Trong cùng một danh mục có cả giày và ủng, và hai chữ đó được dùng khá tuỳ tiện trên thị trường. Ranh giới thực ra rất rõ và nó không nằm ở vật liệu — cả hai đều có thể là cao su đúc — mà nằm ở chiều cao miệng so với mắt cá chân.
Ranh Giới Giữa Giày Và Ủng Nằm Ở Chiều Cao
Miệng dưới hoặc ngang mắt cá thì gọi là giày; miệng vượt lên bắp chân thì gọi là ủng. Sự phân biệt đó không phải quy ước ngôn ngữ mà là phân biệt về công năng: giày chặn nước rơi từ trên và nước bắn từ dưới, ủng còn chặn được nước dâng từ mặt đất lên tới chiều cao của nó.
Hệ quả là hai nhóm phục vụ hai kiểu ngày mưa khác nhau. Ngày mưa mà đường chỉ ướt thì giày đủ và tiện hơn hẳn vì nhẹ, gọn, đi lại tự nhiên. Ngày mưa mà đường ngập từng đoạn thì giày vô dụng và phải dùng ủng.
Vật liệu ở đây là cao su đúc liền, không có đường may nào để nước lọt qua. Đây là điểm mạnh so với các loại giày chống nước làm từ vải xử lý bề mặt: cao su đúc kín tuyệt đối trong phạm vi chiều cao của nó, không cần bảo trì lớp phủ và không mất tác dụng theo thời gian sử dụng.
Mưa Và Sàn Ướt, Không Lội Nước
Nhóm việc phù hợp là đi lại hằng ngày trong mùa mưa, làm việc trên sàn ướt trong nhà, vệ sinh khu vực có nước chảy, và các công đoạn mà chân tiếp xúc với nước nhưng không ngập. Ở đó giày cao su thắng ủng ở chỗ nhẹ hơn, ít mỏi hơn và không vướng khi đi lại nhiều.
Ranh giới rất cứng: nước ngập tới mắt cá là vào. Không có cách nào khắc phục, và cố lội qua một đoạn ngập ngắn nghĩa là đi ướt chân cả phần còn lại của ngày — trong đôi giày cao su thì nước còn khó thoát ra hơn giày thường. Việc có đoạn ngập cần ủng cao cổ; các mức chiều cao nằm ở ủng và giày đi mưa so theo chiều cao miệng.
Đây là câu hỏi ít ai đặt ra nhưng nó quyết định trải nghiệm hằng ngày nhiều hơn mọi thông số khác. Giày cao su không lót thì mặt trong là cao su trơn: chân đổ mồ hôi sẽ trượt trong giày, và cảm giác dính rất khó chịu sau vài giờ. Giày có lót vải thì êm và thấm mồ hôi, nhưng khô chậm hơn nhiều khi ướt bên trong.
Với người đi mỗi ngày và cất qua đêm trong phòng kín, khả năng khô qua đêm thường quan trọng hơn sự êm ái — vì đi đôi giày còn ẩm vào sáng hôm sau là chuyện không ai chịu được lâu. Với người chỉ đi khi mưa và có chỗ phơi thoáng thì bản có lót dễ chịu hơn hẳn.
Vì mã này chưa hiển thị giá, ba mục còn lại nên có trong thư hỏi: chiều cao thực đo từ gót lên miệng tính bằng centimet, độ dày thành cao su, và dải cỡ. Riêng chiều cao đáng hỏi vì cụm chữ thấp cổ được dùng rất tự do và chênh lệch vài centimet quyết định nước có vào hay không khi bước qua vũng.
Lớp Lót Bên Trong Bết Là Lý Do Thật Khiến Người Ta Bỏ
Với bản có lót, đôi giày hầu như không bao giờ bị bỏ vì thủng. Nó bị bỏ vì lớp lót. Sau nhiều chu kỳ ướt rồi khô không hoàn toàn, lớp vải bên trong bết lại, mất khả năng thấm và bắt đầu có mùi. Từ lúc đó người dùng tìm mọi lý do để không đi nữa, dù phần cao su còn nguyên vẹn.
Dấu hiệu sớm là mùi xuất hiện ngay khi vừa xỏ chân vào chứ không phải sau vài giờ. Sờ mặt trong thấy cứng và dẹt thay vì xốp cũng là dấu hiệu. Kiểm sớm và thay khi mới chớm thì đôi giày còn cứu được nếu lót tháo rời thay mới được — nên hỏi khả năng này ngay từ khi đặt.
Cách phòng ngừa hiệu quả nhất không phải giặt mà là làm khô. Dốc ngược cho ráo hết nước, để nơi thoáng gió, và tuyệt đối không cất trong túi nylon hay hộp kín khi còn ẩm. Với bản không lót thì đơn giản hơn: rửa mặt trong bằng nước sạch rồi dốc khô. Tránh phơi nắng trực tiếp vì tia cực tím làm cao su giòn và nứt ở vùng gập mũi.