Đầu Báo Khói - Báo Cháy

Đầu Báo Quyết Định Thời Gian Phản Ứng, Không Phải Khả Năng Dập

Trong toàn bộ hệ phòng cháy chữa cháy, đầu báo là thiết bị duy nhất làm việc khi chưa có ai biết là đang cháy. Mọi thứ còn lại — bình chữa cháy, vòi, đội cơ sở — chỉ phát huy tác dụng sau khi có người phát hiện. Vì vậy giá trị của đầu báo không nằm ở việc nó dập được gì mà ở số phút nó mua được cho bạn.

Con số này quyết định mọi thứ phía sau. Một đám cháy được phát hiện trong phút đầu thường chỉ cần một bình chữa cháy và một người. Cùng đám cháy đó sau mười lăm phút đã cần xe chữa cháy, và thiệt hại thường vượt xa giá trị toàn bộ hệ thống báo cháy.

Đây cũng là lý do nhóm này hay bị đầu tư thiếu: nó không tạo cảm giác an tâm cụ thể như một dãy bình chữa cháy treo trên tường, trong khi hiệu quả thực tế lại cao hơn nhiều trên mỗi đồng bỏ ra.

Báo Khói Và Báo Nhiệt — Chọn Sai Là Báo Giả Suốt Ngày

Đầu báo khói phát hiện hạt khói trong không khí, nên nhạy với cháy âm ỉ — loại cháy sinh nhiều khói trước khi sinh nhiệt đáng kể. Đây là kiểu cháy phổ biến nhất trong văn phòng, kho hàng, khu vực có giấy và vật liệu nhựa. Báo khói cho cảnh báo sớm nhất trong hầu hết tình huống.

Đầu báo nhiệt phát hiện nhiệt độ vượt ngưỡng hoặc tăng đột ngột. Nó phản ứng chậm hơn báo khói, nhưng bù lại không báo giả trong môi trường vốn đã nhiều khói, hơi nước hoặc bụi.

Từ đó ra nguyên tắc chọn theo môi trường: khu văn phòng, kho, hành lang, phòng máy dùng báo khói. Bếp công nghiệp, khu vực hàn cắt, xưởng gỗ nhiều bụi, khu vực có hơi nước dùng báo nhiệt. Lắp báo khói trong bếp là nguyên nhân số một khiến nhân viên tự tháo pin ra vì kêu suốt — và một đầu báo bị tháo pin còn tệ hơn không lắp, vì nó tạo cảm giác an toàn giả.

Bố Trí Đầu Báo Trên Mặt Bằng

Khói bay lên và lan ra theo trần, nên đầu báo lắp trên trần và tránh các vị trí làm nhiễu luồng khí. Ba vị trí nên tránh: ngay dưới miệng gió điều hòa vì luồng khí thổi khói đi chỗ khác; góc chết sát tường nơi không khí ít lưu thông; và ngay cạnh cửa ra vào nơi gió lùa làm loãng khói.

Với trần cao hoặc trần có dầm, cần lưu ý khói bị các dầm chặn lại thành từng ô. Một đầu báo giữa phòng trần dầm sâu có thể không nhận được khói từ ô bên cạnh, nên phòng như vậy cần nhiều đầu báo hơn so với phòng trần phẳng cùng diện tích.

Với khu vực có nguy cơ đặc thù, nên kết hợp thêm nhóm phát hiện khác. Bếp gas và kho hóa chất cần thiết bị phát hiện rò rỉ khí vì rò gas không sinh khói; không gian hạn chế cần máy đo nồng độ khí trước khi có người vào.

Đầu Báo Độc Lập Và Đầu Báo Nối Hệ Thống

Đầu báo độc lập chạy pin, tự kêu tại chỗ, lắp trong vài phút không cần đi dây. Phù hợp cho nhà ở, cửa hàng nhỏ, kho lẻ, hoặc bổ sung nhanh cho khu vực chưa có hệ thống. Giới hạn: chỉ người ở gần mới nghe, và không ai biết nếu khu vực đó không có người.

Đầu báo nối hệ thống đưa tín hiệu về tủ trung tâm, kích chuông toàn khu và cho biết chính xác vùng nào đang báo. Đây là yêu cầu bắt buộc với nhà xưởng và tòa nhà có quy mô, vì trong một nhà máy rộng thì việc biết cháy ở đâu quan trọng ngang việc biết có cháy.

Với cơ sở đang mở rộng dần, cách làm thực tế là lắp hệ thống cho khu vực chính và dùng đầu báo độc lập cho các khu phụ mới phát sinh, rồi tích hợp sau khi có điều kiện. Toàn bộ nhóm thiết bị liên quan nằm ở danh mục thiết bị phòng cháy chữa cháy.

Một sai lầm về vận hành đáng nói: tắt chuông báo mà không xử lý nguyên nhân. Khi một đầu báo kêu vì bụi hoặc hơi nước, phản xạ thường gặp là tắt tủ trung tâm cho yên rồi để đó. Vấn đề là lần kêu tiếp theo — lần thật — sẽ không ai nghe. Cách đúng là ghi nhận vùng báo, xử lý nguyên nhân, rồi khôi phục hệ thống ngay trong ca.

Với cơ sở nhiều lần báo giả ở cùng một vị trí, đó là tín hiệu chọn sai loại đầu báo cho môi trường đó chứ không phải thiết bị kém. Đổi từ báo khói sang báo nhiệt ở khu vực nhiều hơi nước hoặc bụi thường giải quyết dứt điểm, và rẻ hơn nhiều so với việc cả hệ thống mất uy tín trong mắt người vận hành.

Sau khi lắp đặt, nên chạy một buổi diễn tập để mọi người biết chuông báo nghe như thế nào và phải làm gì. Một hệ thống hoạt động hoàn hảo nhưng không ai phản ứng khi nghe chuông thì cũng chỉ là thiết bị trang trí. Trang bị đi kèm cho đội ứng phó nằm ở nhóm thiết bị ứng cứu khẩn cấp.

Thử Định Kỳ, Vệ Sinh Và Khi Nào Phải Thay Đầu Báo

Việc quan trọng nhất và dễ nhất: bấm nút thử hằng tháng. Nút thử có trên hầu hết đầu báo và kiểm được cả mạch lẫn còi. Đây là thao tác nên đưa vào lịch kiểm tra định kỳ của bộ phận an toàn, cùng nhóm với kiểm bình chữa cháy.

Bụi bám là nguyên nhân hàng đầu gây báo giả ở đầu báo khói. Hút bụi nhẹ quanh khe cảm biến định kỳ giải quyết được phần lớn trường hợp. Tuyệt đối không xịt hóa chất tẩy rửa hay khí nén mạnh vào buồng cảm biến vì làm hỏng phần tử nhạy bên trong.

Dấu hiệu phải thay: đèn báo nguồn không sáng dù đã thay pin; bấm nút thử không kêu hoặc kêu yếu; báo giả liên tục sau khi đã vệ sinh; hoặc vỏ ngả vàng và giòn. Ngoài ra, cảm biến khói có tuổi thọ hữu hạn ngay cả khi chưa bao giờ báo — nên ghi ngày lắp đặt lên thân và thay theo khuyến cáo của nhà sản xuất thay vì dùng tới khi hỏng.