Máy Dò Khí

Máy Dò Khí Cảnh Báo Thứ Con Người Không Cảm Nhận Được

Ba mối nguy về khí nguy hiểm nhất đều không có dấu hiệu để giác quan nhận ra. Thiếu oxy không có mùi và triệu chứng đầu tiên lại là lú lẫn, tức là người bị nạn mất đúng khả năng tự nhận ra mình đang gặp nguy. Khí độc như hydro sunfua ở nồng độ cao làm tê liệt khứu giác gần như tức thì, nên việc không còn ngửi thấy mùi trứng thối lại là dấu hiệu nguy hiểm hơn chứ không phải an toàn. Khí cháy tích tụ tới ngưỡng nổ trước khi ai đó ngửi thấy gì bất thường.

Đó là lý do máy dò khí không phải thiết bị dự phòng mà là điều kiện để bước vào một số không gian. Với hầm, bể, silo, cống và mọi không gian hạn chế, phép đo phải được thực hiện trước khi có người xuống, chứ không phải sau khi đã xuống và thấy khó chịu.

Nguyên tắc đo cũng quan trọng không kém việc có máy. Khí nhẹ hơn không khí tích tụ ở trên, khí nặng hơn nằm ở đáy, nên phải đo ở nhiều độ cao thay vì chỉ đo ở miệng hố. Thiết bị có bơm hút và ống lấy mẫu dài cho phép làm việc đó từ bên ngoài, an toàn hơn nhiều so với việc mang máy xuống rồi mới biết.

Máy Đơn Khí Và Máy Đa Khí Dùng Cho Hai Tình Huống Khác Nhau

Máy đơn khí đo một loại khí duy nhất, gọn nhẹ, thời lượng pin dài và giá thấp. Nó phù hợp khi mối nguy đã được xác định rõ và chỉ có một, chẳng hạn khu vực chỉ có nguy cơ rò một loại khí công nghiệp cụ thể. Nhiều loại thuộc nhóm này được thiết kế dùng liên tục trong một khoảng thời gian rồi thay cả máy, không cần hiệu chuẩn phức tạp.

Máy đa khí đo đồng thời nhiều chỉ tiêu, thường gồm oxy, khí cháy và một hoặc hai loại khí độc. Đây là cấu hình chuẩn cho công việc trong không gian hạn chế, vì ở đó ba mối nguy có thể tồn tại cùng lúc và việc đo thiếu một chỉ tiêu đồng nghĩa với việc bỏ sót hoàn toàn một mối nguy.

Điểm cần hỏi rõ khi mua máy đa khí là danh sách cảm biến cụ thể mà máy đang lắp, vì cùng một dòng máy có thể cấu hình nhiều tổ hợp cảm biến khác nhau. Mua máy đa khí nhưng không có cảm biến cho đúng loại khí có ở cơ sở mình là sai lầm tốn kém và nguy hiểm.

Ngoài trục đơn khí và đa khí, danh mục còn phân theo cách máy lấy mẫu — và đây là tiêu chí quyết định máy dùng được cho việc gì. Máy khuếch tán tự nhiên để không khí tự đi tới cảm biến, nên nó chỉ biết bầu không khí ngay tại chỗ nó đang nằm; đây là cấu hình đeo người để canh liên tục trong suốt ca. Máy có bơm hút mẫu khí qua một đoạn ống, cho phép thả ống xuống đáy bể hoặc luồn vào khoang kín rồi đọc kết quả từ bên ngoài trước khi cho người vào.

Với công việc kiểm không gian hạn chế, hai cấu hình này không thay thế nhau: bơm dùng để đánh giá trước khi vào, khuếch tán dùng để canh sau khi đã vào. Một số model tích hợp sẵn bơm trong thân máy nên làm được cả hai vai trò. Danh mục cũng có thiết bị đo các thông số môi trường lao động khác ngoài khí — nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ gió — dùng để đánh giá điều kiện vi khí hậu nơi làm việc, và quần áo chịu nhiệt cho khu vực nóng thường được chọn dựa trên chính kết quả đo đó.

Hiệu Chuẩn Và Kiểm Đáp Ứng: Hai Việc Khác Nhau

Đây là điểm bị hiểu lầm nhiều nhất trong nhóm hàng này. Hiệu chuẩn là việc dùng khí chuẩn có nồng độ biết trước để chỉnh lại độ chính xác của cảm biến, làm theo chu kỳ do nhà sản xuất quy định. Kiểm đáp ứng là phép thử nhanh trước mỗi ca: xịt một lượng khí thử vào máy để xác nhận cảm biến còn phản ứng và chuông còn kêu.

Kiểm đáp ứng không thay được hiệu chuẩn, và hiệu chuẩn định kỳ cũng không thay được kiểm đáp ứng hằng ngày. Một cảm biến có thể chết hoàn toàn giữa hai kỳ hiệu chuẩn, và khi đó máy vẫn bật lên bình thường, vẫn hiển thị số đẹp, chỉ có điều nó không còn đo gì nữa.

Vì lý do đó, cơ sở dùng máy dò khí cần có bình khí thử và trạm kiểm ngay tại nơi phát máy, chứ không chỉ có máy. Đây là hạng mục hay bị bỏ khỏi đơn hàng ban đầu và sau đó không bao giờ được bổ sung, khiến toàn bộ khoản đầu tư vào máy mất phần lớn giá trị.

Máy Đo Không Thay Thế Được Quy Trình Vào Không Gian Hạn Chế

Kết quả đo an toàn tại thời điểm đo không bảo đảm không khí vẫn an toàn sau đó. Công việc bên trong có thể sinh khí, chẳng hạn hàn, sơn hoặc khuấy bùn đáy bể, và nồng độ có thể thay đổi trong vài phút. Vì thế người vào bên trong phải mang theo máy đo cá nhân đo liên tục, chứ không dựa vào phép đo một lần trước khi xuống.

Người canh gác bên ngoài cũng cần trang bị riêng để có thể hành động khi có sự cố, tối thiểu là phương tiện kéo người và dây đai gắn sẵn trên người vào bên trong để kéo lên được mà không cần ai xuống theo.

Quy trình đầy đủ còn gồm thông gió cưỡng bức trước và trong suốt thời gian làm việc, một người canh gác bên ngoài không rời vị trí, phương tiện liên lạc, và phương án kéo người lên đã chuẩn bị sẵn. Rất nhiều vụ tai nạn trong không gian hạn chế có số nạn nhân tăng lên vì người bên ngoài lao xuống cứu mà không có thiết bị.

Khi kết quả đo cho thấy môi trường không đạt, giải pháp không phải là đeo khẩu trang lọc rồi xuống. Thiết bị dạng lọc hoàn toàn vô dụng trong môi trường thiếu oxy; tình huống đó bắt buộc phải dùng thiết bị mang theo nguồn khí riêng. Với nguy cơ rò khí gas trong khu vực bếp và kho, xem nhóm thiết bị phát hiện rò rỉ lắp cố định.

Bảo Quản, Thay Cảm Biến Và Dấu Hiệu Phải Ngừng Dùng

Cảm biến điện hoá có tuổi thọ giới hạn tính bằng năm và bắt đầu suy giảm kể từ khi xuất xưởng, kể cả khi máy chưa dùng tới. Vì vậy khi mua nên hỏi ngày sản xuất của cảm biến, và nên lập kế hoạch thay cảm biến theo lịch thay vì đợi tới lúc máy báo lỗi.

Về bảo quản, tránh để máy ở nơi có dung môi, sơn hoặc chất tẩy bay hơi, vì hơi các chất này làm hỏng hoặc gây trôi điểm cho cảm biến. Không cất máy trong xe đỗ ngoài nắng, vì nhiệt độ cao rút ngắn tuổi thọ cảm biến rất nhanh. Sạc pin theo hướng dẫn và không để máy cạn pin dài ngày.

Phải ngừng dùng ngay khi: máy không qua được phép kiểm đáp ứng, quá hạn hiệu chuẩn, có cảm biến báo lỗi, chuông hoặc đèn cảnh báo không hoạt động khi thử, và khi vỏ máy nứt hoặc màng lọc cảm biến bị bịt bởi bụi hay dầu. Một chiếc máy dò khí không đáng tin cậy còn nguy hiểm hơn là không có máy, vì nó tạo ra sự yên tâm cho người sắp bước vào chỗ nguy hiểm.