Ghế Sơn Nước

Ghế Sơn Nước Là Chỗ Ngồi Treo, Không Phải Ghế Kê

Tên gọi dễ gây nhầm. Đây không phải chiếc ghế đặt trên sàn mà là tấm ngồi treo bằng dây, dùng cho thợ làm việc trên mặt đứng của công trình — sơn tường ngoài, vệ sinh kính, chống thấm, sửa chữa mặt tiền. Người thợ ngồi lên tấm này, treo mình bên hông toà nhà và di chuyển lên xuống theo dây.

Vì bản chất là thiết bị treo người ở độ cao, nó thuộc nhóm thiết bị làm việc trên cao chứ không phải nhóm đồ nội thất hay dụng cụ sơn. Toàn bộ nguyên tắc an toàn của nhóm đó đều áp dụng, và không có ngoại lệ nào cho việc "chỉ làm nhanh vài phút".

Ưu điểm so với giàn giáo là dựng nhanh, chi phí thấp, tiếp cận được các vị trí mà giàn giáo không dựng tới. Đổi lại toàn bộ an toàn dồn vào hệ dây và cách người thợ sử dụng — không có kết cấu cứng nào đỡ bên dưới nếu có sự cố.

Nguyên Tắc Bắt Buộc: Ghế Không Bao Giờ Là Thiết Bị Duy Nhất

Đây là điều quan trọng nhất trên trang này. Ghế treo chịu trọng lượng người trong lúc làm việc, nhưng nó không phải hệ chống rơi. Người thợ phải luôn có đường bảo hiểm thứ hai độc lập: dây đai toàn thân nối vào một dây cứu sinh riêng, neo vào điểm neo khác với điểm treo ghế.

Lý do rất thẳng thắn: nếu dây treo ghế đứt hoặc điểm neo tuột, chiếc ghế không giữ được ai. Chỉ có hệ dây đai độc lập mới cứu người trong tình huống đó. Đây là quy tắc không có ngoại lệ, kể cả với thợ lành nghề và công việc ngắn.

Trang bị tối thiểu cho một vị trí ghế treo gồm: ghế và dây treo, dây đai an toàn toàn thân có dây giảm chấn nối vào đường bảo hiểm riêng, mũ bảo hộ có quai cằm vì người làm bên dưới có nguy cơ vật rơi, và găng tay bám tốt để cầm dây. Nhóm thiết bị đầy đủ nằm ở danh mục thiết bị an toàn trên cao.

Về người thao tác, đây là công việc không dành cho người chưa được huấn luyện. Thợ treo ghế cần biết thắt nút đúng kiểu, biết kiểm dây, biết tự hạ mình có kiểm soát, và biết xử lý khi bị kẹt giữa chừng. Giao việc này cho lao động phổ thông mới vào là rủi ro rất cao dù thiết bị đầy đủ.

Cũng cần lưu ý về thời gian treo liên tục. Ngồi lâu trên tấm ghế hẹp gây tê chân và giảm tuần hoàn, và người tê chân thì phản xạ chậm khi có sự cố. Nên chia ca ngắn và có thời gian nghỉ trên mặt bằng cứng, thay vì để một người treo suốt buổi cho xong việc.

Điểm Neo — Nơi Quyết Định Toàn Bộ Hệ Thống

Mọi thứ phía trên chỉ có giá trị khi điểm neo trên mái chịu được tải. Đây là khâu bị làm ẩu nhiều nhất trong thực tế: buộc dây vào lan can mái, vào ống nước, vào cột ăng-ten, hoặc vào bất cứ thứ gì có sẵn trên sân thượng.

Ba câu hỏi phải trả lời trước khi treo người: điểm neo có chịu được tải rơi động hay không, nó có được bắt vào kết cấu chính hay chỉ vào lớp hoàn thiện, và hai đường dây có neo vào hai điểm khác nhau hay không. Câu hỏi cuối quan trọng vì nếu cả dây ghế lẫn dây bảo hiểm cùng neo một chỗ, thì một điểm hỏng là mất cả hai lớp bảo vệ.

Cạnh mái cũng cần chú ý: dây vắt qua mép bê tông sắc sẽ bị mài đứt dần bởi chuyển động lên xuống. Phải có đệm bảo vệ tại mọi điểm dây tiếp xúc cạnh, và kiểm lại đệm đó sau mỗi lần di chuyển vị trí.

Kiểm Tra Trước Mỗi Ca Và Thao Tác An Toàn

Kiểm tra trước mỗi lần treo, không phải theo tuần: tấm ngồi không nứt, không mọt nếu là gỗ; các lỗ luồn dây không bị toét rộng; dây treo không sờn, không xơ, không có vết cháy hoặc vết hoá chất; các khoá và móc đóng mở trơn và chốt an toàn còn hoạt động.

Về thao tác, hai điều cần đưa vào nội quy. Thứ nhất, không mang vật nặng hoặc thùng sơn treo lủng lẳng ở tay — mọi thứ phải có dây buộc riêng vào hệ, vì làm rơi vật từ độ cao là nguy hiểm cho người bên dưới. Thứ hai, khu vực bên dưới phải được rào và cảnh báo trong suốt thời gian có người treo phía trên.

Cũng không nên làm việc trên cao khi gió mạnh hoặc trời mưa. Ghế treo bị gió đẩy đung đưa làm người thợ mất kiểm soát vị trí, và mặt tường ướt khiến việc tì chân để giữ thăng bằng trở nên không đáng tin.

Bảo Quản Và Dấu Hiệu Phải Loại Bỏ Ngay

Cất nơi khô ráo, tránh nắng và tránh hoá chất. Dây thừng và dây dẹt bằng sợi tổng hợp lão hoá dưới tia UV, và một sợi dây phơi nắng cả mùa có thể mất đáng kể khả năng chịu tải mà nhìn bề ngoài vẫn nguyên.

Với tấm ngồi bằng gỗ, kiểm mọt và nứt dọc thớ trước mỗi mùa. Gỗ nứt dọc là kiểu hỏng nguy hiểm vì nó gãy đột ngột thay vì cong dần báo trước.

Dấu hiệu phải loại bỏ, không sửa và không dùng cố: dây có bất kỳ vết cắt, sờn lõi hoặc vùng chai cứng do ma sát nhiệt; tấm ngồi nứt hoặc lỗ luồn dây đã toét; khoá móc biến dạng hoặc chốt không tự đóng. Với thiết bị treo người, mọi nghi ngờ đều phải xử lý bằng cách thay mới — chi phí một bộ dây không đáng để cân nhắc so với hậu quả.