Xuất xứ: Việt Nam
Chất liệu: vải bạt + đế kép
Khi đơn hàng ghi "giày bata", bên bán và bên mua thường hiểu hai thứ khác nhau. Bata vốn là tên một hãng giày nước ngoài, nhưng ở Việt Nam từ này đã trở thành danh từ chung chỉ một kiểu giày cụ thể: thân vải bạt, mũi tròn mềm, đế cao su lưu hoá dán liền, buộc dây, không có chi tiết kim loại nào. Mẫu này thuộc đúng kiểu đó và được sản xuất trong nước, nên khi đặt hàng phải mô tả bằng đặc điểm — thân vải bạt, đế kép, màu xanh trơn — chứ không thể chỉ ghi một chữ "bata".
Điểm phân biệt của mẫu này với phần lớn giày bata phổ thông là phần đế kép: hai lớp cao su chồng lên nhau thay vì một lớp duy nhất. Lớp trong đóng vai trò đệm, lớp ngoài chịu mài mòn. Cấu tạo này cho chiều cao đế lớn hơn và tuổi thọ đế dài hơn rõ rệt so với bata một lớp cùng tầm giá, đổi lại đôi giày nặng hơn một chút và cứng hơn trong tuần đầu tiên.
Trong dải giá của danh mục giày vải, mẫu này nằm ở nhóm thấp — đúng vị trí của một mặt hàng cấp phát định kỳ với số lượng lớn. Chính vì vậy phép so đúng với nó không phải là so đơn giá, mà là so số tháng dùng được trên cùng một loại mặt nền.
Chỗ mẫu này thể hiện đúng giá trị là mặt nền bê tông ráp, sân xi măng, đường công vụ và nền gạch cũ — những nơi mà thứ giết chết đôi giày là mài mòn chứ không phải va đập. Hai lớp cao su cho phép lớp ngoài mòn dần mà chưa chạm tới lớp đệm, nên người đi vẫn còn cảm giác êm khi đế đã mòn khá nhiều. Nhóm việc hợp nhất gồm kho vận nhẹ, phần hoàn thiện của xây dựng dân dụng, vệ sinh công nghiệp, tổ phục vụ và bảo vệ trong khuôn viên.
Đổi lại, đế bata đúc thường có hoa văn nông và rãnh không sâu, nên trên nền ướt có xà phòng, nền lát gạch men trong khu vệ sinh hoặc nền có màng dầu mỏng thì độ bám kém hẳn so với đế chuyên chống trơn. Không nên đưa mẫu này vào khu bếp công nghiệp, khu rửa thiết bị hay khu chế biến ẩm. Ở những vị trí đó cần thân liền khối và đế tạo rãnh sâu của nhóm ủng bảo hộ lao động.
Giới hạn còn lại phải nói dứt khoát vì đây là hàng bảo hộ: đế kép chỉ là hai lớp cao su, nó không phải tấm chống đâm xuyên và không cản được đinh; thân vải bạt không có mũi bảo vệ nên không cản được vật rơi. Mọi vị trí có xe nâng chạy trong lối đi, có vật liệu nặng nâng hạ trên đầu, hoặc có mảnh kim loại nằm dưới nền đều phải dùng cấu hình đầy đủ trong nhóm giày bảo hộ lao động.
Mẫu này chỉ có một màu xanh trơn, và với hàng cấp phát số lượng lớn thì việc chỉ có một màu lại là ưu điểm về mặt quản lý. Khi cả tổ đi cùng một màu, người giám sát nhận ra ngay ai đang đi giày cá nhân thay vì giày được cấp — đó là tình huống phổ biến nhất khiến quy định trang bị bị vô hiệu trong thực tế mà không ai báo cáo. Một màu thống nhất còn khiến giày cấp phát khó bị mang về dùng ngoài giờ, kéo dài đáng kể vòng đời tính theo tháng.
Về định mức, cách tính hợp lý với giày vải không phải theo đầu người mỗi năm mà theo loại mặt nền mà tổ đó làm việc. Tổ đi trên nền bê tông ráp ngoài trời tiêu hao nhanh hơn nhiều lần tổ đi trên nền phẳng trong nhà, dù cùng số giờ. Cách làm gọn là ghi lại ngày cấp trên sổ trong ba tháng đầu cho hai tổ tiêu biểu, lấy con số thật đó làm định mức cho các tổ còn lại thay vì dùng một con số chung.
Khi nhận lô, hai phép kiểm quan trọng nhất đều nằm ở phần đế. Thứ nhất, nhìn ngang vào cạnh đế để thấy rõ ranh giới giữa hai lớp cao su — lớp phải đều bề dày suốt chiều dài giày, không thắt lại ở phần eo. Thứ hai, dùng móng tay bấm vào mép đế chỗ tiếp giáp với vải: keo dán đạt thì không có khe nào ăn sâu, còn nếu móng tay lách vào được thì cả lô sẽ há mõm trong vòng vài tuần.
Giày bata đế kép hỏng theo một kiểu riêng mà giày đế đơn không có: lớp keo giữa hai lớp cao su mất bám trước khi mặt đế mòn hết. Dấu hiệu nghe được trước khi nhìn thấy — mỗi bước chân phát ra tiếng lép bép hoặc tiếng hút nhẹ ở phần eo giày, do một túi khí hình thành giữa hai lớp. Đến giai đoạn đó, đôi giày mất phần lớn khả năng bám vì lớp ngoài không còn truyền lực đều xuống nền, và việc dán lại không giữ được quá vài ngày.
Hai dấu hiệu nhìn được đi kèm là mép đế bắt đầu vênh lên ở mũi hoặc ở gót, và mặt vải quanh mắt cá xoăn ra ngoài do đã mất lớp hồ. Riêng với thân vải bạt, cần kiểm cả bên trong: vải bạt mục vì mồ hôi sẽ mềm nhũn khi bóp mà bề mặt vẫn còn nguyên màu.
Về bảo quản, quy tắc quan trọng nhất là không phơi nắng gắt và không sấy. Nhiệt làm lớp keo giữa hai lớp đế giòn đi và đó chính là nguyên nhân số một của hiện tượng tách lớp kể trên. Giặt tay bằng nước lã với bàn chải mềm, không ngâm quá mười lăm phút, rồi phơi ngược trong bóng râm là cách giữ được lâu nhất. Muốn so mẫu này với các kiểu dáng và cấu tạo đế khác trước khi chốt định mức cho cả xưởng, danh sách nằm ở nhóm giày vải nam nữ.
| Màu sắc | Đen |
|---|---|
| Chất liệu | Vải |
| Xuất xứ | Việt Nam |
