Một bộ trang bị phòng ngừa lây nhiễm chỉ phát huy tác dụng khi đủ món và khi người mặc làm đúng trình tự. Thực tế cấp phát cho thấy phần lớn sự cố dây bẩn không xảy ra lúc làm việc mà xảy ra lúc cởi bỏ, khi mặt ngoài đã nhiễm bẩn chạm vào tay và mặt trong quần áo. Bài viết đi qua thành phần một bộ đầy đủ, trình tự mặc vào và cởi ra, đặc điểm vật liệu vải không dệt, cách thải bỏ sau ca và những sai sót hay lặp lại khi phát đồ cho đội.

Bộ Trang Bị Phòng Ngừa Lây Nhiễm Gồm Những Nhóm Nào

Thay vì đếm số món, cách hữu ích hơn là nhìn theo vùng cơ thể cần che, vì khoảng hở giữa hai món mới là chỗ đáng lo chứ không phải bản thân từng món.

Che thân: áo choàng hoặc bộ liền thân dùng một lần, phủ từ cổ xuống cổ chân, tay áo có bo chun ở cổ tay.
Che đường thở: khẩu trang hoặc mặt nạ lọc, chọn theo mức lọc yêu cầu của vị trí làm việc. Mức lọc này có thang để đọc: EN 149 chia khẩu trang lọc bụi thành FFP1, FFP2 và FFP3 với hiệu suất lọc tối thiểu lần lượt là 80%, 94% và 99%, còn ký hiệu KN90 thuộc hệ GB2626 của Trung Quốc ứng với mức 90%.
Che mắt và mặt: kính ôm sát hoặc tấm chắn che toàn mặt khi có nguy cơ văng bắn.
Che tay: găng tay dùng một lần, cổ găng đủ dài để trùm ra ngoài bo tay áo.
Che đầu và chân: mũ trùm gom hết tóc, bao giày hoặc ủng tuỳ mức ẩm ướt của nền.

Ba mối nối cần kiểm bằng mắt trước khi vào khu vực làm việc: cổ tay giữa găng và tay áo, viền mặt giữa khẩu trang và kính, và mép mũ trùm với cổ áo. Nếu một trong ba chỗ này hở, việc bổ sung thêm món thứ bảy hay thứ tám cũng không bù lại được. Trong ba mối nối thì viền mặt là chỗ có quy tắc rõ ràng nhất. Cơ quan an toàn lao động Anh chốt rằng thiết bị bảo vệ hô hấp dựa vào độ khít mà hở viền thì coi như không bảo vệ, và khít kém chính là nguyên nhân rò chủ yếu; một kiểu hay một cỡ không vừa được mọi người, nên phép thử độ khít phải làm ngay ở khâu chọn, và chỉ đúng hãng, đúng model, đúng kiểu cùng đúng cỡ đã đạt mới được cấp cho người đó. Ai phải đeo nhiều hơn một kiểu mặt nạ ôm mặt thì mỗi kiểu phải thử riêng. Cũng cơ quan này nói thẳng rằng râu cằm và râu lởm chởm khiến việc làm kín không thể đạt được, nên người để râu vì lý do tôn giáo phải được chuyển sang loại thiết bị không dựa vào độ khít mặt.

Trên nhãn của bộ liền thân thường có ký hiệu cấp bảo vệ do nhà sản xuất công bố. Hãy đọc đúng ký hiệu ghi trên mã hàng cụ thể và đối chiếu với yêu cầu của vị trí, thay vì suy từ cảm giác dày mỏng của tấm vải. Nhóm hàng này nằm trong danh mục đồ bảo hộ y tế với nhiều mức che phủ khác nhau.

Vải Không Dệt Và Lớp Phủ Quyết Định Điều Gì

Phần lớn bộ dùng một lần được may từ vải không dệt, tức là các sợi được liên kết trực tiếp với nhau chứ không dệt thoi. Cấu trúc này cho tấm vải nhẹ, thoáng và rẻ, nhưng bản thân nó chỉ chặn được hạt thô.

Khả năng chặn chất lỏng đến từ lớp giữa hoặc lớp phủ. Loại ba lớp có một lớp sợi siêu mảnh nằm giữa hai lớp ngoài, chặn hạt nhỏ tốt hơn hẳn vải một lớp cùng độ dày. Loại phủ màng thì chặn thấm tốt nhất nhưng bí hơi nhất, nên ca làm dài trong xưởng nóng sẽ đẫm mồ hôi từ bên trong. Chỗ đánh đổi giữa chặn thấm và bí hơi này đo được chứ không phải chuyện cảm nhận: ISO 9237 đo độ thấm khí của vải, trả kết quả bằng lít trên mét vuông mỗi giây ở một chênh áp quy định, và áp được cho cả vải kỹ thuật lẫn vải không dệt. Khi hai mã cùng ghi chữ thoáng trên catalogue, đây là con số nên yêu cầu đưa ra để đặt cạnh nhau.

Ba chỗ luôn yếu hơn mặt vải, bất kể vật liệu tốt tới đâu: đường may, khoá kéo và mép bo. Đường may bị kim đâm thủng nên chỗ đó thấm sớm nhất; bộ dùng cho môi trường ẩm ướt cần đường may có dán băng phủ. Vì vậy hai bộ cắt từ cùng một cây vải vẫn có thể khác nhau về mức bảo vệ, và thứ cần ghi vào yêu cầu mua hàng là mã sản phẩm chứ không phải tên loại vải.

Định lượng vải cũng đáng chú ý khi so báo giá. Vải mỏng hơn cho cảm giác dễ chịu và rẻ hơn, nhưng dễ rách ở khuỷu tay và đầu gối khi phải quỳ, cúi. Nếu công việc có thao tác kéo căng vải, chọn định lượng cao hơn sẽ đỡ tốn hơn vì không phải thay giữa ca.

Thứ Tự Mặc Vào: Từ Trong Ra Ngoài

Trình tự mặc đi từ lớp trong ra lớp ngoài, để món mặc sau khoá kín mép của món mặc trước. Trước khi bắt đầu, vệ sinh tay và cởi bỏ đồng hồ, nhẫn, vòng — những thứ này làm rách găng và giữ bẩn ở kẽ.

Mặc áo choàng hoặc bộ liền thân, buộc dây cổ và dây lưng, kiểm tra tay áo đã xuống hết cổ tay.
Đeo khẩu trang hoặc mặt nạ lọc, ép thanh kim loại ôm sát sống mũi, kiểm tra không có khe hở hai bên má.
Đội mũ trùm, gom hết tóc và trùm qua mép cổ áo.
Đeo kính hoặc tấm chắn mặt, đặt lên trên dây khẩu trang chứ không luồn xuống dưới.
Đi bao giày hoặc ủng, kéo ống quần phủ ra ngoài miệng bao.
Đeo găng sau cùng, kéo cổ găng trùm ra ngoài bo tay áo.

Trình tự đủ và thứ tự tương ứng có thể đối chiếu với sơ đồ minh hoạ của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hoa Kỳ trong phụ lục hướng dẫn mặc và tháo phương tiện bảo vệ cá nhân. Nên in sơ đồ này dán ngay tại phòng thay đồ, vì trình tự đọc một lần rất khó nhớ đủ.

Kính và tấm chắn thuộc nhóm kính che mặt, còn mũ trùm dùng một lần nằm ở danh mục mũ trùm đầu — hai món hay bị bỏ ra khỏi danh sách cấp phát vì tưởng là tuỳ chọn.

Thứ Tự Cởi Ra: Khâu Dễ Nhiễm Bẩn Nhất

Đây là phần quan trọng nhất của cả bộ. Nguyên tắc chung: mặt ngoài của mọi món đều coi là đã bẩn, nên tay trần không được chạm vào mặt ngoài, và món bẩn nhất phải ra khỏi người sớm nhất.

Tháo găng trước tiên. Kẹp mặt ngoài của găng bên này bằng tay đang đeo găng bên kia, lột ngược ra và giữ trong lòng bàn tay; luồn ngón tay trần vào trong cổ găng còn lại và lột ngược trùm lên chiếc thứ nhất.
Vệ sinh tay ngay sau khi tháo găng.
Tháo kính hoặc tấm chắn bằng cách cầm gọng hoặc dây sau đầu, không chạm mặt trước.
Cởi áo choàng hoặc bộ liền thân: tháo dây buộc, kéo ra khỏi vai và lộn mặt trong ra ngoài, cuộn lại thành khối rồi bỏ vào thùng.
Tháo bao giày, tránh để tay chạm đế.
Tháo khẩu trang sau cùng, cầm dây quai chứ không cầm mặt trước, rồi vệ sinh tay lần nữa.

Ba lỗi lặp đi lặp lại trong khâu này: kéo khẩu trang xuống cằm để nói chuyện rồi kéo lên lại, dùng tay đeo găng bẩn để chỉnh kính, và vừa cởi vừa đi ra hành lang. Cả ba đều đưa phần bẩn tiếp xúc với da hoặc mang ra khỏi khu vực có kiểm soát.

Cách khắc phục hiệu quả nhất không phải là nhắc nhở mà là bố trí mặt bằng: đặt thùng bỏ đồ, dung dịch vệ sinh tay và gương ngay tại lối ra, đủ rộng để hai người cùng thao tác mà không phải né nhau.

Dùng Một Lần Và Cách Thải Bỏ Sau Ca

Món dùng một lần đúng nghĩa là bỏ sau một lần dùng, không giặt, không phơi, không cất lại cho ca sau. Vải không dệt sau khi gặp nước và chất tẩy sẽ mất cấu trúc lớp giữa, nhìn bề ngoài vẫn lành nhưng khả năng chặn đã giảm mà không đo được bằng mắt.

Đặt thùng thu gom ngay tại điểm cởi đồ, có nắp đạp chân để không phải chạm tay.
Lót túi đúng loại theo quy định phân loại chất thải của cơ sở, buộc kín khi đầy khoảng ba phần tư.
Không nén ép túi bằng tay hoặc bằng chân để lấy thêm chỗ.
Người thu gom cũng phải được cấp găng và khẩu trang, đây là vị trí hay bị quên trong danh sách cấp phát.
Với món dùng lại được như tấm chắn mặt hoặc kính, làm sạch theo hướng dẫn của hãng tại khu vực riêng, không rửa chung với dụng cụ khác.

Găng tay và khẩu trang là hai món tiêu hao nhanh nhất nên thường được đặt theo thùng. Với găng, cần định trước tỉ lệ các cỡ theo bảng đo tay thực tế của đội thay vì chia đều; nhóm găng tay y tế và thực phẩm có nhiều chất liệu khác nhau, chọn theo cơ địa dị ứng và theo việc có tiếp xúc dầu mỡ hay không. Có một mốc pháp lý đáng nhớ khi đọc catalogue găng: cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ đã ban hành lệnh cấm găng y tế có bột, hiệu lực từ ngày 19 tháng 12 năm 2016, vì lớp bột mang theo protein gây phản ứng và làm phát tán chất gây dị ứng ra không khí phòng. Hộp còn ghi có bột vì thế là hàng nằm ngoài dòng chính hiện nay, dù giá có thấp hơn.

Những Sai Sót Hay Gặp Khi Cấp Phát

Phần lớn vấn đề không nằm ở chất lượng hàng mà nằm ở khâu tổ chức cấp phát. Sáu điểm dưới đây lặp lại ở nhiều đơn vị:

Phát một cỡ duy nhất: bộ quá chật rách ở khuỷu và đầu gối, bộ quá rộng thì tay áo tuột khỏi găng khi giơ tay.
Thiếu món phụ: có bộ liền thân và khẩu trang nhưng thiếu mũ trùm và bao giày, khiến hai vùng cuối cùng bị bỏ trống.
Không có chỗ thay đồ riêng: người mặc phải cởi ngay tại lối đi chung, mang phần bẩn đi theo.
Trộn nhiều nhà cung cấp trong cùng một đợt: mỗi lô một kiểu bo tay, người dùng phải tự nghĩ cách chèn ghép mỗi ca.
Cấp phát không ghi sổ: không biết mỗi vị trí tiêu hao bao nhiêu bộ mỗi tuần nên luôn thiếu đúng lúc cao điểm.
Bỏ qua đào tạo lại: hướng dẫn một lần lúc nhận việc rồi thôi, trong khi trình tự cởi là thứ trôi đi nhanh nhất.

Một cách kiểm đơn giản mà không tốn chi phí: đứng quan sát ba người bất kỳ cởi đồ cuối ca. Nếu cả ba đều làm khác nhau ở bước nào đó thì bước ấy chính là chỗ cần dán lại hướng dẫn và tập lại, chứ không phải chỗ cần đổi nhà cung cấp.

Câu Hỏi Thường Gặp Khi Trang Bị Cho Đội

Bộ Liền Thân Và Áo Choàng Nên Chọn Loại Nào?

Áo choàng nhanh mặc, nhanh cởi và thoáng hơn, hợp với vị trí đứng cố định và thao tác hướng ra phía trước. Bộ liền thân che kín cả lưng và chân nên hợp với việc phải cúi, quỳ, chui vào không gian hẹp. Nếu chỉ chọn được một loại, hãy chọn theo tư thế làm việc chiếm nhiều thời gian nhất trong ca.

Đeo Hai Lớp Găng Có Tốt Hơn Không?

Hai lớp giúp thao tác thay lớp ngoài giữa chừng mà không để tay trần lộ ra, nhưng làm giảm cảm giác đầu ngón tay và dễ gây thao tác vụng. Chỉ nên áp dụng cho công việc phải đổi găng nhiều lần, và phải tập trước cách lột lớp ngoài.

Bộ Đồ Bị Rách Giữa Ca Thì Xử Lý Ra Sao?

Rời khỏi khu vực theo lối ra bình thường, cởi bỏ toàn bộ theo đúng trình tự rồi mặc bộ mới, không dán băng keo vá tại chỗ. Vì vậy kho tại chỗ luôn cần vài bộ dự phòng ngay cạnh phòng thay đồ.

Nên Dự Trữ Bao Nhiêu Cho Một Tháng?

Lấy số người theo từng vị trí nhân với số lần ra vào khu vực mỗi ngày, vì mỗi lần ra là một bộ mới. Cộng thêm phần dự phòng cho khách tham quan, nhà thầu phụ và các bộ hỏng giữa ca. Con số tính theo lượt ra vào luôn sát thực tế hơn con số tính theo đầu người.