Hai chiếc áo mưa cùng ghi vải dù, cùng ghi chống thấm, nhưng một chiếc giữ người khô suốt quãng đường dài còn chiếc kia ướt vai sau mười phút. Khác biệt nằm ở lớp phủ và ở cách xử lý đường may, hai thứ không ghi trên nhãn treo. Bài viết này chỉ chỗ cần nhìn khi cầm một bộ áo mưa lên tay.
Áo Mưa Bộ Khác Áo Choàng Và Áo Cánh Dơi Ở Điểm Nào
Ba kiểu áo mưa thông dụng giải ba bài toán khác nhau, không phải kiểu nào cũng hơn kiểu nào.
- Áo choàng một mảnh: trùm qua đầu là xong, rất nhanh và rất thoáng. Đổi lại vạt dưới tự do, gió lật liên tục và có nguy cơ cuốn vào bánh hoặc xích khi đi xe.
- Áo cánh dơi: che được cả người ngồi sau và phần đầu xe, hợp với đi gần trong phố. Nhược điểm là diện tích hứng gió lớn, chạy nhanh thì bị đẩy và vẫn có phần vải thừa.
- Áo mưa bộ hai mảnh: ôm theo cơ thể, không có vạt bay, nên an toàn hơn khi phải vận động nhiều. Đổi lại mặc lâu hơn và phải dừng hẳn xe mới mặc được.
Vì không có phần vải thừa, bộ hai mảnh là lựa chọn mặc định cho người phải làm việc dưới mưa chứ không chỉ di chuyển qua mưa: thợ công trình, nhân viên giao hàng, người trực ngoài trời. Điểm yếu của nó nằm ở vòng eo: cạp quần thấp và vạt áo ngắn thì khi ngồi xuống sẽ hở lưng.

Lớp Phủ PU Hay PVC Mới Là Thứ Chặn Nước
Bản thân sợi polyester hay nylon không chống thấm, và đây là chỗ bị hiểu ngược nhiều nhất. Chúng hút rất ít nước, nhưng giữa các sợi dệt vẫn có khe, và nước mưa có áp lực sẽ đi qua khe đó. Thứ thực sự chặn nước là lớp phủ tráng lên mặt trong tấm vải.
- Tráng PVC: dày, chặn nước tốt, giá mềm. Nhược điểm là nặng, bí, cứng lại khi trời lạnh và giòn dần theo thời gian.
- Tráng PU: nhẹ và mềm hơn, chịu gấp tốt hơn nên ít nứt ở nếp. Đây là lớp phủ thường gặp trên các bộ gọn nhẹ mang theo người.
- Tráng bạc: thêm một lớp phản xạ ở mặt trong, chủ yếu để giảm hấp nhiệt khi phải đứng ngoài nắng, không phải để tăng chống thấm.
Cụm từ vải dù trên thị trường chỉ là cách gọi dân gian cho vải tổng hợp dệt sít có tráng phủ. Nó không cho biết tráng bằng gì và tráng dày bao nhiêu, nên khi mua số lượng lớn cần hỏi thêm đúng hai ý đó.
Khả năng chống thấm có cách đo đàng hoàng. Phép thử áp lực thuỷ tĩnh theo ISO 811 ép nước lên một mặt vải và tăng áp dần cho tới khi giọt nước đầu tiên xuyên qua. Kết quả quy ra chiều cao cột nước tính bằng milimét. Con số càng cao thì vải chịu được áp nước càng lớn. Nếu nhà cung cấp không đưa được phiếu thử thì con số in trên nhãn chỉ là lời nói.
Cần biết thêm một đánh đổi: lớp phủ càng kín thì càng bí. Hơi ẩm từ cơ thể không thoát ra được sẽ đọng thành giọt ở mặt trong. Rất nhiều trường hợp người mặc tưởng áo bị thấm, thực ra là mồ hôi của chính mình. Muốn giảm hiện tượng này phải chọn loại có khe thông gió ở nách, lưng hoặc có màng cho hơi ẩm đi qua.

Đường May Và Chỗ Nước Vào Đầu Tiên
Mỗi mũi kim là một lỗ thủng xuyên qua lớp phủ. Một tấm vải chống thấm rất tốt vẫn có thể cho nước đi vào dọc đường chỉ nếu không xử lý thêm. Có ba cách xử lý thường gặp, chất lượng giảm dần theo thứ tự: dán băng ép nhiệt lên mặt trong đường may, hàn ép nhiệt hai mép vải mà không dùng chỉ, hoặc phủ keo lên đường chỉ.
Cách kiểm tra nhanh khi cầm sản phẩm lên là lộn mặt trong áo ra. Nếu thấy dải băng bóng chạy dọc các đường may vai và nách thì đây là loại đã dán. Nếu chỉ thấy đường chỉ trần thì phải chấp nhận rỉ nước ở những chỗ đó khi mưa kéo dài.
Thứ tự các vị trí nước hay vào trước nhất, theo kinh nghiệm dùng thực tế:
- Mép mũ quanh mặt, khi không có dây rút để siết sát.
- Cổ áo, khi đường khoá kéo lên không hết cổ hoặc không có nẹp che chồng bên ngoài.
- Đường khoá kéo trước ngực. Khoá thường không kín nước, phải có nẹp vải đậy lên.
- Cửa tay áo, khi người đi xe giơ tay cầm ghi đông và nước chảy ngược vào cẳng tay.
- Gấu quần, khi ngồi xe làm ống quần co lên cao hơn cổ giày.
Áo Mưa Bộ Cho Người Chạy Xe Máy Đường Dài
Đi đường dài dưới mưa là bài toán khác hẳn đi vài cây số trong phố. Nước không rơi thẳng xuống mà bị gió đẩy tạt ngang, nên những chỗ trông như được che vẫn ướt.
- Chọn cỡ rộng hơn bình thường một nấc vì phải mặc chồng ngoài quần áo đang mặc.
- Cửa tay có chun hoặc khoá dán để siết, chặn đường nước chạy ngược từ bàn tay vào.
- Mũ nên có viền cứng phía trước để nước không đổ thẳng xuống kính mũ bảo hiểm.
- Gấu quần phải trùm ra ngoài cổ giày chứ không nhét vào trong, để nước chảy ra ngoài thay vì dồn xuống chân.
- Không chọn loại quá dài phủ gót, vì dễ vướng khi chống chân ở đèn đỏ.
Phần chân là chỗ chịu nước lâu nhất. Giày vải ướt sẽ ướt suốt cả ngày, nên những ai chạy tuyến dài thường mang thêm một đôi ủng đi mưa cổ cao để thay khi trời đổ nước. Đế chống trơn quan trọng không kém phần chống thấm, vì mặt đường ướt và sàn nhà xưởng đều trơn hơn hẳn.
Mặt an toàn của chiếc áo mưa cũng phải tính lúc mua: mưa làm tầm nhìn của người đi đường giảm mạnh, kính chắn gió ô tô nhoè nước, và một bộ áo mưa tối màu gần như biến mất. Loại có dải phản quang hoặc mặc thêm áo phản quang chồng ra ngoài làm thay đổi rất nhiều khoảng cách mà xe khác nhìn thấy mình.

Cấp Phát Áo Mưa Cho Đội Làm Ngoài Hiện Trường
Với doanh nghiệp, áo mưa là hạng mục tiêu hao chứ không phải tài sản dùng nhiều năm. Tính theo mùa và theo đầu người sẽ sát thực tế hơn là mua một lần rồi để đó.
- Chia theo công việc thay vì cấp đồng loạt một mẫu. Người điều tiết giao thông cần phản quang, thợ làm trên cao cần bộ ôm sát không vướng dây an toàn.
- Ghi tên hoặc mã nhân viên lên áo. Áo mưa không ghi tên là hạng mục thất thoát nhanh nhất trong kho bảo hộ.
- Bố trí chỗ treo phơi tại lán hoặc xưởng. Gấp áo ướt cất vào túi là cách nhanh nhất để có một bộ mốc sau vài ngày.
- Đặt dư một phần cho ca đột xuất và cho người mới, vì mưa không báo trước theo lịch mua hàng.
Vai trò của áo mưa cần được tách bạch: nó chỉ chống nước và không thay được đồ bảo hộ chính. Công việc có mối nguy cơ học vẫn phải mặc quần áo bảo hộ đúng loại bên trong rồi khoác áo mưa ra ngoài, chứ không đổi bộ này lấy bộ kia trong ngày mưa. Riêng chỗ có nguy cơ nhiệt, tia lửa hàn hay hồ quang thì không khoác áo mưa chồng lên đồ chống cháy: PVC và PU đều là nhựa nhiệt dẻo, gặp nhiệt sẽ chảy và dính vào da. Chỗ có hoá chất cũng vậy, phải dùng đồ chống hoá chất chọn theo đúng hoá chất đang tiếp xúc chứ không trông vào áo mưa.

Phơi, Gấp Và Vì Sao Áo Mưa Bị Dính Bết
Hiện tượng hai mặt áo dính chặt vào nhau, kéo ra thì bị bục từng mảng, không phải do hàng kém mà do cách cất giữ. Lớp PVC có chứa chất làm mềm. Khi bị ép chặt trong môi trường nóng lâu ngày, chất này di chuyển ra bề mặt và làm hai mặt vải bám vào nhau.
Theo thời gian, chất làm mềm cũng mất dần theo chiều ngược lại, khiến vật liệu cứng và nứt ở đúng chỗ nếp gấp. Đó là lý do một chiếc áo mưa để quên trong cốp xe một mùa nắng thường rách toạc ngay lần mở đầu tiên.
- Không để áo trong cốp xe phơi nắng hoặc cạnh nguồn nhiệt suốt mùa khô.
- Giũ sạch bằng nước lã sau khi đi mưa có bùn hoặc nước mặn, rồi lau khô hai mặt.
- Phơi trong bóng râm nơi thoáng gió. Nắng gắt chiếu trực tiếp làm lớp phủ lão hoá nhanh hơn.
- Treo trên móc thay vì gấp, hoặc nếu phải gấp thì đổi nếp mỗi lần để không lặp mãi một đường gãy.
- Không giặt máy chế độ vắt mạnh, không là, không ngâm chất tẩy mạnh.
- Rách nhỏ nên vá sớm bằng miếng dán chuyên dùng, vì vết rách trên vải tráng lan rất nhanh.
Tổng lại, khi cầm một bộ áo mưa lên, chỉ cần kiểm ba điểm: lớp phủ là gì, đường may có dán băng không, và cổ tay cùng gấu quần có siết được không. Ba câu hỏi này phân loại sản phẩm nhanh hơn mọi dòng chữ quảng cáo in trên bao bì.
Thử Cỡ Và Lấy Mẫu Trước Khi Đặt Số Lượng Lớn
Bảng cỡ của áo mưa không giống bảng cỡ áo thường, vì món này được thiết kế để mặc chồng. Cùng ghi cỡ lớn, hai nhà sản xuất có thể chênh nhau cả một nấc. Vì vậy với đơn hàng nhiều người, lấy một bộ mẫu và thử thật luôn rẻ hơn là đổi lại cả lô.
Thử Bằng Động Tác Thật, Không Thử Bằng Cách Đứng Yên
Mặc chồng ra ngoài đúng bộ quần áo đang dùng hằng ngày, rồi làm lại các động tác của công việc: ngồi lên xe và với tay ra ghi đông, giơ tay quá đầu, ngồi xổm, bước lên bậc thang. Chỗ căng đầu tiên thường là vai và đũng quần. Nếu đã căng khi thử khô thì lúc mặc vội dưới mưa sẽ bục đúng chỗ ấy.
Thử tiếp với ba lô hoặc túi đeo chéo nếu công việc phải mang theo đồ. Nhiều bộ vừa người nhưng không cài được khoá khi khoác thêm ba lô bên trong, khiến người dùng phải để ba lô ra ngoài và toàn bộ đồ trong đó ướt.
Kiểm Tra Sau Vài Lần Dùng Chứ Không Chỉ Lúc Nhận Hàng
Bộ mẫu nên được dùng thật vài buổi rồi mới chốt đơn. Có ba thứ chỉ lộ ra sau khi dùng: lớp phủ mặt trong bắt đầu bong ở nếp gấp, băng dán đường may hở mép, và khoá kéo kẹt vì vải mềm cuốn vào. Ba lỗi này đều không nhìn thấy được khi sản phẩm còn nằm nguyên trong túi.
Nếu đơn hàng lặp lại theo mùa, hãy ghi lại mã hàng, tên lớp phủ và bảng cỡ đã chốt vào hồ sơ mua sắm. Lần sau chỉ cần đối chiếu là đặt được ngay, không phải thử lại từ đầu và không rơi vào cảnh mỗi đợt một kiểu khác nhau trong cùng một đội.

Là chuyên viên phát triển sản phẩm và kiểm định thiết bị bảo hộ lao động, tôi am hiểu sâu về các dòng sản phẩm như mũ bảo hộ, kính chống bụi, găng tay cách điện, giày chống trượt, mặt nạ phòng độc… Tôi thường xuyên cập nhật các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế (CE, ANSI, TCVN…) để đưa ra giải pháp bảo hộ tối ưu, đồng thời kiểm tra chất lượng sản phẩm đầu ra trước khi cung cấp ra thị trường.


