Hai đơn vị cùng đặt một mã đồ chống hồ quang, nhưng khi sự cố xảy ra thì mức tổn thương lại khác nhau. Khác biệt hiếm khi nằm ở chiếc áo ngoài. Nó nằm ở ba chỗ ít ai kiểm: mức năng lượng thật tại vị trí thao tác, các lớp mặc kèm bên trong lẫn bên ngoài bộ đồ, và thời điểm người thợ cởi bộ đồ ra. Bài viết đi đúng ba chỗ đó.

Quần Áo Chống Hồ Quang Điện Bảo Vệ Trước Loại Tổn Thương Nào

Hồ quang điện là hiện tượng phóng điện qua không khí khi xảy ra ngắn mạch, giải phóng một lượng nhiệt và bức xạ rất lớn trong khoảng thời gian tính bằng phần nghìn giây. Bộ đồ chống hồ quang không ngăn dòng điện đi qua người. Nhiệm vụ của nó là giữ cho lượng nhiệt truyền tới da nằm dưới ngưỡng gây bỏng nặng, đồng thời không tự bắt lửa để trở thành nguồn cháy thứ hai áp sát cơ thể.

Vì vậy một bộ trang bị đủ cho thợ thao tác tủ đang mang tải luôn gồm hai nhánh chạy song song. Nhánh chặn điện giật gồm găng cao su cách điện đúng cấp điện áp cùng trang bị nối đất. Nhánh chặn nhiệt gồm áo liền quần chống hồ quang điện và mũ trùm hoặc tấm che mặt tương ứng. Thiếu một nhánh là bỏ trống một loại rủi ro chứ không phải thiếu một món hàng.

Cách Chọn Quần Áo Chống Hồ Quang Điện Theo Năng Lượng Sự Cố

Con số ghi trên nhãn bộ đồ chỉ có nghĩa khi đặt cạnh một con số thứ hai: mức năng lượng mà chính chỗ người thợ đứng phải hứng khi có sự cố. Mức đó phụ thuộc cấu hình lưới, dòng ngắn mạch, thời gian cắt của bảo vệ và khoảng cách từ mặt người tới điểm phóng. Nó là số liệu do đơn vị vận hành tính ra, không phải số liệu nhà cung cấp quần áo đưa cho.

Nguyên tắc chọn gói trong một câu: chỉ số công bố của bộ đồ không được thấp hơn kết quả tính toán cho đúng chỗ đó. Không có con số chung dùng cho mọi tủ điện, và cũng không suy được từ cấp điện áp. Đơn vị chưa có kết quả tính toán thì việc phải làm trước tiên là đặt hàng phần tính toán đó, chứ không phải chọn nhanh một mã đồ cho có.

Một khái niệm đi kèm cần biết là ranh giới hồ quang: vòng quanh thiết bị mà bên ngoài nó, năng lượng rơi xuống dưới ngưỡng gây bỏng cho vùng da hở. Ranh giới này được ghi trên nhãn cảnh báo dán tại tủ. Người không có nhiệm vụ phải đứng ngoài vòng đó, kể cả khi họ chỉ đứng xem. Đây là biện pháp không tốn tiền mua sắm.

Mặc Chồng Nhiều Lớp Có Cộng Được Cấp Bảo Vệ Không

Trả lời ngắn: không cộng bằng phép cộng số học. Phương pháp thử dùng để xác định mức chịu hồ quang cho phép thử một vật liệu hoặc một tổ hợp vật liệu, nghĩa là muốn biết con số của cả bộ nhiều lớp thì phải đem đúng tổ hợp đó đi thử theo đúng thứ tự sẽ mặc. Phạm vi áp dụng của phép thử được mô tả trong tiêu chuẩn ASTM F1959.

Con số công bố trên nhãn bộ đồ sinh ra từ một trong hai nhánh phương pháp thử khác nhau, và biết mình đang cầm con số thuộc nhánh nào là việc phải làm trước khi đặt hai bộ cạnh nhau. Nhánh hồ quang hở cho các trị số kiểu ATPV, ELIM và EBT, đọc bằng đơn vị năng lượng trên đơn vị diện tích. Nhánh phương pháp hộp mô tả trong IEC 61482-1-2 thì phân thành hai cấp bảo vệ và không trả về trị số năng lượng nào. Hai cách ghi này không quy đổi cho nhau, nên đặt một bộ ghi cấp bảo vệ cạnh một bộ ghi trị số rồi kết luận bộ nào cao hơn là phép so không có cơ sở.

Kết quả của tổ hợp thường cao hơn tổng số học của từng lớp, vì lớp không khí kẹt giữa hai lớp vải cũng cản nhiệt. Nhưng cụm chữ thường cao hơn không phải là con số dùng được để lập hồ sơ an toàn. Chỉ khi nhà sản xuất đã thử đúng cặp vải đó và công bố kết quả thì đơn vị mới có căn cứ ghi vào biện pháp thi công.

Ba việc rút ra khi trang bị theo kiểu nhiều lớp: hỏi nhà cung cấp xem lớp trong và lớp ngoài đã được thử chung chưa; nếu chưa thì chỉ lấy con số của riêng lớp ngoài cùng làm căn cứ; và không ghép áo hãng này với quần hãng kia rồi cộng hai con số in trên hai cái nhãn.

Bộ Liền Quần So Với Áo Quần Rời Khi Có Hồ Quang

Bộ liền quần khép kín từ cổ xuống cổ chân, không có đường hở ngang eo. Khi luồng khí nóng ập tới từ phía dưới lên, đây là khác biệt đáng kể: áo quần rời luôn có một khe giữa gấu áo và cạp quần, và khe đó mở rộng ra đúng lúc người thợ giơ tay lên thao tác.

Đổi lại, bộ liền quần nóng hơn, mặc và cởi lâu hơn, khó xử lý khi cần rời vị trí giữa ca, và nếu dính dầu ở một chỗ thì phải thay cả bộ. Áo quần rời gọn hơn cho công việc kéo dài cả ngày mà chỉ có vài lần thao tác ngắn ở vị trí có nguy cơ.

Cách chọn theo kiểu ca làm việc: tổ chuyên đóng cắt, ra vào vùng nguy hiểm nhiều lần trong ca thì bộ liền quần khoác nhanh bên ngoài đồng phục là hợp lý; tổ bảo trì ở lâu trong khu vực đã cắt điện thì áo quần rời tiện hơn. Với áo quần rời, phải quy định thành văn rằng áo luôn bỏ trong quần và cổ tay luôn cài kín.

Mũ Trùm Chống Hồ Quang Và Tấm Che Mặt Khác Nhau Ra Sao

Tấm che mặt gắn trên gọng đội đầu chỉ che phần mặt phía trước. Phần gáy, hai tai và vùng cổ vẫn hở, trong khi luồng nhiệt lan theo mọi hướng và còn dội lại từ tường, từ vỏ tủ kim loại. Mũ trùm chống hồ quang bao kín cả đầu lẫn cổ, chỉ chừa một ô nhìn có lớp lọc.

Hai món này vì thế không thay nhau được. Ở mức năng lượng thấp và thao tác đơn giản, tấm che mặt kèm mũ vải chống cháy đội bên trong là cấu hình thường gặp. Khi năng lượng tại vị trí thao tác cao hơn, cấu hình chuyển sang mũ trùm kín. Ranh giới giữa hai cấu hình do kết quả tính toán quyết định, không do thói quen của tổ.

Ba điểm cần kiểm khi nhận hàng: tấm che phải có công bố riêng chứ không mượn con số của bộ quần áo; mũ cứng đội kèm phải là loại dùng cho công việc điện, đối chiếu kiểu khe gắn trong nhóm mũ bảo hộ có kính che mặt; và ô nhìn phải đủ rộng để người thợ không phải nghiêng đầu liên tục khi thao tác trong tủ hẹp.

Trình Tự Mặc Và Cởi Khi Ra Vào Vùng Nguy Hiểm

Phần lớn trang bị chống hồ quang mất tác dụng không phải vì hỏng mà vì mặc sai thứ tự hoặc cởi sớm. Trình tự dưới đây gọn và dễ đưa vào buổi huấn luyện đầu ca:

Tháo đồng hồ, nhẫn, vòng tay và thẻ đeo có dây sợi tổng hợp trước khi mặc bất kỳ lớp nào.
Kiểm lớp mặc trong cùng: chỉ dùng cotton hoặc loại vải đã qua thử nghiệm hồ quang.
Mặc bộ đồ bảo vệ, cài kín cổ tay và cổ áo, kiểm lại phần hở ngang eo nếu dùng áo quần rời.
Đội mũ trùm hoặc lắp tấm che mặt, chỉnh sao cho không còn khe hở ở hai bên thái dương.
Đeo găng cách điện đúng cấp sau cùng, vì đây là món cản trở nhất khi còn phải mặc các lớp khác.
Kết thúc công việc thì chỉ cởi sau khi đã ra khỏi ranh giới ghi trên nhãn cảnh báo, và cởi theo thứ tự ngược lại.

Một quy tắc đi kèm quan trọng ngang trình tự: khi phải mở lại tủ để xem thêm một lần nữa, coi như bắt đầu lại từ bước một. Rất nhiều ca bỏng xảy ra ở lần quay lại thứ hai, lúc người thợ nghĩ mình chỉ nhìn một chút nên không mặc lại đủ lớp.

Ba Lỗi Làm Hỏng Bộ Đồ Vẫn Còn Đang Tốt

Giặt bằng nước xả vải hoặc chất tẩy có clo: cả hai đều tác động lên lớp vải và làm thay đổi tính năng vốn đã được thử nghiệm.
Gom giặt chung với quần áo dính dầu mỡ: dầu bám ngược lên bộ đồ, và vệt dầu đó là thứ dễ cháy bám đúng mặt ngoài bộ đồ.
Vá bằng vải thường hoặc chỉ may thường: chỗ vá thành điểm yếu nằm khuất giữa lớp bảo vệ nên không ai nhớ tới nó.

Thêm một quy tắc bắt buộc: bộ đồ rách xuyên lớp phải loại bỏ ngay chứ không đợi đợt cấp phát kế tiếp. Ở đúng chỗ rách, lớp bảo vệ coi như không tồn tại, trong khi người mặc vẫn tin mình đang được che kín từ cổ tới chân.

Hồ Sơ Cần Yêu Cầu Khi Nhận Lô Hàng

Khi nhận lô, nên yêu cầu nhà cung cấp giao kèm bốn thứ: tài liệu kỹ thuật của vải ghi rõ chỉ số công bố và tiêu chuẩn áp dụng; báo cáo thử nghiệm của chính lô hàng chứ không phải catalogue chung của hãng; hướng dẫn giặt và bảo quản của nhà sản xuất; và chứng từ nhập khẩu để lưu hồ sơ an toàn lao động.

Nên lưu toàn bộ phần này theo mã của từng bộ, kèm ngày cấp phát và số lần giặt. Đây là căn cứ khi đoàn kiểm tra hỏi tới, và cũng là cách duy nhất để biết bộ nào sắp hết vòng đời thay vì đoán bằng mắt. Danh mục trang bị đi kèm cho tổ thao tác có thể đối chiếu trong nhóm dụng cụ và thiết bị an toàn điện.

Nền của mọi bộ quần áo bảo vệ là ISO 13688, tiêu chuẩn đặt yêu cầu chung về ecgônômi, tính vô hại, cách ghi cỡ số, lão hoá, tính tương thích giữa các món và những thông tin nhà sản xuất phải cung cấp; nó luôn đi kèm một tiêu chuẩn khác đặt yêu cầu bảo vệ cụ thể. Cũng cần tách ba nhóm hay bị gộp làm một khi lập danh mục trang bị: bộ đồ chống hồ quang chặn nhiệt, găng và thảm cách điện chặn dòng đi qua người và tuyệt đối không nối đất, còn quần áo chống tĩnh điện thì làm việc ngược lại là dẫn điện tích xuống đất và không hề chống được điện giật.