Người trực ca đêm về đến nhà lúc trời đã sáng, và bắt đầu ngủ vào đúng khung giờ ồn nhất trong ngày. Đây là nhóm dùng nút tai chống ồn cho giấc ngủ nhiều nhất nhưng lại ít được nói tới, vì phần lớn bài viết về chủ đề này hướng tới người ngủ ban đêm. Bài viết bàn về nhu cầu thật của người làm ca: chọn kiểu nào để nằm nghiêng không đau tai, chặn được loại tiếng ồn nào, giữ lại khả năng nghe báo động ra sao, và doanh nghiệp trang bị cho khu nhà ở công nhân thì cần tính những gì.

Vì Sao Người Trực Ca Đêm Khó Ngủ Ban Ngày

Cơ thể có nhịp sinh học đẩy mức tỉnh táo lên cao vào ban ngày, nên giấc ngủ ban ngày vốn đã ngắn hơn và nông hơn giấc ngủ ban đêm ngay cả khi phòng hoàn toàn yên tĩnh. Cộng thêm tiếng ồn của một khu dân cư đang hoạt động, người trực ca đêm thường bị đánh thức nhiều lần mà bản thân không nhớ hết.

Các khuyến nghị dành cho người làm ca của Viện An toàn và Sức khoẻ Nghề nghiệp Hoa Kỳ xếp ba việc cạnh nhau: làm phòng ngủ tối hẳn, chặn tiếng ồn, và không để điện thoại đánh thức. Nút tai chỉ giải quyết được vế thứ hai, nên đặt riêng nó mà bỏ hai vế còn lại thì kết quả rất hạn chế.

Với doanh nghiệp, đây không phải chuyện phúc lợi. Người ngủ không đủ trong ngày sẽ mang trạng thái buồn ngủ vào ca đêm kế tiếp, và ca đêm lại đúng là khung giờ mà sai sót thao tác hay xảy ra nhất.

Nút Tai Chống Ồn Cho Giấc Ngủ Khác Nút Tai Công Nghiệp Ra Sao

Hai nhóm này được thiết kế cho hai bài toán khác nhau, nên lấy nút tai của xưởng mang về nhà ngủ thường không êm.

Thời gian đeo: trong xưởng là tám tiếng ở tư thế ngồi hoặc đứng, còn khi ngủ là bảy đến chín tiếng nằm áp một bên tai xuống gối.
Độ mềm: loại dùng cho giấc ngủ mềm hơn, chấp nhận giảm ồn ít hơn một chút để đổi lấy việc không cấn ống tai sau vài giờ.
Chiều cao phần ngoài: nút tai công nghiệp thường có cuống hoặc dây để dễ tháo và dễ kiểm; nút tai dùng khi ngủ lại cần phần ngoài càng thấp càng tốt.
Mục tiêu chặn: xưởng cần chặn tiếng máy liên tục; phòng ngủ ban ngày cần hạ bớt tiếng xe cộ và tiếng sinh hoạt lẫn lộn, đến ngưỡng đủ để không tỉnh giấc.

Nói cách khác, chỉ số giảm ồn cao nhất không phải tiêu chí đúng cho giấc ngủ. Một cặp nút chặn quá nhiều sẽ tạo cảm giác bít tai khó chịu khi nằm lâu, và người dùng sẽ tự tháo ra lúc nửa buổi.

Chỉ số in trên bao bì cũng có hai hệ, và người mua hay đặt chúng cạnh nhau như thể cùng thước. Hàng theo hệ Bắc Mỹ ghi NRR, hàng theo hệ châu Âu ghi SNR; hai con số này ra từ hai quy trình đo khác nhau nên không có hằng số quy đổi, và một cặp NRR 30 với một cặp SNR 30 không phải là hai cặp tương đương. Điểm chung của cả hai là chúng đều là số phòng thí nghiệm, đo trên người đã được hướng dẫn đeo đúng cách trong phòng đo yên tĩnh. Mức chặn thật của một người vừa hết ca đêm, đeo vội trong phòng tối, luôn thấp hơn con số in trên hộp. Vì vậy khi so hai sản phẩm, việc đầu tiên là xem chúng có cùng hệ hay không, rồi mới nói tới con số.

Vành Thấp Để Nằm Nghiêng Không Đau Tai

Đây là tiêu chí quyết định với người ngủ nghiêng, mà phần lớn người trưởng thành đều ngủ nghiêng ít nhất một phần đêm. Phần nhô ra khỏi vành tai càng cao thì gối càng đẩy nút sâu vào trong, và sau vài giờ thì ống tai bắt đầu đau âm ỉ.

Cách thử nhanh trước khi đặt số lượng: đeo thử rồi áp tai xuống một mặt phẳng cứng và giữ nguyên khoảng mười phút. Nếu đã thấy cấn ở mười phút thì không có cơ hội đi hết một giấc. Người có vành tai nhỏ nên ưu tiên mẫu có phần ngoài phẳng gần như nằm gọn trong hõm tai.

Gối cũng là một phần của phép thử. Gối cứng đẩy nút mạnh hơn gối mềm, nên nếu khu nhà ở dùng loại gối cứng thì phải chọn mẫu thấp hơn nữa, hoặc đổi gối trước rồi mới chọn nút tai.

Tiếng Ồn Ban Ngày Khó Chặn Ở Chỗ Nào

Tiếng ồn ban ngày của một khu dân cư không giống tiếng máy trong xưởng. Nó gồm ba lớp chồng lên nhau: nền xe cộ chạy liên tục ngoài đường, những tiếng bất chợt như còi xe hay tiếng cửa đóng, và tiếng sinh hoạt của chính khu nhà.

Lớp nền xe cộ là phần khó xử lý nhất vì phần năng lượng ở dải tần thấp đi xuyên tường, cửa kính và cả lớp bịt tai dễ hơn phần tần cao. Đó là lý do người vừa hết ca đêm hay mô tả cảm giác vẫn nghe thấy tiếng ù ù của đường phố dù đã đeo nút tai. Cải thiện thật nằm ở việc chọn phòng quay mặt vào phía ít xe, dán gioăng khe cửa và kéo rèm dày, còn nút tai chỉ lo phần còn lại.

Ngược lại, những tiếng bất chợt ở dải tần trung và cao lại chính là thứ hay đánh thức người đang ngủ nông. Đây là phần mà một cặp nút tai vừa vặn xử lý tốt nhất, và cũng là lý do vì sao nhiều người thấy hiệu quả rõ rệt ngay từ buổi đầu tiên dù chỉ số ghi trên bao bì không cao.

Silicone Bịt Ngoài Cửa Tai So Với Bọt Nhét Trong

Với người ngủ, hai kiểu này cho trải nghiệm rất khác nhau dù nhìn ngoài đều nhỏ như nhau.

Silicone dẻo nặn tay: không nhét sâu mà bịt kín miệng ống tai từ bên ngoài, nên hầu như không tạo áp lực bên trong. Đây là lựa chọn hợp với người từng bị đau tai vì nút nhét trong, và với người có ống tai hẹp.
Bọt xốp nhét trong: giảm ồn tốt hơn khi đeo đúng, giá thấp hơn, nhưng nở ra và tì vào thành ống tai suốt giấc ngủ nên dễ gây tức tai với người nhạy cảm.

Ở khu nhà ở đông người, silicone dẻo bám tóc và bụi rất nhanh, còn bọt xốp thì bẩn là bỏ. Nếu chỗ ở không có nơi cất riêng cho từng người, kiểu bọt bỏ sau vài lần dùng lại gọn hơn về mặt vệ sinh so với một viên silicone dùng đi dùng lại mà không ai giám sát.

Với người mới bắt đầu, cách ít tốn kém nhất là lấy vài kiểu trong nhóm nút tai mềm dùng cho giờ nghỉ và thử mỗi kiểu vài buổi, thay vì đặt luôn số lượng lớn theo lời giới thiệu.

Vẫn Phải Nghe Được Báo Cháy Khi Đang Ngủ

Đây là phần bị bỏ qua nhiều nhất, và cũng là phần khiến một giải pháp tiện nghi trở thành rủi ro an toàn. Người đeo nút tai ngủ ban ngày trong khu nhà ở tập thể vẫn phải nhận được tín hiệu khi có sự cố.

Không dùng loại có chỉ số giảm ồn cao nhất cho khu nhà ở; mức vừa đủ để ngủ mới giữ lại khả năng nghe tiếng chuông lớn.
Chuông báo cháy trong khu ở nên đi kèm thiết bị báo bằng ánh sáng nhấp nháy, vì người đang ngủ với rèm kéo kín vẫn thấy được ánh sáng mạnh.
Người ở cùng phòng nên biết ai đang đeo nút tai và ở giường nào, để đánh thức trực tiếp khi cần.
Diễn tập thoát nạn nên có ít nhất một lần rơi vào ban ngày, đúng lúc nhóm ca đêm đang ngủ, thay vì luôn tổ chức vào giờ hành chính.

Bốn việc trên không tốn thêm chi phí đáng kể nhưng thay đổi hẳn tính chất của việc cấp nút tai cho khu nhà ở: từ một món đồ dùng cá nhân thành một hạng mục có kiểm soát.

Hiện tượng đứng sau việc này có tên gọi riêng trong hướng dẫn bảo vệ thính lực của cơ quan an toàn lao động Anh: bảo vệ quá mức. Tài liệu đó nêu thẳng một ngưỡng làm mốc — ép mức âm còn lại tại tai xuống dưới 70 dB khiến người đeo mất liên hệ với xung quanh, không nghe được tiếng gọi lẫn còi cảnh báo, và hệ quả thường thấy là họ tự tháo ra. Khoảng được khuyến cáo là đưa mức tại tai về quãng 70 tới 80 dB, và dừng lại ở đó. Đem con số đó về khu nhà ở công nhân thì tiêu chí đặt hàng đổi hẳn: cần mức chặn vừa đủ để lớp tiếng bất chợt không đánh thức, mà vẫn còn cửa cho tiếng chuông báo cháy lọt vào.

Doanh Nghiệp Trang Bị Cho Khu Nhà Ở Công Nhân

Khi công ty bố trí chỗ ở cho công nhân làm ca, việc phát nút tai cho nhóm trực đêm là cách rẻ nhất để cải thiện chất lượng giấc ngủ ban ngày. Nhưng phải làm cùng lúc với vài việc khác thì mới có kết quả đo được.

Xếp người cùng ca ở chung phòng, để giờ ngủ và giờ sinh hoạt không đè lên nhau trong cùng một không gian.
Trang bị rèm chắn sáng cho phòng của nhóm ca đêm; ánh sáng ban ngày làm người ngủ tỉnh dậy sớm không kém gì tiếng ồn.
Đặt quy ước giờ yên tĩnh cho khu nhà ở và dán ở chỗ dễ thấy, kèm sơ đồ phòng của nhóm ca đêm.
Phát nút tai theo tên, kèm hộp cất riêng, và nhắc rõ đây là đồ dùng cá nhân không cho mượn.
Hỏi lại sau vài tuần xem ai bỏ không dùng và vì sao, rồi đổi kiểu cho nhóm đó thay vì cấp bù cùng một mẫu.

Cần phân biệt rõ với hàng cấp cho sản xuất: nút tai dùng khi ngủ không thay thế được trang bị bảo vệ tai cấp cho ca đêm ở vị trí đứng máy, và ngược lại. Hai nhóm nên nằm ở hai đầu mục khác nhau trong bảng cấp phát để tránh lẫn khi mua.

Người Mới Chuyển Sang Lịch Đảo Ca Thường Thắc Mắc Gì

Đeo Nút Tai Ngủ Mỗi Ngày Có Hại Tai Không?

Với người chọn đúng cỡ, giữ nút sạch và thay theo đúng loại thì phần lớn không gặp vấn đề. Nếu thấy đau, ù kéo dài hoặc ngứa bất thường thì ngưng dùng và đi khám chuyên khoa tai mũi họng, đừng đổi sang mẫu khác rồi tiếp tục.

Người Ngủ Ban Ngày Nên Chọn Chỉ Số Giảm Ồn Cao Nhất Phải Không?

Không nên. Mức vừa đủ cho cảm giác dễ chịu hơn khi nằm lâu và vẫn giữ lại khả năng nghe chuông báo. Chỉ số cao nhất là tiêu chí của vị trí đứng máy, không phải của phòng ngủ.

Có Thể Dùng Nút Tai Của Xưởng Để Ngủ Không?

Được về mặt kỹ thuật nhưng thường không êm, vì phần ngoài cao và độ cứng lớn hơn mức cần cho tư thế nằm nghiêng. Ngoài ra, mang nút tai đã đeo cả ca trong xưởng về nhà ngủ là đưa bụi xưởng vào ống tai lần thứ hai.

Khi Ngủ Có Nên Dùng Kiểu Chụp Úp Ngoài Không?

Không hợp với tư thế nằm vì cốc chụp cấn vào gối, nhưng bịt tai kiểu chụp úp ngoài tai lại tiện cho người chợp mắt ngắn ở tư thế ngồi trong giờ nghỉ giữa ca.

Với kiểu chụp úp, mức chặn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc đệm tai có áp kín vòng quanh vành tai hay không. Cùng hướng dẫn của cơ quan an toàn lao động Anh liệt kê bốn thứ hay làm hở đường viền đó: tóc dài luồn qua mép đệm, mũ len đội bên trong, gọng kính bắc ngang, và khuyên tai. Phần bảo trì cũng đo được bằng tay: đệm tai không rách và không chai cứng, sức căng của gọng không giảm so với chiếc mới cùng loại, và không ai tự nới rộng gọng cho đỡ kẹp. Riêng nút xốp thì kiểm bằng cách vê nhỏ rồi buông ra, phải nở lại về hình dạng ban đầu; viên nào vê xong nằm bẹp thì bỏ, và sau khi đặt vào tai phải giữ tay tại chỗ cho tới lúc nút nở hết mới buông.