Nhà Bạt Cơ Động Cho Ứng Cứu, Sự Kiện Và Công Trường

Nhà bạt cơ động là loại lều khung cứng dựng nhanh, dùng ở những nơi chưa có công trình cố định: điểm tập kết cứu trợ sau bão lũ, khu chỉ huy của một đợt diễn tập, lán nghỉ và kho tạm trên công trường, hay khu hậu cần của sự kiện ngoài trời. Khác với lều du lịch, bộ khung ở đây là thép ống và tấm phủ là vải tráng nhựa, nên nhà bạt giữ được phom trong nhiều ngày liên tục và che được cho cả một nhóm người thay vì vài người.

Phần dưới đi vào những chi tiết mà người mua hay bỏ qua khi so báo giá: khớp nối khung, định lượng vải bạt, cỡ thông dụng, thời gian dựng thực tế, cách neo chằng khi gió mạnh và cách cất giữ để tấm bạt không mốc sau mùa mưa.

Nhà Bạt Cơ Động Dùng Ở Đâu Trong Ứng Cứu, Sự Kiện Và Công Trường

Nhóm dùng nhiều nhất là các đơn vị phải triển khai chỗ trú trong vài giờ. Sau một trận bão, điểm phát hàng cứu trợ cần mái che ngay để hồ sơ và lương thực không ướt; nhà bạt dựng được trên sân bê tông, sân trường hay bãi đất trống đều phù hợp. Trong diễn tập và hành quân, nhà bạt làm nơi ngủ tập thể và sở chỉ huy dã chiến.

Trên công trường xa khu dân cư, nhà bạt thường đóng vai trò lán ăn ca, phòng họp đầu giờ và kho che vật tư chờ lắp. Ở sự kiện ngoài trời, nó là khu thay đồ, khu y tế và chỗ để thiết bị âm thanh khi trời chuyển mưa. Cùng một bộ khung, mục đích khác nhau chỉ thay đổi cách bố trí bên trong và số cửa thông gió cần đặt thêm.

Khi khu vực thi công nằm sát nhà dân, nhà bạt thường được dựng kèm lưới bao che công trình để chắn bụi, và rào chắn an toàn cơ động để tách lối đi của người ngoài khỏi khu vực máy móc.

Khung Thép Ống Và Khớp Nối Quyết Định Tuổi Thọ Cả Bộ

Bộ khung gồm cột đứng, xà nóc, thanh giằng biên và các khớp nối. Thép ống mạ kẽm là vật liệu phổ biến nhất vì chịu uốn tốt và không gỉ nhanh khi để ngoài trời. Loại khung nhôm nhẹ hơn, dễ vác và tháo lắp nhiều lần trong thời gian ngắn, hợp với đơn vị phải cơ động liên tục giữa nhiều điểm.

Điểm hỏng đầu tiên gần như luôn là khớp nối chứ không phải thân ống. Khớp rơ một chút khi mới mua sẽ rơ nhiều hơn sau vài chục lần tháo lắp, và khi đó cả bộ khung rung theo gió. Lúc nhận hàng nên lắp thử một nhịp rồi đẩy nhẹ ngang khung: nghe tiếng lục cục ở mối nối tức là ống và khớp không cùng dung sai.

Các mối hàn cũng cần soi kỹ. Mối hàn nhẵn, kín vòng, không rỗ là mối làm bằng đồ gá; mối hàn lồi lõm, cháy cạnh thường làm thủ công và sẽ nứt trước ở vị trí chịu lực. Ống thép nên thẳng, không móp, vì một đoạn móp làm cột mất khả năng chịu nén và cong hẳn khi gặp gió giật.

Bộ khung cũng cần hai con số trong đơn hàng thay cho cụm chữ thép ống mạ kẽm: đường kính ngoài của ống và độ dày thành ống, cả hai tính bằng milimet. Đường kính thì nhìn là thấy, còn độ dày thành ống phải đo ở đầu ống bằng thước cặp, và đây đúng là chỗ hai báo giá chênh nhau mà bảng so sánh không hiện ra. Nên ghi thêm khối lượng của một bộ khung đã đóng gói tính bằng kilôgam, vì đó là con số quyết định mấy người khiêng được một bộ và xe nào chở đủ số bộ cần triển khai trong một chuyến.

Vải Bạt PVC Tráng Và Định Lượng Cần Hỏi Trước Khi Đặt

Tấm phủ của nhà bạt là vải nền polyester được tráng phủ nhựa PVC. Lớp nhựa làm nhiệm vụ chắn nước và chắn nắng, còn lớp sợi nền chịu lực kéo và ngăn vết rách lan rộng khi bạt bị thủng một lỗ nhỏ. Nhà sản xuất màng kỹ thuật cho lều bạt và kết cấu tạm như Serge Ferrari mô tả nhóm vật liệu này theo cùng nguyên lý: sợi nền quyết định độ bền cơ học, lớp tráng quyết định tuổi thọ ngoài trời.

Chỉ số cần hỏi là định lượng, ghi bằng gram trên mỗi mét vuông. Vải càng nặng thì càng dày, càng khó rách mép và càng lâu bạc màu, đổi lại nặng hơn khi vác và cứng hơn khi gấp. Dải định lượng dùng cho lều khung và kết cấu sự kiện trên thị trường khá rộng, từ loại nhẹ cho mái che ngắn ngày tới loại nặng cho nhà bạt phải đứng nhiều tuần.

Con số ấy nghiệm thu được ngay tại kho mà không cần thiết bị gì đặc biệt. Cắt một mẫu vuông 10 x 10 centimet ở phần mép thừa của tấm bạt, cân bằng cân tiểu ly tính theo gam rồi nhân với 100, kết quả chính là định lượng trên mét vuông. Nên làm phép này ở hai vị trí khác nhau của cùng tấm bạt, vì lớp tráng phủ mỏng đi về phía mép cuộn là lỗi hay gặp và nó kéo con số xuống. So kết quả với mức đã ghi trong đơn hàng là xong khâu nghiệm thu vật liệu, mất chừng mươi phút cho cả lô.

Vì hai tấm bạt trông giống hệt nhau khi cuộn trong bao, định lượng là con số đầu tiên phân biệt được chúng trên giấy tờ. Nên ghi thẳng vào yêu cầu đặt hàng con số đã chốt, kèm yêu cầu về lớp chống tia cực tím nếu nhà bạt phải phơi nắng liên tục. Định lượng nói về khối lượng chứ không nói về khả năng chắn nước, nên nếu nhà bạt phải đứng qua mùa mưa thì hỏi thêm một đại lượng khác: áp suất thủy tĩnh mà tấm bạt chịu được trước khi nước thấm qua, đo theo phương pháp của ISO 811 và đọc bằng chiều cao cột nước tính bằng milimet. Con số càng lớn thì tấm bạt càng chịu được nước đọng và mưa tạt mạnh, và đây mới là đại lượng để so hai tấm cùng định lượng mà một tấm thấm còn một tấm không. Với nhu cầu che phủ đơn giản hơn, bạt che nắng mưa khổ lớn dùng riêng đã đủ, không cần cả bộ khung.

Cỡ Thông Dụng Và Sức Chứa Theo Quy Mô Nhóm

Ba cỡ hay gặp nhất được gọi theo quy mô nhóm sử dụng:

• Cỡ tiểu đội: sức chứa khoảng 15 người, diện tích sàn chừng 15 mét vuông, dài 4,3 m, rộng 3,5 m, cao nóc 2,2 m, cao cạnh 1,8 m.
• Cỡ trung đội: sức chứa khoảng 30 người, diện tích sàn chừng 30 mét vuông, dài 6 m, rộng 5 m, cao nóc 2,7 m, cao cạnh 1,8 m.
• Cỡ đại đội: sức chứa khoảng 45 người, diện tích sàn chừng 45 mét vuông, dài 9 m, rộng 5 m, cao nóc 2,7 m, cao cạnh 1,8 m.

Con số sức chứa tính theo chỗ nằm sát nhau, không tính bàn ghế hay lối đi. Nếu nhà bạt dùng làm phòng họp hoặc khu y tế, số người thực tế chỉ còn khoảng một nửa. Đơn vị trang bị nhiều bộ cùng lúc nên cộng tổng số người trước rồi mới chia tỷ lệ giữa ba cỡ, tránh mua toàn cỡ lớn rồi dựng nửa vời cho một nhóm nhỏ.

Dựng Nhà Bạt Cơ Động: Thời Gian, Nhân Lực Và Cách Neo Chằng

Thứ tự dựng gần như cố định với mọi cỡ:

• Luồn các cột nóc vào lỗ khuy trên đỉnh bạt, lắp vòng sắt vào đầu cột để dây neo không xé rách vải ở chỗ đầu mối.
• Dựng cột nóc lên đúng vị trí đã chọn, kéo căng dây buộc để tấm bạt bung hết phom.
• Luồn tiếp các cột biên, lắp vòng sắt vào đầu cột, siết chặt ốc rồi căng dây cho cân hai bên trước khi buộc vào cọc ghim.
• Dựng nốt các cột gốc, căng dây, ghim cọc xuống nền rồi chỉnh lại cho khung cân bằng.

Với tổ đã quen tay, cỡ tiểu đội mất khoảng hai mươi đến ba mươi phút cho ba đến bốn người. Cỡ trung đội và đại đội cần thêm người giữ cột trong lúc căng dây, nên số người quan trọng hơn thời gian: thiếu người giữ thì khung nghiêng và tấm bạt bị kéo lệch ngay từ mối đầu tiên.

Mặt bằng nên chọn nơi cao ráo, thoát nước và không nằm dưới tán cây lớn. Nền dốc nhẹ tốt hơn nền phẳng trũng, vì nước mưa chảy đi thay vì đọng thành vũng dưới sàn.

Gió làm hỏng nhà bạt nhiều hơn mưa. Lực gió tác động lên mái theo phương hất lên, nên thứ giữ cả bộ khung lại là hệ dây neo và cọc ghim chứ không phải trọng lượng bản thân nhà bạt.

Dây neo phải căng đều bốn phía và tạo góc chếch với mặt đất, không kéo gần như thẳng đứng. Cọc ghim đóng nghiêng ngược hướng dây kéo mới bám đất; cọc đóng thẳng đứng bật lên rất nhanh khi đất mềm sau mưa. Trên nền bê tông không đóng được cọc thì thay bằng vật nặng buộc vào chân cột và neo chéo vào kết cấu cố định gần đó.

Phần cọc ghim có hai con số nên chốt trước khi đóng chứ không chỉnh sau. Thứ nhất là chiều sâu cắm: trên nền đất thịt, phần cọc nằm dưới mặt đất nên đạt ít nhất 30 cm và tăng lên khoảng 40 cm trên nền cát hoặc nền vừa mưa xong, vì lực giữ của cọc đến từ phần đất bám quanh thân cọc chứ không từ phần nhô lên. Thứ hai là góc đóng, nghiêng khoảng 45 độ ngược hướng dây kéo. Cả hai kiểm được bằng mắt sau khi đóng xong: nhìn dọc hàng cọc thấy chiều cao phần nhô đều nhau và nghiêng cùng một hướng thì tổ đã làm đúng, còn cọc nào đứng thẳng là cọc sẽ bật đầu tiên.

Cửa ra vào nên đóng kín khi gió mạnh. Gió lùa được vào trong sẽ biến nhà bạt thành một túi khí, áp suất bên trong đẩy mái lên và làm bung dây neo. Nếu dự báo có gió giật kéo dài, phương án an toàn là hạ bạt xuống và giữ lại khung, thay vì để nguyên cả bộ chịu gió qua đêm.

Bảo Quản Sau Ca Để Bạt Không Mốc Trong Kho

Hỏng hóc thường xảy ra trong kho chứ không phải ngoài hiện trường. Tấm bạt PVC gấp lúc còn ẩm sẽ mốc, bốc mùi và bong lớp tráng ở nếp gấp chỉ sau vài tuần. Sau mỗi lần thu dọn, cần quét sạch bụi đất và lá cây bám trên mặt bạt, trải phơi cho khô hoàn toàn cả hai mặt rồi mới gấp.

Khung thép nên lau khô và tra dầu chống gỉ ở các khớp nối nếu kho ẩm. Khi cất, nên treo hoặc kê lên giá, để nơi khô thoáng và không xếp vật nặng đè lên; sức nặng đè lâu ngày làm ống móp và làm nếp gấp trên bạt hằn thành đường rạn.

Nên đổi vị trí nếp gấp giữa các lần cất. Gấp mãi theo một đường sẽ khiến lớp nhựa ở đúng đường đó mỏng dần rồi nứt trước phần còn lại. Bộ dây neo và cọc ghim cất riêng trong túi, đếm đủ số lượng trước khi nhập kho để lần dựng sau không thiếu đồ.

Đặt Số Lượng Lớn Cho Đơn Vị Và Doanh Nghiệp

Với đơn hàng nhiều bộ, nên xác định trước tổng số người cần che và số điểm triển khai, rồi mới chọn tỷ lệ giữa các cỡ. Yêu cầu nhà cung cấp giao kèm đủ phụ kiện là điều nên ghi vào hợp đồng: cọc, dây neo, búa đóng cọc, túi đựng và bản hướng dẫn lắp dựng.

Nên yêu cầu dựng thử một bộ tại nơi giao hàng, có mặt người sẽ trực tiếp sử dụng. Buổi dựng thử vừa để nghiệm thu khung và bạt, vừa là buổi hướng dẫn cho lần triển khai thật. Đơn vị làm công tác cứu hộ có thể gom nhà bạt vào danh mục thiết bị ứng cứu khẩn cấp để đồng bộ thời điểm kiểm kê hằng năm.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Nhà Bạt Cơ Động

Nhà Bạt Có Chịu Được Mưa Lớn Kéo Dài Không?

Lớp tráng PVC chắn nước tốt trong mưa thường. Vấn đề nằm ở chỗ đọng nước: mái căng chưa đủ sẽ võng và tạo túi nước, khối nước đó nặng dần rồi kéo sập cả nhịp. Cần căng lại dây ngay khi mái bắt đầu chùng và chọn nền thoát nước tốt.

Có Đặt May Theo Kích Thước Riêng Được Không?

Được. Kích thước, số cửa sổ thông gió và vị trí cửa ra vào đều có thể đặt theo yêu cầu, nhưng cần trao đổi trước vì khung phải tính lại theo nhịp cột, không chỉ cắt vải theo số đo mới.

Một Bộ Dùng Được Bao Nhiêu Lần?

Số lần dựng phụ thuộc vào cách bảo quản nhiều hơn vào vật liệu. Bộ được phơi khô trước khi cất và không bị đè trong kho dùng được rất lâu; bộ gấp lúc còn ẩm hỏng bạt trước khi khung kịp mòn.