Mua lẻ một chiếc mũ vải thì chọn theo cảm giác đội thử là đủ. Đặt mũ tai bèo đồng phục cho một tổ vài chục người lại là việc khác hẳn: phải tính định mức theo số ca phơi nắng, phải chia size cho người chưa gặp mặt, phải chốt màu vải sao cho lô bổ sung năm sau vẫn khớp, và phải biết nhìn vào đâu khi hàng về kho. Bài này viết cho người phụ trách cấp phát, không viết cho người mua một chiếc. Nếu bạn đang cần so sánh chất liệu và kiểu vành trước đã, phần đó nằm ở bài nón tai bèo chống nắng cho người lao động.
Tính Định Mức Mũ Theo Số Ca Phơi Nắng Của Từng Tổ
Định mức cấp phát thường bị áp chung một con số cho toàn công ty, và đó là lý do có tổ luôn thiếu mũ trong khi tổ khác còn nguyên hàng trong tủ. Căn cứ hợp lý hơn là số giờ thực sự ở ngoài trời mỗi ca. Tổ trắc địa, tổ duy tu đường, tổ chăm sóc cây xanh phơi nắng gần trọn ca; tổ kho, tổ giao nhận chỉ ra nắng từng đợt.
Cách làm đơn giản là chia nhân sự thành hai nhóm trước khi đặt hàng. Nhóm phơi nắng liên tục nhận hai chiếc mỗi người cho một chu kỳ cấp phát; nhóm ra nắng ngắt quãng nhận một chiếc, kèm một tỉ lệ dự phòng giữ ở kho cho người mới và cho trường hợp mất mũ giữa kỳ. Con số dự phòng nên dựa trên số lần cấp bù của năm trước chứ đừng ước lượng.
Chu kỳ thay mũ vải không trùng với chu kỳ thay áo. Mũ hỏng vì nắng và mồ hôi ở băng trán, trong khi áo hỏng vì ma sát và giặt. Ghép chung hai chu kỳ vào một đợt đặt hàng cho gọn sổ sách thường dẫn tới cảnh mũ đã bạc từ lâu mà vẫn phải đợi đợt áo mới.
Vì Sao Mỗi Người Cần Hơn Một Chiếc Để Giặt Luân Phiên
Mũ vải đội suốt ca nắng ngấm mồ hôi ở vành trong. Nếu chỉ có một chiếc, người lao động buộc phải đội lại mũ còn ẩm hoặc bỏ hẳn việc giặt. Cả hai hướng đều dẫn tới mùi, tới vệt trắng muối đóng lại quanh băng trán, và tới chỗ chiếc mũ bị bỏ trên xe thay vì đội trên đầu.
Cấp hai chiếc cho nhóm làm ngoài trời liên tục giải quyết được cả hai vấn đề và thường rẻ hơn so với việc thay mới sớm vì mũ xuống cấp nhanh. Khi giao, nên hướng dẫn luôn cách đánh dấu: ghi tên hoặc mã nhân viên bằng bút vải ở mặt trong chóp, vì hai chiếc giống hệt nhau rất dễ lẫn khi phơi chung chỗ ở lán trại.
Với tổ ở công trường xa, nên hỏi trước xem có chỗ phơi che mưa hay không. Không có chỗ phơi thì nên nghiêng về vải dù nhanh khô cho một phần số lượng, thay vì đặt toàn bộ kaki dày rồi để mũ ẩm mốc trong mùa mưa.
In Và Thêu Logo Lên Vành: Vị Trí, Cỡ Chữ, Mặt Trái
Vành mũ tai bèo cong theo hai chiều nên không phải chỗ nào cũng in được đẹp. Vị trí ổn định nhất là phần vành trước, ngay phía trên trán, nơi mặt vải phẳng nhất khi đội. In vòng ra hai bên thái dương dễ bị biến dạng chữ vì vành vằn xuống. Chốp chóp mũ hợp cho logo nhỏ, không hợp cho dòng chữ dài.
Thêu bền hơn in trên mặt kaki và chịu được số lần giặt nhiều hơn, nhưng chỉ thêu trên vành có một rủi ro ít ai nói trước: mặt trái của mũi thêu nằm áp vào trán. Nếu xưởng không dán lớp lót sau mũi thêu, người đội sẽ bị cọ rát sau vài giờ, và chiếc mũ sẽ bị bỏ dù mọi thông số khác đều đạt. Khi duyệt mẫu, hãy lật mặt trong ra sờ trước khi nhìn mặt ngoài.
Cỡ chữ cũng nên chốt theo bề rộng vành chứ không theo file thiết kế. Vành hẹp mà ép chữ to sẽ chạm mép may, dễ sổ chỉ ở hai đầu dòng. Nhà cung cấp nào nhận mũ nón đồng phục in logo theo lô đều có thể gửi trước một chiếc mẫu đúng cỡ chữ sẽ sản xuất; đừng duyệt logo qua ảnh chụp màn hình.
Chốt Mã Màu Vải Khi Đặt Mũ Tai Bèo Đồng Phục Theo Lô
Tên màu là thứ không đáng tin trong ngành may. Cùng một cách gọi, hai xưởng nhuộm cho ra hai sắc độ khác nhau, và chính một xưởng cũng lệch giữa hai mẻ nhuộm. Vì vậy hợp đồng nên ghi mã màu trên bảng màu của nhà dệt, kèm tên loại vải và định lượng, chứ không ghi một cụm từ mô tả màu.
Việc thứ hai là giữ mẫu đối chứng. Cắt một miếng vải của lô đầu tiên, ghi ngày và số hợp đồng rồi kẹp vào hồ sơ, giữ trong túi tối màu để chính mẫu không bị bạc theo thời gian. Đợt bổ sung sau đưa mẫu này ra so là xong, không phải tranh luận bằng trí nhớ.
Nếu biết trước sẽ tuyển thêm người trong năm, đặt gộp một lần và giữ hàng ở kho vẫn an toàn hơn chia nhiều đợt nhỏ. Mũ vải để trong túi kín, tránh ẩm và tránh ánh sáng, giữ được màu lâu hơn nhiều so với chiếc đang đội ngoài nắng.
Soát Đường May Vành, Chun Và Dây Rút Lúc Nhận Hàng
Khi hàng về, lấy mẫu ở nhiều thùng khác nhau thay vì chỉ mở thùng trên cùng. Ba điểm cần soát kỹ nhất đều nằm ở phần giữ form và phần ôm đầu, vì đây là chỗ hỏng trước tiên và cũng là chỗ xưởng hay cắt bớt công để hạ chi phí.
Đường may vành phải đủ số đường như mẫu duyệt, khoảng cách đều, không bỏ mũi và có lại mũi ở hai đầu. Kéo nhẹ hai mép vành theo chiều ngược nhau, nếu thấy lớp lót bên trong xê dịch thành sóng thì lớp mex chưa được ép đủ nhiệt, vành sẽ sập ngay sau vài lần giặt. Chun sau gáy phải đàn hồi đều; chọn ngẫu nhiên vài chiếc kéo giãn hết cỡ rồi thả, chun không co lại đúng vị trí cũ là hàng đã cũ hoặc chun kém.
Với mẫu dùng dây rút thay chun, kiểm khoá chặn có giữ được vị trí sau khi kéo hay không, và đầu dây đã hàn nhiệt chưa. Đầu dây cắt sống sẽ tươm chỉ và tuột khỏi khoá chỉ sau vài tuần. Đây là lỗi nhỏ nhưng khiến cả chiếc mũ mất tác dụng giữ khi trời gió, và gần như không sửa lại được tại công trường.
Thử Độ Bền Màu Sau Phơi Nắng Trước Khi Nhận Toàn Bộ
Một lô mũ nhìn rất đều màu lúc nhận vẫn có thể bạc loổ sau một tháng, vì thuốc nhuộm kém chỉ lộ ra dưới nắng. Phép thử thô sơ nhưng hiệu quả: lấy hai chiếc trong lô, che một nửa chóp bằng bìa cứng rồi phơi ngoài nắng liên tục vài ngày. Bóc bìa ra, nếu thấy ranh giới màu rõ giữa phần che và phần hở thì độ bền màu kém, nên dừng nhận phần còn lại.
Kèm theo đó nên thử một lần giặt: giặt hai chiếc theo đúng cách tổ sẽ làm, phơi khô, rồi đo lại vòng đầu và xem vành có còn thẳng không. Vải co quá nhiều sau một lần giặt là dấu hiệu vải chưa được xử lý co rút trước khi cắt, và cả lô sẽ bị chật so với bảng size đã duyệt.
Phép giặt thử ấy có tên gọi chính thức là xác định độ thay đổi kích thước sau giặt và làm khô, mô tả trong ISO 5077. Kết quả trả về hai con số, tính bằng phần trăm cho hai chiều của tấm vải, và hai con số ấy thường khác nhau khá xa. Với chiếc mũ, chiều gây phiền nhất là chiều theo vòng đầu: co ba phần trăm trên một vòng đầu 58 centimet là mất gần hai centimet, đủ để chiếc mũ chuyển từ vừa sang chật. Vì vậy điều khoản nghiệm thu nên ghi mức co cho phép thành con số phần trăm riêng cho từng chiều.
Hai phép thử này nên viết thành điều khoản nghiệm thu trong hợp đồng, kèm thời hạn phản hồi. Yêu cầu nhà cung cấp ghi rõ loại vải, định lượng và cam kết đổi lô nếu trượt, thay vì tin vào lời hứa miệng. Với hàng may đồng phục, điều khoản này quan trọng hơn bất kỳ tờ giới thiệu nào.
Chia Size Theo Vòng Đầu Và Giảm Nhu Cầu Đổi Trả
Cách chia size gây phiền nhất là hỏi từng người tự khất size, vì phần lớn không biết vòng đầu của mình. Nhanh hơn là đặt mẫu mỗi size một chiếc, cho cả tổ đội thử trong một buổi giao ca rồi chốt số liệu. Cách này mất một buổi nhưng xóa gần hết nhu cầu đổi trả về sau.
Vòng đầu là số đo quyết định cỡ mũ, và cách lấy nó có mốc rõ ràng: thước vòng quanh đầu, đi phía trên hai chân mày và phía trên vành tai, qua chỗ nhô ra nhất ở phía sau gáy, giữ vừa khít mà không siết. Về mặt tiêu chuẩn, tiêu chuẩn cũ dành riêng cho cỡ số mũ nón mang số hiệu ISO 4417 đã bị thu hồi; phần số đo nhân trắc cho đầu và mặt hiện nằm ở Phần 5 của bộ ISO 8559 về cỡ số quần áo. Nghĩa là khi lập bảng cỡ mũ đồng phục, chỗ để tra không còn là một tiêu chuẩn riêng cho mũ nữa.
Mẫu có chun hoặc dây rút sau gáy cho dung sai rộng hơn nên giảm được số size phải đặt, rất hợp với tổ đông người hay biến động nhân sự. Ngược lại, mẫu cố định vòng đầu cho form đẹp hơn khi đứng đội hình chụp ảnh, phù hợp đơn vị có yêu cầu về hình thức.
Cuối cùng, đừng quên giới hạn của món đồ này. Mũ tai bèo là phương tiện che nắng và che bụi nhẹ, không chịu được va đập và không thay được mũ cứng ở khu vực có vật rơi; phần đó thuộc về nhóm mũ nón bảo hộ chịu va đập. Nếu hồ sơ mời thầu có mục liên quan tới bức xạ mặt trời, hãy buộc bên bán nộp phiếu thử kèm tên phương pháp đã dùng; một con số in trên catalogue không đủ căn cứ để nghiệm thu và cũng không bảo vệ được ai. Cơ sở khoa học của yêu cầu này được tóm tắt trong hướng dẫn của WHO về tia tử ngoại. Các dòng mũ tai bèo vành rộng theo màu và kiểu vành khác nhau được xếp chung một nhóm để tiện đối chiếu khi lập đơn.
