Mặt Nạ Lọc Khí Độc Bảo Vệ Người Đeo Khỏi Những Gì
Trong môi trường ngày càng ô nhiễm và nhiều nguy cơ tiềm ẩn từ hóa chất, khói bụi, vi khuẩn, và các tác nhân độc hại khác, việc sử dụng mặt nạ phòng độc đã trở thành một biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe.
Bài này đi theo trục quy trình: chọn, đeo, thử kín và bảo dưỡng. Riêng thông số của một model cụ thể thì xem danh mục mặt nạ phòng độc.
Không chỉ giới hạn trong các ngành công nghiệp như hóa chất, xây dựng, hoặc y tế, mặt nạ phòng độc còn được sử dụng rộng rãi trong đời sống hằng ngày, đặc biệt là ở những khu vực có mức độ ô nhiễm cao. Riêng đám cháy lại nằm ngoài phạm vi của loại nạ này: khói cháy vừa nghèo ôxy vừa chứa cacbon monoxit, nên chỉ bình thở độc lập mang theo người mới vào được.
Sai lầm phổ biến nhất không nằm ở việc đeo mà ở việc chọn phin. Phin lọc không phải là một tấm lưới mịn giữ lại mọi thứ đi qua: lớp giữ hạt chặn bụi bằng cơ chế cơ học và tĩnh điện, còn lớp than hoạt tính giữ khí bằng cách hấp phụ phân tử lên bề mặt xốp của than. Hai cơ chế này độc lập với nhau, nên phin chỉ có lớp giữ hạt để cho hơi dung môi đi qua nguyên vẹn, và phin chỉ có than thì không chặn được bụi mịn.
Hấp phụ trên than hoạt tính còn có một tính chất mà người dùng ít biết: nó thuận nghịch. Chất đã bám vào than có thể nhả ra khi nhiệt độ tăng hoặc khi nồng độ bên ngoài giảm xuống. Vì vậy một chiếc phin đã hút hơi dung môi cả buổi rồi để trong cốp xe phơi nắng sẽ nhả ngược phần đã hút, và lần đeo sau người thợ hít vào chính thứ mình đã tránh được hôm trước.
Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách lựa chọn, sử dụng, và bảo dưỡng mặt nạ phòng độc đúng cách, nhằm hạ mức phơi nhiễm xuống thấp nhất có thể khi phải vào khu vực có nguy cơ độc hại. Dù vậy, không có chiếc nạ nào đưa rủi ro về không: thông gió, che chắn nguồn phát và rút ngắn thời gian đứng trong vùng nguy hiểm vẫn là lớp phòng vệ đứng trước.
Chọn Mặt Nạ Theo Đúng Tác Nhân Trong Khu Vực Làm Việc
Xác Định Mục Đích Sử Dụng
Việc chọn phin bắt đầu từ một danh sách chứ không từ một cảm nhận: liệt kê tên hoá chất đang dùng tại vị trí đó, lấy từ phiếu an toàn hoá chất của từng sản phẩm chứ không từ trí nhớ của tổ trưởng. Phiếu an toàn ghi rõ tên chất, nhóm nguy hại và khuyến cáo bảo vệ hô hấp, và đó là căn cứ duy nhất để đối chiếu với mã ghi trên hộp phin.
Ví dụ, nếu bạn làm việc trong môi trường nhiều bụi mịn như công trường xây dựng hoặc xưởng mộc, một mặt nạ chống bụi thông thường có thể đủ để bảo vệ bạn khỏi các hạt bụi nhỏ.
Tuy nhiên, nếu bạn tiếp xúc với khí độc hại như amoniac, clo hoặc hơi hóa chất trong các phòng thí nghiệm hoặc nhà máy hóa chất, bạn cần một mặt nạ chuyên dụng với phin lọc khí độc để ngăn chặn các chất nguy hiểm xâm nhập vào đường hô hấp. Ở những vị trí này, mặt nạ hiếm khi đi một mình: găng tay chống dung môi và hóa chất và quần áo chống hóa chất thường phải cấp đồng bộ theo cùng danh sách hóa chất đang dùng.
Trong nhóm hơi hữu cơ còn tách tiếp theo nhiệt độ sôi của dung môi. Phin dành cho hơi hữu cơ thông thường giữ được các dung môi bay hơi chậm như xylen hay toluen, nhưng những chất bay hơi rất nhanh — nhiệt độ sôi thấp — thì đi qua lớp than gần như không bị giữ lại, và chúng cần một mã phin riêng, loại dùng một lần không tái sử dụng. Đây là chỗ hay chọn nhầm nhất trong xưởng sơn và xưởng in.
Ngoài môi trường làm việc, mặt nạ lọc khí còn có chỗ dùng trong sự cố rò rỉ hơi hóa chất mà khu vực vẫn còn đủ ôxy, hoặc những ngày chất lượng không khí xuống mức nghiêm trọng. Những người sống ở khu vực có chất lượng không khí kém có thể sử dụng mặt nạ có khả năng lọc bụi mịn PM2.5 và khí độc để bảo vệ sức khỏe hằng ngày.
Ngoài ra, đối với những ai làm việc trong môi trường y tế hoặc tiếp xúc với mầm bệnh nguy hiểm, việc chọn mặt nạ phòng độc có thể lọc vi khuẩn và virus như N95 hoặc P100 là điều cần thiết.
Mã phin theo hệ châu Âu còn đi kèm màu vỏ để nhận ra từ xa: nhóm hơi hữu cơ màu nâu, nhóm khí vô cơ màu xám, nhóm khí axit màu vàng, nhóm amoniac màu xanh lá. Sau chữ cái là một chữ số từ 1 đến 3 cho biết dung lượng hấp phụ, tức phin giữ được bao nhiêu trước khi bão hoà — số càng lớn thì phin càng to, nặng và dùng được lâu hơn ở cùng nồng độ. Chọn đúng chữ cái mà sai chữ số thì vẫn phải thay phin giữa ca.
Phân Loại Mặt Nạ Phòng Độc
Mặt nạ lọc khí phân theo hai trục độc lập: phần che mặt và phần lọc. Chọn sai một trong hai là hỏng cả bộ, và hai trục này thường bị gộp làm một khi mua hàng.
Theo mức độ bảo vệ có mặt nạ nửa mặt che phần mũi và miệng, thường sử dụng để chống bụi, hơi hóa chất nhẹ hoặc vi khuẩn. Loại này phổ biến trong công nghiệp nhẹ, y tế và môi trường có mức độ ô nhiễm không quá nghiêm trọng. Vì mắt vẫn hở, mặt nạ nửa mặt luôn phải đi kèm kính bảo hộ che kín mắt khi khu vực có hơi gây cay mắt hoặc nguy cơ văng bắn.
Mặt nạ nguyên mặt che cả vùng mắt, nên nó dùng được với những chất gây kích ứng niêm mạc mắt như amoniac hay formaldehyde — nhóm mà nạ nửa mặt kèm kính bảo hộ vẫn không xử lý hết vì kính không kín. Nó cũng cho hệ số bảo vệ cao hơn nạ nửa mặt vì đường làm kín chạy trên trán và hai bên má, nơi da phẳng và ít cử động hơn vùng quanh mũi. Người đeo kính cận không dùng gọng kính thường bên trong được; phải lắp bộ gá mắt kính chuyên dụng gắn vào trong thân nạ.
Theo hệ thống lọc có mặt nạ không có phin lọc, chủ yếu là khẩu trang chống bụi, có thể sử dụng trong môi trường ô nhiễm nhẹ nhưng không có khả năng lọc khí độc. Với mùi dung môi loãng trong xưởng thông thoáng, nhiều nơi chọn khẩu trang than hoạt tính cho ca ngắn, nhưng đây không phải thiết bị thay cho mặt nạ có phin khi nồng độ hơi hóa chất vượt ngưỡng. Mặt nạ có phin lọc được thiết kế với các bộ lọc khí chuyên dụng, có thể thay thế phin lọc khi hết hạn. Đây là loại mặt nạ phổ biến trong môi trường làm việc độc hại.
Theo khả năng bảo vệ có mặt nạ lọc bụi dành cho môi trường có nhiều bụi mịn, không khí ô nhiễm nhưng không chứa khí độc. Mặt nạ lọc khí độc được trang bị phin lọc chuyên dụng giúp loại bỏ hơi hóa chất, khí độc như amoniac, clo, formaldehyde. Mỗi nhóm khí ứng với một mã phin riêng, và phin thuộc nhóm này không giữ được khí thuộc nhóm kia. Mặt nạ chống sinh học dùng để lọc vi khuẩn, virus trong môi trường y tế hoặc dịch bệnh nguy hiểm.
Với phin giữ hạt, hệ châu Âu đánh ba mức từ thấp đến cao, mức cao nhất dùng cho bụi độc và bụi có hoạt tính sinh học. Đáng chú ý là phin giữ hạt có thể lắp chồng lên phin than để lọc cả hai thứ cùng lúc — cần thiết khi phun sơn, vì trong buồng phun có cả hơi dung môi lẫn hạt sơn lơ lửng, và một loại phin đơn lẻ chỉ giải quyết được một nửa.
Kiểm Tra Tiêu Chuẩn An Toàn
Một trong những yếu tố quan trọng nhất khi chọn mua mặt nạ phòng độc là kiểm tra các tiêu chuẩn an toàn. Một sản phẩm không đạt chuẩn có thể không mang lại khả năng bảo vệ thực sự, khiến người dùng đối mặt với rủi ro khi tiếp xúc với môi trường độc hại.
Hiện nay, trên thế giới có nhiều tổ chức đưa ra các tiêu chuẩn an toàn cho mặt nạ phòng độc. Dưới đây là một số chứng nhận phổ biến mà bạn nên quan tâm khi chọn mua:
Tiêu chuẩn NIOSH là Viện An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Hoa Kỳ, chuyên nghiên cứu và cấp chứng nhận cho các thiết bị bảo hộ cá nhân, trong đó có mặt nạ phòng độc. Các mặt nạ đạt chuẩn NIOSH được kiểm tra nghiêm ngặt về khả năng lọc bụi mịn, khí độc, hơi hóa chất và độ kín khít khi sử dụng.
Trong đó, N95 là loại phổ biến nhất, lọc được ít nhất 95% hạt bụi mịn, vi khuẩn và virus lơ lửng trong không khí. Ký hiệu này chỉ nói về khả năng giữ HẠT: hơi dung môi và khí độc đi xuyên qua lớp lọc N95 gần như nguyên vẹn, nên khu vực có hơi hóa chất phải lắp phin hấp thụ mang đúng mã khí, hoặc phin tổ hợp ghép cả lớp giữ hạt lẫn lớp hấp thụ.
Tiêu chuẩn EN Châu Âu cũng có các quy chuẩn nghiêm ngặt đối với mặt nạ phòng độc, được quy định bởi Ủy ban Tiêu chuẩn Châu Âu (CEN). Các tiêu chuẩn phổ biến bao gồm:
EN 136: Tiêu chuẩn dành cho mặt nạ nguyên mặt (full-face mask), được sử dụng trong môi trường có hóa chất độc hại hoặc khí nguy hiểm.
EN 140: Tiêu chuẩn dành cho mặt nạ nửa mặt (half-face mask), thường dùng trong công nghiệp hoặc môi trường có mức độ ô nhiễm vừa phải.
Các tiêu chuẩn này giúp xác định mức độ bảo vệ của mặt nạ trong các môi trường khác nhau. Nếu bạn làm việc trong môi trường công nghiệp nặng hoặc hóa chất nguy hiểm, nên chọn mặt nạ đạt tiêu chuẩn EN 136 hoặc EN 140 để có sự bảo vệ toàn diện hơn.
Ở Việt Nam, cách kiểm nhanh là yêu cầu nhà cung cấp xuất trình tài liệu kỹ thuật của hãng, trong đó nêu rõ thân mặt nạ thử theo tiêu chuẩn nào và phin lọc thuộc nhóm khí nào. Một dòng chữ chung chung kiểu đạt tiêu chuẩn an toàn mà không kèm số hiệu cụ thể thì không dùng để nghiệm thu lô hàng được, vì không có gì để đối chiếu khi xảy ra sự cố.
Một chi tiết cần hỏi trước khi chốt lô: ren lắp phin theo chuẩn nào. Nhiều hãng dùng ren tiêu chuẩn nên phin của hãng khác vặn vào được, nhưng cũng có hãng làm ngàm riêng và chỉ nhận phin cùng hãng. Chọn phải mẫu ngàm riêng nghĩa là buộc mua phin của đúng hãng đó suốt vòng đời thiết bị, và đó là khoản chi lặp lại lớn hơn tiền mua thân nạ ban đầu.
Khi so hai báo giá, nên tính chi phí theo năm chứ không theo bộ: tiền thân nạ chỉ trả một lần, còn tiền phin trả lại mỗi tháng. Một bộ thân nạ rẻ hơn nhưng ăn phin đắt và chỉ dùng được phin độc quyền sẽ vượt xa bộ đắt hơn ngay trong năm thứ hai. Con số cần lấy từ nhà cung cấp là giá một cặp phin và số giờ đeo mà hãng công bố cho phin đó ở nồng độ tương ứng.
Sáu Bước Đeo Mặt Nạ Và Phép Thử Kín Khí
Kiểm Tra Mặt Nạ Trước Khi Sử Dụng
Quy trình kiểm trước khi đeo mất chưa tới một phút và nên làm ở nơi có ánh sáng, bên ngoài khu vực nguy hiểm. Điểm cần nhớ: kiểm ở trong khu vực đã nhiễm thì đã muộn, vì phát hiện hỏng lúc đó nghĩa là người thợ đã hít vài hơi không được bảo vệ.
Kiểm tra tổng thể mặt nạ, hãy quan sát tổng thể mặt nạ để phát hiện bất kỳ dấu hiệu hư hỏng nào. Kiểm tra xem phần vỏ nhựa hoặc cao su của mặt nạ có bị nứt, rách hay biến dạng không. Nếu mặt nạ có các bộ phận bằng kim loại, hãy đảm bảo không có dấu hiệu rỉ sét hoặc ăn mòn. Đối với các loại mặt nạ có kính bảo hộ, hãy kiểm tra xem kính có bị trầy xước làm giảm tầm nhìn hay không.
Kiểm tra van hít và van thở, các van này đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết luồng khí ra vào mặt nạ. Hãy tháo nhẹ van hít và van thở để kiểm tra xem có bụi bẩn, mảnh vụn hoặc vật cản nào làm tắc nghẽn không. Nếu có, hãy làm sạch bằng vải mềm hoặc nước sạch và để khô tự nhiên trước khi lắp lại. Đảm bảo rằng van không bị cong vênh hay có vết rách, vì điều này có thể làm giảm hiệu suất lọc khí.
Kiểm tra bộ lọc hoặc hộp lọc, bộ lọc hoặc hộp lọc là bộ phận quan trọng nhất của mặt nạ phòng độc, giúp loại bỏ các hạt bụi, khí độc và hơi hóa chất. Đọc mã chữ và số trên vỏ phin rồi đối chiếu với danh sách hoá chất tại vị trí sắp vào, chứ không chỉ nhìn phin còn mới hay cũ — hai chiếc phin trông giống hệt nhau nhưng khác một chữ cái sẽ cho hai kết quả khác hẳn. Tiếp đó xem ngày sản xuất in trên vỏ và ngày mở bao bì mà người dùng trước ghi tay lên; thiếu dòng ghi tay đó thì không biết phin đã tiếp xúc không khí bao lâu, và cách xử lý an toàn là bỏ đi. Khi thấy bộ lọc có dấu hiệu bị bám bẩn quá mức hoặc hư hỏng, hãy thay ngay bộ lọc mới.
Kiểm dây đeo: dây cao su giãn dần theo số lần kéo và không co lại về chiều dài ban đầu, nên chiếc nạ tháng trước còn ôm sát thì tháng này đã lỏng mà người đeo không nhận ra vì thay đổi diễn ra từ từ. Cách đo là so với một dây mới cùng mã: chênh lệch chiều dài ở trạng thái buông tự do cho biết dây đã giãn tới đâu. Dây giãn là vật tư thay riêng được, rẻ hơn nhiều so với thay cả thân nạ.
Bốn mục trên nên in thành thẻ nhỏ treo cạnh tủ để nạ, và người kiểm ký vào sổ theo ngày. Sổ này không phải thủ tục hình thức: nó là thứ duy nhất cho biết một chiếc nạ cụ thể đã bao lâu chưa được ai soi tới.
Cách Đeo Mặt Nạ Đúng Quy Trình
Thứ tự các bước dưới đây không tuỳ tiện: mỗi bước tạo điều kiện cho bước sau. Đặc biệt, phép thử kín phải nằm sau bước siết dây và trước bước bước vào khu vực, chứ không phải làm cho có sau khi đã vào tới nơi.
Bước 1: Vệ sinh tay và mặt trước khi đeo
Trước khi đeo mặt nạ, hãy rửa tay sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn để tránh làm bẩn bộ lọc. Nếu có thể, hãy lau sạch vùng da mặt, đặc biệt là khu vực xung quanh mũi và miệng để giúp mặt nạ ôm sát hơn. Nếu bạn có râu hoặc tóc dài, hãy đảm bảo chúng không cản trở phần viền mặt nạ để tránh tạo khe hở.
Bước 2: Định vị mặt nạ lên khuôn mặt
Đối với mặt nạ nửa mặt: Đặt phần lọc khí hoặc hộp lọc vào đúng vị trí trước mũi và miệng, sau đó kéo dây đeo qua đầu.
Đối với mặt nạ nguyên mặt: Đưa mặt nạ vào vị trí phù hợp, đảm bảo kính bảo hộ không bị trượt hoặc lệch khỏi mắt.
Bước 3: Điều chỉnh dây đeo
Siết cặp dây dưới gáy trước, rồi mới tới cặp dây trên đỉnh đầu, và siết đối xứng hai bên bằng cả hai tay cùng lúc. Siết cặp trên trước sẽ kéo thân nạ trượt lên, để hở đường viền dưới cằm — chỗ hay rò nhất trên nạ nửa mặt. Dấu hiệu siết quá tay là vệt hằn sâu còn in trên da hơn mười phút sau khi tháo; siết chặt hơn không làm nạ kín hơn, chỉ làm người đeo bỏ nạ ra sớm hơn.
Bước 4: Kiểm tra độ kín khít
Một cách đơn giản để kiểm tra độ kín khít của mặt nạ là thực hiện kiểm tra áp suất dương và âm:
Kiểm tra áp suất âm: Dùng tay bịt kín bộ lọc hoặc hộp lọc, sau đó hít vào thật sâu. Nếu mặt nạ ôm chặt lấy khuôn mặt và không có không khí lọt vào, nghĩa là nó đã kín khít.
Kiểm tra áp suất dương: Dùng tay che van thở, sau đó thở ra nhẹ nhàng. Nếu mặt nạ phồng lên mà không có khí thoát ra ngoài từ các mép, điều đó chứng tỏ mặt nạ đang kín khít.
Hai phép thử vừa nêu chỉ là phần tự kiểm trước mỗi lần đeo. Còn một phép nữa nằm ở tầng trên và thường bị bỏ hẳn: phép thử độ vừa khuôn mặt, làm bằng chất chỉ thị mùi hoặc bằng máy đếm hạt, phải chạy trước khi cấp chiếc nạ đầu tiên cho một người và lặp lại định kỳ sau đó. 29 CFR 1910.134 về bảo vệ hô hấp tách bạch hai việc này, đồng thời định nghĩa hệ số bảo vệ quy định — con số cho biết một kiểu nạ kéo nồng độ hít vào xuống được bao nhiêu lần so với không khí xung quanh. Không có phép thử độ vừa thì cỡ nạ vẫn là phỏng đoán, kể cả khi người đeo bịt tay thấy kín.
Nếu bạn cảm thấy không khí lọt vào hoặc mặt nạ không ôm sát, hãy điều chỉnh lại dây đeo hoặc thử một kích cỡ khác.
Bước 5: Kiểm tra sự thoải mái khi sử dụng
Sau khi thử kín, hãy làm một vòng các động tác sẽ thực hiện trong ca: cúi xuống, ngẩng lên, quay đầu hai bên và nói một câu dài. Nói là động tác phá kín mạnh nhất vì nó kéo cơ mặt và làm viền nạ trượt trên da; nhiều chiếc nạ đạt phép thử khi đứng im nhưng hở ngay khi người đeo trao đổi công việc. Nếu vị trí đó cần nói nhiều, phải chọn kiểu nạ có màng nói hoặc chuyển sang bộ đàm ngoài.
Bước 6: Không chạm tay vào mặt nạ khi sử dụng
Trong quá trình làm việc hoặc di chuyển trong môi trường ô nhiễm, không nên chạm tay vào bề mặt ngoài của mặt nạ để tránh làm bẩn hoặc giảm hiệu quả bảo vệ. Nếu cần tháo mặt nạ, hãy rửa tay sạch trước khi thực hiện.
Thứ tự tháo nạ cũng có quy tắc và hay bị bỏ: ra khỏi khu vực nhiễm, đi tới nơi thoáng, tháo nạ bằng cách cầm dây đeo chứ không cầm thân nạ, vì mặt ngoài thân nạ và mặt ngoài phin là hai chỗ bám nhiều hoá chất nhất. Sau đó rửa tay trước khi chạm vào mặt. Tháo nạ ngay tại chỗ làm để nói một câu rồi đeo lại là tình huống phơi nhiễm phổ biến nhất mà không ai ghi vào sổ tai nạn.
Vệ Sinh, Thay Phin Và Cất Giữ Sau Ca Làm Việc
Vệ sinh nạ có một nguyên tắc chi phối mọi thao tác: nước và xà phòng chỉ được chạm vào thân nạ, tuyệt đối không chạm vào phin. Lớp than hoạt tính gặp nước sẽ bị nước chiếm chỗ trong các lỗ xốp và mất phần lớn dung lượng hấp phụ, còn lớp giữ hạt tích điện thì mất điện tích khi ướt. Một chiếc phin bị rửa trông vẫn nguyên vẹn nhưng đã hỏng, và đây là kiểu hư hại thiết bị bảo hộ hô hấp không có dấu hiệu nào nhìn thấy được.
Sau mỗi lần sử dụng, bạn nên vệ sinh mặt nạ để loại bỏ bụi bẩn, hóa chất hoặc vi khuẩn bám trên bề mặt. Đầu tiên, hãy tháo rời các bộ phận như bộ lọc, van thở và dây đeo (nếu có thể tháo lắp). Sử dụng khăn mềm hoặc miếng bọt biển nhúng vào nước ấm pha với xà phòng nhẹ để lau sạch bề mặt mặt nạ.
Tránh dùng hóa chất tẩy rửa mạnh vì có thể làm hỏng chất liệu cao su hoặc nhựa của mặt nạ. Sau khi lau rửa, hãy để mặt nạ khô tự nhiên trong không gian thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp hoặc nguồn nhiệt cao vì có thể làm biến dạng vật liệu.
Bộ lọc hoặc hộp lọc là bộ phận quan trọng nhất của mặt nạ phòng độc. Hãy kiểm tra bộ lọc thường xuyên để đảm bảo không bị tắc nghẽn hoặc quá hạn sử dụng. Khó thở tăng dần là dấu hiệu lớp giữ hạt đã bít lại. Ngửi hoặc nếm thấy hóa chất lại là dấu hiệu phin hấp thụ đã bão hòa và hơi độc đang lọt qua, nên phản xạ đúng là ra khỏi khu vực rồi mới tháo nạ thay phin. Mùi cũng không dùng làm mốc duy nhất được: cacbon monoxit không mùi, còn nhiều dung môi chỉ ngửi thấy khi nồng độ đã vượt ngưỡng cho phép, vì vậy lịch thay phin phải tính theo nồng độ đo được và số giờ đeo mà nhà sản xuất công bố.
Một số loại bộ lọc có thời gian sử dụng nhất định (ví dụ: 30 ngày sau khi mở bao bì), vì vậy bạn nên tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất để thay mới kịp thời.
Khi không sử dụng, hãy bảo quản mặt nạ trong hộp kín hoặc túi chống bụi để tránh nhiễm bẩn và hư hỏng. Không để mặt nạ ở nơi có nhiệt độ cao, độ ẩm lớn hoặc tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời vì có thể làm giảm tuổi thọ của vật liệu. Nếu có thể, hãy treo mặt nạ lên giá hoặc để trong ngăn riêng biệt để tránh va đập và biến dạng.
Với tổ nhiều người, nên cấp mỗi người một chiếc nạ mang tên riêng thay vì để chung một rổ. Cách này giải quyết cùng lúc ba việc: cỡ nạ khớp với từng khuôn mặt, không lây bệnh đường hô hấp qua mặt trong, và truy được ai đã dùng chiếc nạ nào bao lâu khi cần rà lại lịch thay phin.
Những Lỗi Khiến Mặt Nạ Mất Tác Dụng Bảo Vệ
Phần lớn sự cố liên quan đến mặt nạ không đến từ thiết bị hỏng mà từ vài thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày. Dưới đây là những lỗi hay gặp nhất khi đi kiểm tra thực tế tại xưởng.
- Đeo mặt nạ khi để râu quai nón hoặc tóc mai dài chạy qua vành làm kín. Đường viền không tì được lên da thì mọi phép thử kín sau đó đều vô nghĩa.
- Dùng chung một chiếc nạ cho nhiều người trong ca. Cỡ nạ khác nhau theo khuôn mặt, chưa kể chuyện vệ sinh giữa các lần đeo.
- Lắp phin lọc bụi vào khu vực có hơi dung môi, hoặc làm ngược lại. Phin chọn sai còn nguy hiểm hơn không đeo, vì người thợ tưởng mình đang được bảo vệ nên ở lại lâu hơn.
- Để phin đã mở bao bì trong tủ nhiều tháng rồi mang ra dùng tiếp. Than hoạt tính hút ẩm và hơi trong không khí ngay cả khi chưa hề đeo.
- Cất mặt nạ chung túi với dụng cụ bụi bặm, hoặc treo ngay tại vị trí thao tác. Mặt trong của nạ nhiễm bẩn thì lần đeo sau hít thẳng vào.
- Bỏ qua phép thử kín khí âm và dương vì thấy mất thời gian. Đây là bước duy nhất cho biết chiếc nạ đang đeo có thật sự kín hay không.
Một giới hạn cần nhớ: mặt nạ lọc khí chỉ làm sạch không khí sẵn có chứ không tạo ra dưỡng khí. Ở nơi nồng độ oxy xuống thấp như hầm kín, bồn chứa hay silo, phải dùng thiết bị cấp khí độc lập, không phải mặt nạ lắp phin.
