Đồ Bảo Hộ Xây Dựng: Bộ Trang Bị Đủ Cho Một Tổ Thi Công

Một tổ thi công mười người thường được cấp đủ mũ và áo phản quang, rồi dừng ở đó. Phần còn lại của bộ đồ bảo hộ xây dựng bị coi là tuỳ chọn: giày ai có gì đi nấy, kính để trong hộp dụng cụ, găng tay mua theo lô rẻ nhất. Bài này đi theo hướng ngược lại, dựng danh mục trang bị theo từng đầu việc thực tế trên công trường và nêu tiêu chí chọn cho từng món, để phần kinh phí bỏ ra đúng chỗ. Bộ trang bị đủ cho một tổ thi công thường gom từ nhiều nhóm hàng khác nhau, nên lập danh mục theo nhóm đồ bảo hộ lao động sẽ dễ đối chiếu khi xin báo giá.

Đồ Bảo Hộ Xây Dựng Gồm Những Nhóm Nào

Cách chia tiện dùng nhất là theo nguy cơ chứ không theo vị trí trên cơ thể. Công trường có năm nhóm nguy cơ lặp lại ở hầu hết dự án: vật rơi từ trên xuống, người rơi từ trên xuống, vật sắc dưới nền và trong tay, bụi cùng mảnh văng khi cắt đục, và va chạm với phương tiện di chuyển trong công trường.

Mỗi nhóm nguy cơ ứng với một hoặc hai món trang bị bắt buộc. Vật rơi ứng với mũ và lưới hứng. Người rơi ứng với hệ chống rơi ngã cùng lan can, sàn thao tác. Vật sắc ứng với giày và găng. Bụi cùng mảnh văng ứng với kính, khẩu trang và tấm che mặt. Va chạm phương tiện ứng với áo phản quang và biển báo phân luồng.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong thi công xây dựng, ký hiệu QCVN 18:2021/BXD, đặt ra yêu cầu chung cho nhà thầu về việc trang bị và giám sát sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân. Trên thực tế, phần khó không nằm ở việc mua đủ món mà ở việc chọn đúng thông số và giữ cho người thợ chịu đeo suốt ca.

Mũ Bảo Hộ Chọn Theo Kiểu Va Đập Và Cách Chỉnh Quai

Mũ công nghiệp thông dụng được thử theo tiêu chuẩn EN 397: vật nặng rơi thẳng xuống đỉnh mũ, phần vỏ và hệ đai bên trong hấp thụ lực rồi phân ra vành đầu. Điểm ít người để ý là quai cằm của nhóm mũ này được thiết kế để bung ra khi bị giật mạnh, tránh siết cổ nếu mũ vướng vào kết cấu.

Với người làm trên cao, kiểu va đập lại khác: mũ dễ văng khỏi đầu khi người nghiêng hoặc ngã. Nhóm mũ theo EN 12492 có quai bốn điểm giữ chặt, không bung, và chịu thêm va đập từ phía trước và hai bên. Nếu tổ thợ leo giàn giáo hoặc treo dây thường xuyên, đây là nhóm nên chọn dù đơn giá cao hơn.

Khoảng cách giữa đỉnh đầu và mặt trong vỏ mũ chính là phần làm nhiệm vụ hấp thụ lực. Vì vậy đội mũ lệch ra sau gáy, tháo bớt đai lót cho mát, hay lót thêm khăn dày đều làm hỏng nguyên lý này. Khi chọn nhóm mũ bảo hộ cho công trường, nên ưu tiên mẫu có núm vặn phía sau để người thợ chỉnh nhanh mà không phải tháo mũ.

Mũ nhựa xuống cấp âm thầm dưới nắng. Dấu hiệu cần thay gồm: bề mặt bạc phấn, ấn vào vỏ nghe tiếng rắc, đai lót giòn gãy, hoặc mũ đã từng chịu một cú va đập dù nhìn bên ngoài chưa nứt. Ghi tháng năm bắt đầu dùng bằng bút không xoá vào mặt trong vỏ là cách rẻ nhất để quản lý vòng đời.

Giày Bảo Hộ Cho Nền Công Trường Nhiều Đinh Và Bùn

Ba tai nạn chân phổ biến nhất trên công trường là giẫm đinh chờ, vật nặng rơi vào mũi bàn chân, và trượt ngã trên nền vữa ướt. Ba tai nạn này ứng với ba chi tiết khác nhau của đôi giày, và một đôi rẻ tiền thường chỉ có một trong ba.

Hệ ký hiệu theo tiêu chuẩn EN ISO 20345 giúp đọc nhanh. Mũi bảo vệ chịu va đập là yêu cầu nền của mọi giày an toàn. Ký hiệu P báo giày có tấm chống đâm xuyên ở đế giữa, đúng thứ cần cho nền đầy đinh và thép chờ. Ký hiệu S3 gộp cả chống đâm xuyên, chống thấm nước và đế có gân thoát bùn, hợp với công trường ngoài trời mùa mưa.

Tấm chống đâm xuyên có hai loại vật liệu. Tấm thép phủ kín diện tích bàn chân và bền, nhưng nặng và dẫn nhiệt. Tấm sợi tổng hợp nhẹ hơn, không dẫn nhiệt, đổi lại vùng che phủ hẹp hơn ở rìa đế. Với thợ đi bộ nhiều trong ngày, loại sợi thường được ưa hơn.

Về cỡ, đặt giày bảo hộ theo dải cỡ thực tế của tổ chứ không đặt theo cỡ trung bình rồi chia. Chân đi giày mũi cứng cần rộng hơn khoảng một phân so với giày thường vì mũi bảo vệ không giãn theo bàn chân. Giày chật là lý do hàng đầu khiến thợ tự ý đổi sang dép sau vài ngày.

Kính Và Găng Tay Theo Từng Đầu Việc Trên Công Trường

Kính Chọn Theo Hướng Mảnh Văng

Đục tường, khoan trần, cắt gạch và mài thép tạo ra bốn kiểu mảnh văng khác nhau về hướng và kích thước. Kính gọng hở chỉ chặn được mảnh bay thẳng từ phía trước, đủ dùng cho việc khoan tường ngang tầm mắt. Khi mảnh có thể bật lại từ nhiều phía, chẳng hạn lúc đục trần hoặc cắt gạch sát nền, phải chuyển sang kính kín ôm hốc mắt.

Tiêu chuẩn EN 166 quy định mức chịu va đập của tròng và gọng theo cấp năng lượng. Chi tiết đáng quan tâm khi mua kính bảo hộ cho thợ công trường là lớp phủ chống xước và chống đọng hơi nước. Tròng mờ vì xước hoặc mờ vì hơi thở đều dẫn tới cùng một kết cục: người thợ lật kính lên trán để nhìn cho rõ.

Găng Tay Không Dùng Chung Một Loại Cho Cả Tổ

Thợ nề cầm gạch và vữa cần găng phủ cao su chống mài mòn, thoát ẩm tốt. Thợ sắt buộc đai cần găng bám chắc, ôm tay để thao tác nhanh. Thợ cắt tôn, cắt kính cần găng có cấp chống cắt đủ cao theo tiêu chuẩn EN 388. Cấp chống cắt là con số riêng, không phải cứ găng dày là chống cắt tốt.

Cách chia định mức thực tế là mỗi đầu việc một mã găng, ghi rõ trên bảng cấp phát ở kho. Cấp chung một loại cho cả tổ luôn dẫn tới hai hệ quả cùng lúc: nhóm việc nhẹ dùng găng quá dày nên tháo ra, nhóm việc nặng dùng găng quá mỏng nên rách sau nửa ngày.

Lưới Bao Che Và Lưới Hứng Là Hai Loại Không Thay Nhau

Đây là chỗ nhầm lẫn tốn kém nhất trong nhóm trang bị tập thể. Hai loại lưới nhìn giống nhau ở xa nhưng chịu tải khác nhau hàng chục lần.

Lưới bao che mặt ngoài là loại sợi dệt mắt nhỏ, màu xanh, căng theo mặt đứng của công trình. Nhiệm vụ của nó là chắn bụi, chắn vụn vữa rơi ra đường và che tầm nhìn từ bên ngoài. Nó không được thiết kế để hứng người, và cũng không hứng nổi một xô vữa rơi từ tầng năm.

Lưới hứng là loại sợi to bện thành mắt lớn, có dây viền chịu lực quanh mép và các điểm neo bố trí theo khoảng cách nhà sản xuất quy định. Nó được căng nhô ra khỏi mép sàn theo phương gần ngang, có độ võng để hấp thụ động năng. Lắp căng như mặt trống là lắp sai, vì người rơi xuống sẽ bị dội ngược.

Khi lên khối lượng vật tư, nên tách hẳn hai dòng trong dự toán: mét vuông lưới che chắn giàn giáo tính theo diện tích mặt đứng, còn lưới hứng tính theo số vị trí mép hở cần bảo vệ. Gộp chung một dòng là cách nhanh nhất để công trường thiếu đúng loại cần dùng.

Định Mức Cấp Phát Và Lịch Thay Cho Một Tổ Thi Công

Bảng định mức nên viết theo chu kỳ thay chứ không viết theo số lượng đầu người một lần. Cách này giúp bộ phận vật tư biết trước dòng tiền và tránh cảnh hết hàng giữa đợt thi công cao điểm.

• Mũ: một chiếc cho mỗi người, thay khi có dấu hiệu xuống cấp hoặc theo mốc nhà sản xuất công bố, đổi ngay sau bất kỳ cú va đập nào.
• Giày: một đôi cho mỗi người, chu kỳ thay tuỳ cường độ, thường sáu tháng tới một năm với thợ đi lại nhiều trên nền thô.
• Găng tay: cấp theo đầu việc, tính hao theo tuần, dự trữ tại kho công trường ít nhất bằng lượng dùng của hai tuần.
• Kính: một chiếc cho mỗi người cộng vài chiếc dự phòng cho khách và giám sát ra vào công trường.
• Áo phản quang: hai chiếc cho mỗi người để luân phiên giặt, vì áo bẩn mất phản quang thì không còn tác dụng cảnh báo.
• Trang bị chống rơi ngã: cấp theo vị trí công việc, kèm sổ theo dõi riêng cho từng bộ và người kiểm tra được chỉ định.

Phần dễ bị bỏ sót là người ra vào không thường xuyên: giám sát chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, nhà cung cấp tới nghiệm thu. Một tủ trang bị dùng chung đặt tại cổng, có mũ, kính và áo phản quang sạch, giải quyết gọn nhóm này mà không tốn nhiều tiền.

Bộ tài liệu của OSHA tại chuyên mục personal protective equipment của OSHA và bộ hỏi đáp về trang bị bảo hộ trên công trường của cơ quan an toàn sức khoẻ nghề nghiệp Anh tại trang hỏi đáp PPE ngành xây dựng của HSE có thể dùng làm khung tham chiếu khi soạn quy định nội bộ cho dự án.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Đồ Bảo Hộ Xây Dựng

Thợ Phụ Làm Vài Ngày Có Cần Cấp Đủ Bộ Không?

Có, vì nguy cơ trên công trường không phân biệt thời hạn hợp đồng. Cách xử lý gọn là lập một cơ số trang bị luân chuyển tại kho, vệ sinh sau mỗi lượt sử dụng, riêng găng tay và khẩu trang thì cấp mới. Chi phí cho cơ số này thấp hơn nhiều so với một lần dừng thi công vì tai nạn.

Mũ Bảo Hộ Có Đội Ngược Ra Sau Được Không?

Chỉ đội ngược khi nhà sản xuất ghi rõ mũ được thử ở cả hai chiều, và trường hợp này hiếm. Với phần lớn mẫu thông dụng, hệ đai bên trong được tính theo một chiều duy nhất. Người hàn muốn đội ngược để đeo mặt nạ nên chọn mẫu mũ có ngàm gắn tấm che chuyên dụng thay vì xoay mũ.

Có Cần Kính Riêng Cho Người Đã Đeo Kính Cận?

Kính cận thường không đạt yêu cầu chịu va đập và không che được hai bên thái dương. Hai phương án đều dùng được: chọn kính bảo hộ dạng trùm đeo chồng bên ngoài kính cận, hoặc đặt tròng thuốc lắp vào gọng bảo hộ chuyên dụng. Phương án thứ nhất triển khai nhanh và rẻ hơn cho số đông.

Giặt Áo Phản Quang Thế Nào Để Không Mất Dải Phản Quang?

Giặt nước ấm vừa phải, lộn mặt trái, không dùng chất tẩy chứa clo và không là trực tiếp lên dải phản quang. Dải phản quang gồm các hạt thuỷ tinh li ti gắn trên nền keo; nhiệt cao và chất tẩy mạnh làm bong lớp keo này. Khi soi đèn pin vào áo mà dải không sáng rõ nữa thì đổi áo, không cố dùng tiếp.