Chiếc áo ba lỗ trông đơn giản tới mức ai cũng nghĩ chọn kiểu gì cũng được. Thực tế đây là kiểu áo có ít vải nhất nên mọi sai lệch về đường cắt đều lộ ra ngay khi giơ tay lên. Áo rộng bản vai thì hở nách khi nằm ghế đẩy, áo hẹp vòng nách thì cấn vào cơ ngực khi kéo xà.
Bài viết mổ xẻ chiếc áo theo hướng kết cấu: các đường cắt tạo nên nó, ba kiểu lưng đang phổ biến, chỗ hỏng đầu tiên sau vài chục lần giặt, và cách ghép kiểu áo với nhóm bài tập trong buổi. Phần cuối dành cho phòng tập và câu lạc bộ đang cân nhắc đưa kiểu áo này vào bộ đồng phục của huấn luyện viên.
Áo 3 Lỗ Gym Khác Áo Sát Nách Và Áo Cộc Tay Ở Kết Cấu Nào
Áo cộc tay có thân trước, thân sau và hai ống tay rời khâu vào vòng nách. Áo sát nách bỏ ống tay nhưng giữ nguyên đường vòng nách của áo cộc tay, nên phần vai vẫn được che gần hết. Áo ba lỗ đi xa hơn một bước: đường cắt nách được khoét sâu xuống phía sườn và bản vai thu hẹp lại, để lộ toàn bộ cơ delta và một phần cơ lưng xô.
Tên gọi ba lỗ đến từ ba khoảng hở của thành phẩm là cổ và hai nách. Ở nhiều mẫu, chiếc áo này không có đường may vai kiểu thông thường mà bản vai được cắt liền từ thân. Ít đường may đồng nghĩa với ít chỗ cấn, nhưng cũng nghĩa là toàn bộ lực kéo dồn vào mép vải và vào đường viền bọc.
Hệ quả thực tế của kết cấu này: áo ba lỗ mát hơn hẳn ở vùng nách, cho phép nhìn thấy đường chuyển động của vai trong lúc tập, nhưng đổi lại nó không che được gì và không giữ ấm. Đó là lý do nhiều người mang theo một chiếc áo cộc tay khoác ngoài để đi từ bãi xe vào phòng tập.
Ba Kiểu Lưng Áo Đang Được Dùng Nhiều Ở Phòng Tập
Kiểu thứ nhất là lưng thẳng, tức bản lưng rộng gần bằng bản vai phía trước. Đây là kiểu quen mắt nhất, mặc ra đường được và không lộ dây áo trong. Người mới tập hoặc người tập ở phòng có quy định trang phục kín nên chọn kiểu này.
Kiểu thứ hai gọi là lưng chữ Y, hai bản vai thu về giữa lưng thành một điểm. Kiểu này giải phóng gần hết bả vai nên rất thoáng, và làm vai trông rộng hơn thực tế. Nhược điểm là bản vai hẹp nên dễ trượt khỏi vai khi cúi người, và áo bám mồ hôi thì trượt càng nhanh.
Kiểu thứ ba là lưng khoét sâu hai bên sườn, phần vải hai bên chỉ còn một dải hẹp nối vai với gấu. Kiểu này thoáng nhất và cũng hở nhất, thường được người tập lâu năm chọn để quan sát cơ lưng khi kéo. Nó không hợp với phòng tập đông người hoặc phòng có nhiều hội viên nữ, và gần như không mặc ra ngoài được.
Chọn kiểu nào là chuyện của bối cảnh chứ không phải chuyện đẹp xấu. Một người tập buổi sáng ở phòng công ty rồi đi làm luôn thì kiểu lưng thẳng gần như là phương án duy nhất chạy được, trừ khi có chỗ thay đồ và áo khoác ngoài. Người tập buổi tối ở phòng riêng thì thoải mái chọn hai kiểu còn lại.
Chiều sâu cổ áo đi liền với kiểu lưng. Áo lưng chữ Y thường được cắt cổ rộng hơn để cân bằng thị giác với phần lưng hở, và điều đó khiến cổ áo dễ trễ khi cúi người tập bài chèo. Nếu chọn kiểu lưng này, nên kiểm luôn phần cổ trước chứ đừng chỉ nhìn phần lưng.
Chiều dài thân cũng thay đổi theo kiểu lưng. Áo khoét sườn sâu thường được làm dài hơn để bù cho phần hở hai bên, còn áo lưng thẳng thì dài vừa phải. Người có thân trên dài nên thử luôn tư thế ngồi trên ghế tập, nếu gấu áo co lên khỏi cạp quần thì chiếc áo đó chỉ đứng đẹp chứ không tập được.
Vòng Nách Và Bản Vai Quyết Định Áo Có Hở Quá Không
Hai số đo này ít khi được in trên nhãn nhưng lại quyết định gần hết cảm giác mặc. Vòng nách là độ sâu của đường khoét tính từ đỉnh vai xuống điểm thấp nhất ở sườn. Bản vai là bề rộng của dải vải vắt qua vai. Cùng một cỡ ghi trên nhãn, hai xưởng khác nhau có thể lệch nhau vài phân ở cả hai chỗ.
Cách thử nhanh khi cầm áo trên tay: mặc vào rồi giơ thẳng hai tay lên đầu. Nếu gấu áo kéo lên quá rốn thì thân áo ngắn so với vòng nách, tập bài đẩy vai sẽ hở bụng suốt buổi. Tiếp theo, chắp hai tay trước ngực như tư thế ép ngực. Nếu bản vai bị lật ra ngoài hoặc trượt xuống bắp tay thì bản vai quá hẹp so với khung vai.
Khi đặt may số lượng, nên yêu cầu xưởng ghi rõ hai số đo này trong bảng cỡ thay vì chỉ ghi ngực và dài áo. Cách gọi tên các số đo cơ thể dùng cho may mặc được quy định trong ISO 8559-1 về định danh cỡ quần áo, dùng bộ tên này khi trao đổi với xưởng sẽ tránh được cảnh mỗi bên hiểu một kiểu về chữ rộng vai.
Đường Viền Bọc Nách Là Chỗ Hỏng Trước Tiên
Trên áo cộc tay, mép nách được giấu trong đường ráp tay nên khá bền. Trên áo ba lỗ, mép nách lộ ra ngoài và phải được xử lý bằng một trong ba cách: bọc viền bằng dải vải cùng loại, gấp mép may hai kim, hoặc viền chun. Ba cách này bền không giống nhau và giá cũng không giống nhau.
Viền chun rẻ nhất và ôm nhất lúc mới, nhưng chun mất đàn hồi sau vài chục lần giặt, khiến mép nách nhăn sóng và loe ra. Gấp mép may hai kim phẳng và bền hơn, tuy nhiên mép có thể quăn nếu vải mỏng. Bọc viền bằng dải vải cùng loại giữ form tốt nhất và nhìn chỉn chu nhất, chi phí cũng cao nhất trong ba cách.
Vấn đề thứ hai của áo tập là vón xù ở vùng cọ xát, tức vùng nách và vùng eo nơi áo chạm vào đai lưng. Mức chống vón xù của vải được đo bằng phương pháp thử tiêu chuẩn, chẳng hạn ASTM D3512 dùng máy quay lồng ngẫu nhiên. Khi đặt hàng số lượng, hỏi xưởng xem phôi họ dùng đã được thử theo phương pháp nào là câu hỏi phân loại được nhà cung cấp rất nhanh.
Chọn Áo Theo Nhóm Bài Tập Trong Buổi
Buổi tập đẩy gồm ngực, vai và tay sau. Các bài này đưa cánh tay ra trước và lên trên, nên chiếc áo cần thân dài hơn bình thường một chút và bản vai đủ rộng để không lật. Kiểu lưng thẳng hoặc lưng chữ Y đều chạy được, miễn là gấu áo không rút lên khi giơ tay.
Buổi tập kéo gồm lưng xô và tay trước. Vai chuyển động ra sau và xuống dưới nhiều, nên vòng nách khoét sâu lại có lợi vì không cấn vào nách khi hạ khuỷu. Đây là buổi mà kiểu khoét sườn phát huy đúng công dụng của nó.
Buổi tập chân và buổi tập tim mạch lại khác hẳn. Thân trên ít chuyển động nhưng cơ thể ra mồ hôi nhiều và toàn thân, áo bám dính vào lưng khi ngồi máy đạp. Với hai buổi này, thân áo rộng thoáng quan trọng hơn kiểu lưng, và nhiều người quay lại chọn áo cộc tay bình thường thay vì áo ba lỗ.
Người tập theo lịch chia nhóm cơ nên có ít nhất hai kiểu áo trong tủ thay vì mua năm chiếc giống hệt nhau. Cùng ngân sách đó, hai kiểu khác nhau dùng được cho nhiều buổi hơn. Có thể tham khảo thêm các nhóm quần áo thể thao dùng cho phòng tập để chọn phần dưới đi kèm cho hợp.
Cọ Xát Vùng Nách Và Cách Xử Lý
Đây là phiền toái riêng của kiểu áo này. Mép nách nằm đúng chỗ cánh tay quét qua thân người hàng nghìn lần trong một buổi tập. Khi mép vải khô thì gần như không sao, nhưng khi ướt mồ hôi và có muối đọng lại thì nó thành giấy nhám. Người tập lâu và người có vòng ngực lớn gặp chuyện này nhiều nhất.
Ba cách giảm cọ xát theo thứ tự dễ làm. Thứ nhất, chọn áo có mép nách bọc viền mềm thay vì viền chun cứng. Thứ hai, tránh vải quá thô, vì bề mặt vải nhám cọ mạnh hơn bề mặt vải mịn dù cùng độ dày. Thứ ba, thay áo ngay khi kết thúc phần tập nặng thay vì mặc ướt suốt buổi.
Về giặt, không dùng nước xả vải cho áo tập. Nước xả để lại lớp màng trên sợi, làm vải giữ mùi và giảm khả năng thấm hút. Giặt nước mát, lộn trái áo và phơi trong bóng râm giúp đường viền nách giữ được form lâu hơn đáng kể so với việc sấy nóng.
Áo Ba Lỗ Trong Bộ Đồng Phục Của Huấn Luyện Viên
Nhiều phòng tập muốn huấn luyện viên mặc áo ba lỗ vì nó cho hội viên thấy được vóc dáng của người hướng dẫn. Ý này hợp lý nhưng cần một ranh giới rõ: đồng phục nhân viên phải phân biệt được với trang phục hội viên ngay từ xa. Nếu để cả hai bên cùng mặc áo ba lỗ trơn màu tối, hội viên mới sẽ không biết hỏi ai.
Cách phân biệt đơn giản mà không tốn thêm là dùng màu riêng cho nhân viên, cộng thêm một dòng chữ ở lưng trên. Vị trí lưng trên tốt hơn vị trí ngực vì hội viên thường nhìn thấy lưng huấn luyện viên khi họ đang kèm người khác. Với quầy lễ tân và bộ phận tư vấn, nên dùng áo thun đồng phục có cổ thay vì áo ba lỗ, vì hai bộ phận này tiếp khách chứ không tập.
Số lượng cấp cho mỗi huấn luyện viên nên là ba chiếc trở lên. Người kèm bốn ca một ngày sẽ thay áo giữa buổi, và một chiếc ướt cần trọn một ngày để khô hẳn. Cấp hai chiếc là cách chắc chắn nhất để sau một tháng cả phòng tập có mùi. Nhiều nơi đặt kèm mũ nón đồng phục cho câu lạc bộ dùng trong các buổi tập ngoài trời.
Về in ấn trên kiểu áo này, diện tích in bị giới hạn hơn hẳn áo cộc tay. Bản vai hẹp nên hình đặt cao sẽ chạm mép nách, còn hình đặt thấp lại bị cạp quần che khi người mặc giơ tay. Khoảng an toàn thường nằm ở phần giữa ngực và giữa lưng, hẹp ngang hơn áo thường khoảng vài phân mỗi bên. Nên yêu cầu xưởng in thử trên đúng cỡ nhỏ nhất trong đơn, vì đó là cỡ dễ tràn nhất.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Áo 3 Lỗ Gym
Người mới tập có nên mặc áo ba lỗ không? Không có lý do nào cấm, nhưng phần lớn người mới thấy thoải mái hơn với áo cộc tay trong vài tháng đầu. Chuyện này không liên quan tới vóc dáng mà liên quan tới việc quen với môi trường phòng tập. Chọn áo khiến mình tập đều đặn quan trọng hơn chọn áo trông hợp mốt.
Mặc áo ba lỗ thì có cần mặc thêm lớp trong không? Với nam thì thường không, và mặc thêm áo lót cotton bên trong còn phản tác dụng vì lớp này giữ nước và làm cả bộ nặng lên. Với nữ, lớp trong là đồ tập chuyên dụng chứ không phải áo lót thường, vì kiểu áo này hở nách rộng nên dây áo trong sẽ lộ ở mọi tư thế giơ tay.
Nên chọn cỡ ôm hay cỡ rộng? Ôm vừa ở ngực và rộng ở gấu là tỷ lệ dùng được cho hầu hết người tập. Áo ôm toàn thân làm lộ mọi nếp gấp khi ngồi và cản hô hấp ở bài nặng. Áo rộng cả thân thì vướng khi nằm ghế và dễ mắc vào tay đòn của máy.
Có nên mặc áo ba lỗ chạy bộ ngoài trời không? Được, nhưng phải tính tới hai thứ mà trong phòng tập không có: nắng và gió ngược. Vai và bả vai hở hoàn toàn nên cháy nắng rất nhanh vào buổi trưa, còn khi trời se lạnh thì gió thổi trực tiếp vào vùng cơ đang nóng. Chạy sáng sớm hoặc chiều muộn thì hợp, chạy giữa trưa thì nên đổi sang áo cộc tay.
Vì sao áo mới mua đã bị giãn cổ? Thường do hai nguyên nhân cộng lại: bo cổ dệt mỏng, và thói quen kéo cổ áo để lau mặt. Kiểm bo cổ bằng cách kéo giãn rồi thả, bo tốt sẽ về đúng chiều dài cũ trong vài giây. Với thói quen lau mặt, cách chữa là mang theo khăn nhỏ thay vì đổi áo liên tục.
