Áo Bệnh Nhân Trong Vận Hành Hằng Ngày Của Buồng Bệnh

Trong một bệnh viện đông người ra vào, áo bệnh nhân là dấu hiệu giúp phân biệt ngay người đang điều trị nội trú với nhân viên y tế và người nhà. Bộ áo còn giúp điều dưỡng nhận ra ai thuộc buồng nào lúc bàn giao ca, giúp bộ phận thường trực kiểm soát người ra vào khu điều trị, và giúp nhà giặt phân luồng đồ vải theo từng khoa. Đây là công cụ vận hành hằng ngày, không đơn thuần là bộ quần áo mặc cho có.

Trang phục người bệnh nằm trong nhóm trang phục y tế được Bộ Y tế quy định tại Thông tư 45/2015/TT-BYT về trang phục y tế. Văn bản nêu yêu cầu chung về kiểu dáng, màu sắc và cách sử dụng, còn chi tiết mẫu mã do từng cơ sở tự quyết trong khuôn khổ đó. Khi chuẩn bị đặt may, bệnh viện nên đối chiếu mẫu định làm với quy định gốc trước, tránh phải sửa lại cả lô sau khi đã cắt vải.

Về màu sắc, phần lớn cơ sở chọn gam trầm hoặc kẻ sọc nhạt để đỡ chói mắt người phải nằm lâu trên giường. Khoa sản thường được dùng thêm màu hồng hoặc màu sáng có hoạ tiết sẫm. Về kiểu dáng, mẫu phổ biến nhất vẫn là bộ pyjama tay dài cài cúc giữa thân, cổ hai ve, có túi. Người bệnh nặng dùng áo choàng cổ tròn dài qua gối, cột dây phía sau. Sản phụ dùng áo váy cài cúc giữa, cổ tròn, dáng suông, tay dài.

Kiểu Mở Của Áo Và Thao Tác Của Nhân Viên Y Tế

Điểm khác biệt lớn nhất giữa áo bệnh nhân và một bộ đồ ngủ thông thường nằm ở cách áo mở ra. Điều dưỡng phải đo huyết áp, đặt đường truyền, thay băng, nghe tim phổi nhiều lần trong ngày. Nếu áo chỉ chui đầu, mỗi thao tác đều buộc người bệnh ngồi dậy và cởi gần hết áo, vừa mất thời gian vừa mệt cho người đang yếu.

Vì vậy áo cài cúc giữa thân được ưa dùng ở khoa nội: mở vài cúc trên là đủ chỗ đặt ống nghe. Tay áo nên rộng đến mức luồn được vòng bít máy đo huyết áp mà không phải vén lên tận vai. Ống quần rộng, dây rút mềm giúp kiểm tra vết mổ vùng bụng dưới hoặc chân mà không cần thay cả bộ.

Áo choàng cột dây sau lưng dành cho người bệnh nặng hoặc vừa qua phẫu thuật, vì nhân viên mở được toàn bộ mặt lưng khi người bệnh nằm nghiêng. Nhược điểm là hở lưng, nên khoa thường phát kèm chăn mỏng hoặc áo khoác ngoài lúc người bệnh phải di chuyển đi chụp chiếu.

Kiểu áo choàng ấy có hai số đo quyết định nó dùng được hay không, và cả hai lấy bằng thước dây ngay khi nhận mẫu. Thứ nhất là chiều dài dây buộc tính từ mép thân ra tới đầu dây: dây dài khoảng 30 tới 40 cm thì điều dưỡng mới thắt được nút một tay trong lúc tay kia đỡ người bệnh, còn dây ngắn hơn buộc phải nhấc hẳn người lên. Thứ hai là chiều dài thân áo tính từ chân cổ xuống gấu, thường lấy qua khỏi đầu gối chừng 5 cm để người bệnh ngồi dậy không bị hở đùi. Ghi hai con số này theo từng cỡ vào yêu cầu kỹ thuật thì xưởng không tự rút bớt vải ở lần cắt sau.

Vị trí túi cũng nên ghi vào yêu cầu kỹ thuật. Túi đặt quá thấp sẽ vướng dây truyền dịch treo bên giường. Túi khâu chìm ở thân trước dễ đọng vụn bẩn và khó lộn ra khi giặt bằng máy công nghiệp. Cúc nhựa dẹt bám phẳng vào thân áo an toàn hơn cúc lồi, vì cúc lồi cấn vào lưng người nằm ngửa suốt ngày.

Phân Loại Áo Bệnh Nhân Theo Từng Khoa Phòng Chức Năng

Không phải bệnh viện nào cũng chỉ dùng một kiểu áo duy nhất. Tuỳ đặc thù điều trị của từng khoa, mẫu áo được thiết kế khác nhau để vừa thuận tiện cho việc khám chữa, vừa dễ chịu cho người bệnh.

Khoa nội trú thông thường: áo pyjama tay dài hoặc tay ngắn, cài cúc giữa thân, form rộng rãi giúp người bệnh dễ vận động, đi lại trong thời gian nằm viện.
Khoa phẫu thuật, hồi sức: áo choàng cổ tròn, cột dây phía sau, thiết kế mở rộng để nhân viên y tế thao tác kiểm tra, thay băng mà không cần cởi hết áo.
Khoa sản, hậu sản: áo váy hoặc áo tay dài, thường có thêm cúc hoặc khoá kéo phía trước ngực để thuận tiện cho việc cho con bú và theo dõi sau sinh.
Khoa nhi: áo nhỏ gọn, chất liệu mềm hơn, màu sắc tươi sáng hoặc có hoạ tiết dễ thương giúp trẻ bớt sợ hãi khi nằm viện.
Khu vực cách ly: khoa thường dùng áo giấy loại bỏ sau một lần mặc, hoặc áo vải riêng biệt được thu gom theo luồng riêng và không trộn chung với đồ vải các khoa khác.

Trong kế hoạch kiểm soát nhiễm khuẩn của khoa, chiếc áo này hay bị tính nhầm công dụng: bản thân chiếc áo vải của người bệnh là trang phục, không phải phương tiện chống lây nhiễm. Việc ngăn lây nhiễm chéo do quy trình cách ly, vệ sinh tay và đồ bảo hộ y tế của nhân viên đảm nhiệm, còn áo bệnh nhân chỉ đóng vai trò phân luồng và nhận diện.

Tiêu Chí Chọn Chất Liệu Vải May Áo Bệnh Nhân

Chất liệu vải quyết định độ dễ chịu và độ bền của áo trong suốt vòng đời sử dụng tại bệnh viện, nơi tần suất giặt ủi rất cao. Khi chọn vải, các cơ sở y tế thường cân nhắc những yếu tố sau:

Khả năng thấm hút mồ hôi: vải cotton hoặc cotton pha được ưu tiên vì thấm hút tốt, dễ chịu với người phải nằm lâu trên giường bệnh.
Độ mềm, không gây kích ứng da: mặt vải cần trơn mịn, không có xơ cứng, phù hợp với làn da nhạy cảm của người bệnh, người sau phẫu thuật hoặc trẻ nhỏ.
Độ bền khi giặt nhiều lần: áo được giặt ở nhiệt độ cao liên tục, vải cần giữ được form dáng, màu không phai và không xù lông sau nhiều vòng giặt.
Độ thoáng khí: giúp điều hoà thân nhiệt tốt hơn, quan trọng với người bệnh sốt cao hoặc nằm trong phòng bật điều hoà liên tục.
Độ co rút: vải co nhiều sau vài lần giặt sẽ làm lệch cả bảng size đã tính, nên phải thử giặt trước khi chốt.

Nhiều nhà cung cấp chào vải có xử lý kháng khuẩn. Cần hiểu đúng phạm vi: lớp xử lý này chủ yếu hạn chế vi khuẩn gây mùi trên bề mặt vải, hiệu lực giảm dần theo số vòng giặt và không thay thế được quy trình khử khuẩn của nhà giặt. Vải dệt thông thường cũng không có mức lọc hạt tính bằng micromet như khẩu trang, nên đừng chấp nhận cam kết dạng đó trong hồ sơ chào hàng.

Nếu muốn so sánh vải giữa các nhà cung cấp bằng số liệu thay vì cảm nhận tay, có thể yêu cầu kết quả thử theo các phương pháp thấm hút và khô nhanh do AATCC công bố, trong đó có phép thử độ thấm nước và phép thử thời gian khô.

Phép thử thời gian khô trả kết quả bằng phút, và đây là đại lượng quyết định số bộ luân chuyển nhiều hơn cả giá vải. Bệnh viện tự chạy được một bản rút gọn ngay tại kho: nhúng ướt hoàn toàn hai mẫu vải cùng kích thước của hai nhà cung cấp, vắt bằng cùng một cách, treo cạnh nhau trong đúng phòng sẽ dùng để phơi rồi bấm giờ tới lúc mẫu khô hẳn kể cả phần đường may đôi. Chênh lệch ba mươi phút giữa hai loại vải nghe nhỏ, nhưng nhân với số bộ của một khoa và với những ngày mưa dầm thì nó đúng bằng số bộ phải mua thêm.

Xử Lý Áo Bẩn Từ Buồng Bệnh Về Nhà Giặt

Vì tiếp xúc trực tiếp với cơ thể người bệnh, áo bệnh nhân được xử lý theo luồng riêng, chặt hơn nhiều so với đồng phục văn phòng. Điểm mấu chốt là phân loại ngay tại buồng bệnh, trước khi đồ vải rời khoa.

Phân loại áo theo mức độ bẩn ngay tại nguồn, tách riêng áo dính dịch cơ thể vào túi có màu quy ước để nhà giặt biết cách xử lý mà không phải mở túi kiểm tra.
Giặt ở nhiệt độ cao kết hợp hoá chất chuyên dụng đối với áo từ khu vực có nguy cơ cao, theo đúng quy trình nhà giặt đã đăng ký với bệnh viện.
Sấy khô hoàn toàn và là phẳng trước khi cấp phát lại, hạn chế ẩm mốc trong lúc lưu kho chờ dùng.
Kiểm tra khi gấp để loại bỏ áo đã sờn rách, mất form, đứt cúc hoặc ố màu không phục hồi được bằng giặt tẩy thông thường.
Ghi lại số lượt giặt của từng lô bằng mã in trên áo, để biết lô nào sắp hết tuổi thọ mà lên kế hoạch bù hàng.

Tính Số Lượng Áo Cần Có Theo Số Giường Bệnh

Khác với mua lẻ, bệnh viện và phòng khám phải tính đủ số bộ luân chuyển giữa các đợt giặt ủi, tránh tình trạng buồng bệnh có người nằm mà kho hết áo sạch.

Đặt số lượng gấp khoảng hai đến ba lần số giường bệnh thực kê, để luôn có một phần đang mặc, một phần trong nhà giặt và một phần nằm sẵn trong kho khoa.
Thống nhất trước tỷ lệ size theo đối tượng người bệnh của từng khoa, ví dụ khoa nhi cần nhiều size nhỏ hơn hẳn khoa nội tổng quát.
Yêu cầu đơn vị may cung cấp mẫu vải thử giặt trước, kiểm tra độ bền màu và độ co rút sau vài vòng giặt công nghiệp rồi mới ký hợp đồng số lượng lớn.
Thêu hoặc in mã khoa lên áo để dễ phân loại, hạn chế áo đi lạc giữa các khoa phòng và giữa bệnh viện với nhà giặt thuê ngoài.
Chia lịch giao thành nhiều đợt nếu đơn hàng lớn, vừa giảm áp lực cho xưởng may vừa giúp kho khoa không bị dồn hàng cùng lúc.

Với phòng khám nhỏ hoặc cơ sở mới mở, phương án nhanh hơn là lấy hàng có sẵn theo size tiêu chuẩn từ nhóm đồng phục may sẵn, rồi bổ sung dần mẫu riêng khi đã biết rõ cơ cấu size thực tế của người bệnh.

Áo Bệnh Nhân Và Đồ Của Người Nhà Trong Cùng Buồng Bệnh

Một buồng bệnh sáu giường thường có thêm chừng ấy người nhà ở lại chăm sóc. Họ mặc đồ cá nhân, ngồi ghế xếp cạnh giường, và đây là chỗ ranh giới dễ nhoè nhất. Nhiều cơ sở giải quyết bằng cách phát thẻ người nhà kèm áo khoác mỏng có màu khác hẳn màu áo người bệnh, để nhân viên trực nhìn một lượt là biết ai đang điều trị, ai đang trông nom.

Chuyện đồ vải cá nhân trộn vào giỏ đồ bẩn của khoa cũng xảy ra thường xuyên. Cách xử lý đơn giản là để hai giỏ khác màu ngay đầu buồng và dán nhãn chữ to, thay vì trông chờ vào việc nhắc miệng mỗi ca trực.

Nhóm thứ ba trong cùng buồng bệnh là nhân viên y tế và đồng phục bệnh viện của họ. Ba nhóm trang phục này nên khác nhau rõ về màu, chứ không chỉ khác về bảng tên, vì người bệnh và người nhà thường nhìn màu trước khi kịp đọc chữ.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Áo Bệnh Nhân

Áo bệnh nhân khác gì với áo blouse của bác sĩ, điều dưỡng? Áo blouse là trang phục của nhân viên y tế, thường màu trắng hoặc màu theo quy định riêng và có nhiều túi đựng dụng cụ. Áo bệnh nhân là trang phục cho người đang điều trị, ưu tiên sự thoải mái, dễ mặc dễ cởi hơn là tính năng công việc.

Bệnh nhân có bắt buộc phải mặc áo bệnh viện không? Tuỳ quy định của từng cơ sở y tế, nhưng phần lớn bệnh viện đều yêu cầu người bệnh nội trú mặc trang phục của viện để thuận tiện cho việc theo dõi và phân biệt với nhân viên y tế cùng người nhà.

Có thể đặt may áo bệnh nhân theo mẫu riêng của bệnh viện không? Hoàn toàn có thể. Hầu hết đơn vị may đều nhận thiết kế riêng về màu sắc, form dáng và logo, miễn là vẫn nằm trong khung quy định về trang phục y tế.

Áo bệnh nhân có chống được lây nhiễm không? Không. Đây là trang phục vải thông thường. Việc kiểm soát lây nhiễm dựa vào quy trình cách ly, vệ sinh tay và trang bị bảo hộ của nhân viên y tế, chứ không dựa vào chiếc áo người bệnh đang mặc.

Nên chọn áo liền bộ hay áo choàng cho khoa nội trú? Khoa nội trú với người bệnh còn tự đi lại nên dùng bộ pyjama rời để người bệnh dễ ra hành lang, xuống căng tin. Áo choàng cột lưng chỉ nên dùng cho người bệnh nằm tại giường hoặc cần thao tác y tế liên tục.