Đồng Phục Điều Dưỡng, Ý Nghĩa Và Những Điều Cần Biết

Trong một buồng bệnh, người mà bệnh nhân gặp nhiều nhất trong ngày không phải bác sĩ mà là điều dưỡng. Họ đo mạch, thay dịch truyền, đỡ người bệnh trở mình, đẩy xe tiêm đi hết dãy phòng rồi quay lại từ đầu. Bộ quần áo họ mặc vì thế chịu một kiểu hao mòn rất khác so với chiếc áo khoác bác sĩ chỉ mặc vài phút mỗi lượt thăm buồng.

Bài này không bàn chuyện phân loại chung cho cả bệnh viện, mà đi vào riêng nghề điều dưỡng: bộ đồ phục vụ những thao tác nào, túi đựng gì, tay áo dài hay ngắn thì hợp với thói quen vệ sinh tay, và vì sao kho đồng phục của nhiều khoa vẫn chưa vừa với điều dưỡng nam.

Đồng Phục Điều Dưỡng Đứng Ở Đâu Trong Một Kíp Trực

Một kíp trực bắt đầu bằng bàn giao người bệnh, sau đó là chuỗi việc lặp lại: lấy dấu hiệu sinh tồn, cho thuốc theo giờ, thay băng, ghi hồ sơ. Phần lớn thao tác đòi hỏi người điều dưỡng cúi xuống ngang giường, với tay qua thành giường, hoặc quỳ một chân để đỡ người bệnh ngồi dậy.

Ba điểm trên bộ đồ chịu lực nhiều nhất là đường may vai, đũng quần và mép túi. Áo quá ôm làm động tác với tay bị gò; áo quá rộng thì tà áo quét vào thành giường và dây truyền. Khoảng vừa phải nằm ở chỗ người mặc giơ được hai tay qua đầu mà gấu áo không kéo lên khỏi cạp quần.

Đây cũng là lý do bộ áo quần rời (áo cộc tay cổ tim, quần lưng thun) phổ biến ở khối điều dưỡng hơn là áo khoác dài. Danh mục đồng phục y tế thường xếp riêng hai nhóm này vì tiêu chí chọn của chúng khác nhau ngay từ đầu.

Nhìn Vào Bộ Đồ Là Biết Bác Sĩ, Điều Dưỡng Hay Hộ Lý

Người bệnh và người nhà hiếm khi đọc kịp bảng tên. Họ nhận ra vai trò của nhân viên qua kiểu áo và gam màu trước, rồi mới xác nhận lại bằng chữ. Khi ba nhóm nhân sự cùng mặc một tông màu, người nhà sẽ hỏi nhầm: đề nghị thay ga giường với điều dưỡng, hỏi kết quả xét nghiệm với hộ lý.

Cách tách đơn giản và bền nhất là tách theo kiểu dáng chứ không chỉ theo sắc độ. Bác sĩ mặc áo khoác dài tay dài; điều dưỡng mặc bộ rời cộc tay; nhân sự vệ sinh và hỗ trợ buồng bệnh dùng đồng phục tạp vụ có phom khác hẳn. Sắc độ chỉ nên là lớp phân biệt thứ hai, vì màu nhìn dưới đèn hành lang ban đêm rất dễ lẫn.

Bảng tên nên ghi chức danh bằng cỡ chữ đọc được ở khoảng cách một sải tay, đặt ngực trái, không treo lủng lẳng bằng dây dài vì dây sẽ quét vào người bệnh khi cúi. Quy định về trang phục trong cơ sở khám chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành là căn cứ để mỗi bệnh viện xây dựng quy chế riêng, và quy chế của cơ sở luôn đứng trên thói quen của từng khoa.

Túi Áo, Túi Quần Và Những Thứ Điều Dưỡng Mang Theo Người

Điều dưỡng mang theo người nhiều thứ hơn bất kỳ vị trí nào khác trong khoa: bút bi, bút dạ ghi nhãn, sổ tay bàn giao, kéo cắt băng, cuộn băng dính lụa, đèn soi nhỏ, điện thoại nội bộ. Số lượng đó quyết định bộ đồ cần bao nhiêu túi và túi phải sâu bao nhiêu.

Túi ngực nông là lỗi hay gặp nhất. Khi người mặc cúi xuống ngang giường, bút và đèn trong túi nông sẽ rơi thẳng xuống mặt giường hoặc xuống sàn. Túi ngực nên sâu quá lòng bàn tay, có nẹp gia cố miệng túi vì bút kim loại cứa mép vải rất nhanh. Nhiều mẫu thêm một ngăn nhỏ chia đôi túi để bút không nằm chồng lên sổ.

Quy cách túi nên viết thành số trong bảng yêu cầu, gồm bốn dòng: chiều rộng miệng túi, chiều sâu túi, khoảng cách từ đường ráp vai xuống mép trên của túi và khoảng cách từ nẹp áo sang, tất cả tính bằng xăng-ti-mét. Kèm theo là yêu cầu may chặn hai đầu miệng túi và may kép ở đáy túi quần. Bốn số đo ấy kiểm được bằng thước ngay trên áo mẫu lúc duyệt, nên tranh luận về việc túi nông hay sâu kết thúc tại bàn duyệt mẫu, không kéo tới lúc cả khoa đã nhận hàng về kho.

Túi quần hai bên chịu vật nặng hơn nên cần đường may kép ở đáy túi. Riêng vật sắc nhọn thì không có kiểu túi nào là chỗ cất đúng: kim đã dùng phải bỏ vào hộp kháng thủng ngay tại nơi thao tác, không mang trong người qua hành lang.

Ca Trực Mười Hai Tiếng Nhìn Từ Bộ Quần Áo

Ca trực dài đặt lên bộ đồ ba đòi hỏi mà ca hành chính không có: thoát ẩm liên tục, giữ phom sau hàng trăm lần cúi gập, và không gây cọ xát ở những điểm da tiếp xúc lâu.

Vùng ẩm nhiều nhất là lưng trên, nách và cạp quần. Vải pha giữa sợi bông và sợi tổng hợp xử lý được phần lớn tình huống này: sợi bông cho cảm giác dễ chịu trên da, sợi tổng hợp giúp mặt vải khô nhanh hơn và ít nhàu sau nửa ca. Vải bông nguyên chất dày thấm tốt nhưng ngậm nước lâu, mặc đến cuối ca thường nặng và dính lưng.

Cạp quần nên là lưng thun có thêm dây rút. Thun đơn thuần sẽ giãn dần trong ca và tụt khi người mặc mang nhiều đồ trong túi; dây rút giữ lại phần đó mà không cần thắt lưng cứng ép vào bụng khi ngồi ghi hồ sơ. Ống quần nên dừng trên mắt cá, không quét sàn hành lang.

Đường may lộn ở đũng quần và nách áo nếu để mép sống sẽ cọ vào da sau nhiều giờ. Kiểu may vắt sổ ép phẳng khắc phục được, và đây là điểm nên sờ tay kiểm tra khi nhận mẫu chứ không thể nhìn ảnh mà biết.

Tay Áo Ngắn Và Thói Quen Vệ Sinh Tay Trong Ca Làm

Điều dưỡng rửa tay và sát khuẩn tay hàng chục lần mỗi ca, trước và sau mỗi lần chạm người bệnh. Thao tác này yêu cầu làm sạch cả cổ tay, nên tay áo dài buông xuống là vướng thật sự chứ không phải chuyện thẩm mỹ.

Nhiều cơ sở vì vậy chọn tay áo ngắn trên khuỷu cho khối trực tiếp chăm sóc, hoặc yêu cầu xắn tay gọn khi làm thủ thuật. Cổ tay áo dài bị ướt sau vài lần rửa sẽ ẩm suốt phần còn lại của ca, kèm theo đó là mùi. Cùng lý do, đồng hồ đeo tay và nhẫn thường bị hạn chế ở khối này.

Nếu khoa cần tay dài vì phòng lạnh, hướng xử lý hợp lý là một lớp áo khoác mỏng mặc ngoài, cởi ra trước khi vào thao tác, thay vì kéo dài tay của chính bộ đồ mặc trong. Hội đồng Điều dưỡng quốc tế là nơi tập hợp hướng dẫn nghề nghiệp của điều dưỡng ở nhiều nước, hữu ích khi khoa muốn tham chiếu cách làm bên ngoài.

Điều Dưỡng Nam Trong Một Kho Đồ Cắt Theo Dáng Nữ

Số điều dưỡng nam trong các khoa cấp cứu, hồi sức và ngoại tăng lên rõ rệt, nhưng kho đồng phục ở nhiều nơi vẫn đặt theo rập cũ vốn cắt cho dáng nữ. Hệ quả là người mặc nam nhận bộ có vai hẹp, nách chật, tay ngắn hụt, trong khi vòng eo lại thừa.

Cách chữa bằng cỡ số không giải quyết được. Lấy cỡ lớn hơn thì vai vừa nhưng thân áo phồng, tà áo dài quá hông và lại vướng khi cúi. Vấn đề nằm ở rập chứ không nằm ở số đo, nên khoa cần đặt hai rập riêng và ghi rõ trong yêu cầu đặt hàng.

Khi rà lại kho, nên đếm theo cặp rập và cỡ chứ không đếm tổng số bộ. Một khoa có đủ số lượng trên sổ vẫn có thể thiếu bộ vừa người, và người thiệt luôn là nhóm nhân sự ít hơn về số lượng.

Bộ ISO 8559 có hẳn một phần dành cho tình huống này. Phần 4 mô tả cách xác định tỉ lệ bao phủ của một bảng số đo, tức bảng cỡ đang dùng phủ được bao nhiêu phần trăm nhóm người sẽ mặc. Con số đó tính ra được từ chính bảng đăng ký của khoa, và nó biến một câu than phiền thành dữ liệu đặt lên bàn họp: bảng cỡ hiện tại phủ chín mươi phần trăm nhóm nữ nhưng chỉ phủ một nửa nhóm nam. Khi tỉ lệ bao phủ của một nhóm tụt thấp, giải pháp nằm ở việc thêm rập, không phải thêm cỡ.

Những Điều Bộ Đồng Phục Không Làm Thay Được

Bộ quần áo điều dưỡng là trang phục nghề nghiệp. Nó giúp nhận diện, tạo túi đựng, chịu được cường độ vận động của ca trực và chịu được số vòng giặt cao. Nó không phải phương tiện chắn dịch bắn, và không nên được mô tả như vậy trong hồ sơ mua sắm.

Vài điểm hay bị nói quá cần nắn lại. Vải may đồng phục không có mức lọc hạt tính bằng micromet, vì đó là chỉ số của khẩu trang và phin lọc, không phải của vải dệt thường. Xử lý kháng khuẩn trên vải chủ yếu hạn chế vi khuẩn gây mùi trên chính mặt vải, hiệu lực giảm dần theo số lần giặt, và không biến bộ đồ thành lớp chắn lây nhiễm.

Khi thao tác có nguy cơ tiếp xúc máu và dịch, thứ cần dùng là nhóm khác hẳn: áo choàng chuyên dụng, kính che mặt, khẩu trang phù hợp và găng tay. Đó là các mặt hàng thuộc nhóm đồ bảo hộ cá nhân trong y tế, mua theo tiêu chí riêng và thay theo lượt sử dụng, chứ không tính vào số bộ đồng phục cấp cho nhân viên mỗi năm.

Tương tự, găng tay y tế và thực phẩm là vật tư dùng một lần theo từng thao tác, không phải phụ kiện đi kèm bộ đồng phục. Tách bạch hai luồng này ngay từ khâu lập dự trù giúp khoa không bị hụt vật tư giữa ca vì đã tính nhầm vào ngân sách may đo.

Tóm lại, chọn đồ cho điều dưỡng nên bắt đầu từ mô tả công việc của một ca trực thật, không bắt đầu từ ảnh mẫu. Đếm số túi cần dùng, đo lại rập cho cả nam và nữ, thống nhất chiều dài tay áo với quy định vệ sinh tay của cơ sở, rồi mới bàn đến màu.