Chiếc tạp dề là chỗ đặt logo dễ nhìn nhất trong cả bộ đồng phục, vì nó nằm chính giữa tầm mắt người đối diện và gần như không bị che. Đổi lại, đây cũng là món chịu dầu mỡ, chịu nước và chịu giặt nhiều nhất. Bài viết đi vào phần kỹ thuật gắn logo: ba cách làm phổ biến, giới hạn thật của từng cách trên nền vải dày, chỗ nên đặt logo, và cách duyệt mẫu để không phát hiện lỗi khi cả lô đã chạy xong.
Ba Kỹ Thuật Gắn Logo Lên Tạp Dề Đặt May
Có ba nhóm được dùng nhiều: thêu bằng máy điều khiển số, in lụa trực tiếp lên vải, và ép nhiệt một lớp vật liệu đã cắt hoặc đã in sẵn lên bề mặt. Ba nhóm khác nhau ở thứ tạo ra hình: thêu tạo hình bằng chỉ, in lụa tạo hình bằng mực thấm vào sợi, còn ép nhiệt đặt một lớp vật liệu nằm trên sợi.
Sự khác nhau đó kéo theo mọi thứ còn lại. Thêu nổi lên khỏi mặt vải nên bắt sáng và nhìn dày dặn, nhưng chỉ không thể tạo được nét mảnh dưới một ngưỡng nhất định. In lụa cho hình phẳng, nét gọn, nhưng mỗi màu là một lần kéo mực nên số màu càng nhiều thì chi phí dựng khuôn càng tăng. Ép nhiệt thể hiện được cả hình chuyển sắc, nhưng lớp vật liệu nằm trên bề mặt nên chịu ma sát kém hơn hai cách kia.
Cách chọn thực dụng là đi từ ba câu hỏi theo thứ tự: logo có bao nhiêu màu, đặt bao nhiêu chiếc, và chiếc tạp dề sẽ giặt ở đâu. Trả lời xong ba câu đó thì thường chỉ còn một phương án hợp lý, và cuộc trao đổi với xưởng ngắn hẳn lại.
Thêu Vi Tính Trên Vải Dày
Thêu là lựa chọn bền nhất trong ba cách, và trên vải dày kiểu canvas hay kaki thì lợi thế càng rõ vì nền vải đủ chắc để giữ mũi chỉ mà không nhăn. Chỉ thêu chịu được chất tẩy và nhiệt tốt hơn hầu hết loại mực, nên sau nhiều tháng, phần thêu thường vẫn còn trong khi phần in đã bạc.
Giới hạn của thêu nằm ở chi tiết nhỏ. Nét mảnh, chữ nhỏ và các đoạn chuyển sắc mềm không tồn tại được ở kích thước một ô ngực, vì mỗi mũi chỉ đã chiếm một khoảng nhất định. Khi ép một logo nhiều chi tiết xuống kích thước nhỏ, máy sẽ dồn mũi và kết quả là một mảng chỉ đặc, mất hẳn hình gốc. Cách xử lý quen dùng là làm một phiên bản rút gọn của logo dành riêng cho thêu, giữ lại phần nhận ra được và bỏ phần trang trí.
Mảng thêu dày làm cứng một vùng vải và để lại mặt sau thô ráp. Với tạp dề thì mặt sau tiếp xúc với áo chứ không tiếp xúc với da, nên vấn đề nhẹ hơn so với áo, nhưng vẫn nên yêu cầu lót một lớp mỏng ở mặt sau nếu mảng thêu lớn, vừa đỡ cộm vừa giữ hình khỏi bị kéo méo khi giặt.
Về chi phí, thêu tính theo số mũi chứ không theo số màu, nên một logo hai màu nhưng dày đặc chi tiết có thể đắt hơn một logo bốn màu đơn giản. Đây là chỗ nên hỏi xưởng trước khi chốt thiết kế, vì chỉnh vài chi tiết ở khâu vẽ có thể giảm đáng kể số mũi mà mắt thường không nhận ra khác biệt.
In Lụa Khi Logo Ít Màu Và Số Lượng Lớn
In lụa hợp với đơn hàng lớn, logo ít màu và hình có mảng phẳng. Chi phí dựng khuôn được chia đều cho số chiếc, nên càng nhiều chiếc thì phần chi phí trên mỗi chiếc càng nhỏ. Với đơn vài chục chiếc, phần dựng khuôn chiếm tỉ trọng lớn và cách này mất lợi thế.
Trên vải dày, in lụa có một điều kiện đi kèm: bề mặt phải đủ phẳng và đủ mịn. Vải canvas dệt thô có bề mặt gợn, và mực sẽ ăn không đều ở những chỗ sợi nổi, tạo ra mép hình lởm chởm khi nhìn gần. Cách khắc phục là chọn vùng in ở phần vải phẳng nhất, hoặc chuyển sang loại mực đặc hơn, hoặc chấp nhận in hình đơn giản với nét dày.
Vải tối màu đòi thêm một lớp lót trắng trước khi in màu, nếu không màu in sẽ chìm vào nền. Lớp lót này làm mảng in dày lên và cứng hơn, và đó chính là lớp hay bị nứt sau nhiều lần gấp. Vì vậy với tạp dề nền tối, hãy hạn chế mảng in đặc diện rộng và ưu tiên hình dạng đường nét.
Số màu là con số cần chốt sớm nhất. Mỗi màu thêm vào là một khuôn, một lần canh chỉnh và một lần chờ khô, nên logo bốn màu không đơn giản là đắt gấp đôi logo hai màu. Nếu bộ nhận diện có nhiều màu, hãy chuẩn bị sẵn một phiên bản rút còn một hoặc hai màu để dùng cho đồng phục, và ghi phiên bản đó vào bộ quy chuẩn thay vì để mỗi lần đặt lại phải xử lý ứng biến.
Ép Chuyển Nhiệt Và Decal Trên Nền Vải Thô
Nhóm này gồm hai kiểu hay bị gọi chung. Kiểu thứ nhất là cắt một tấm vật liệu màu theo hình rồi ép lên vải, cho màu đặc và mép rất sắc, nhưng chỉ làm được hình khối, không làm được chuyển sắc. Kiểu thứ hai là in hình lên một lớp phim rồi ép cả lớp phim đó lên vải, thể hiện được ảnh nhiều màu, đổi lại lớp phim phủ kín vùng hình nên sờ vào thấy rõ một mảng nhựa.
Điểm yếu chung của cả hai nằm ở chỗ tiếp xúc giữa lớp vật liệu và sợi vải. Vải càng thô thì diện tích bám càng ít, và lớp ép dễ bong mép sau vài chục lần giặt. Trên tạp dề, vùng ngực và vùng bụng còn cọ vào cạnh bàn, cạnh bếp suốt ca, nên tuổi thọ thực tế thường ngắn hơn con số nhà cung cấp đưa ra.
Có hai trường hợp ép nhiệt vẫn là lựa chọn đúng. Thứ nhất là đơn số lượng nhỏ với logo nhiều màu, khi in lụa quá đắt còn thêu không thể hiện nổi. Thứ hai là các đợt sự kiện ngắn ngày, khi chiếc tạp dề không cần sống qua hàng trăm chu kỳ giặt. Ngoài hai trường hợp đó, nên cân nhắc kỹ trước khi dùng cách này cho đồng phục mặc hằng ngày.
Nếu vẫn chọn ép nhiệt, hãy yêu cầu bo tròn các góc của hình thay vì để góc nhọn. Góc nhọn là nơi bắt đầu bong, và một hình bo góc thường sống lâu hơn hẳn một hình cùng kích thước nhưng để góc vuông. Đồng thời ghi rõ trong hướng dẫn bảo quản là không được là trực tiếp lên bề mặt hình.
Vị Trí Logo Trên Yếm, Trên Túi Và Trên Dây
Vùng ngực trên phần yếm là chỗ dễ nhìn nhất và cũng ít bị dây bẩn nhất, vì phần lớn vết bẩn rơi xuống vùng bụng. Đặt logo ở đây nghĩa là logo tồn tại lâu hơn và người đối diện nhìn thấy sớm hơn. Nhược điểm là dây đeo qua cổ có thể cắt ngang tầm nhìn nếu logo đặt quá cao, nên vị trí hợp lý thường nằm dưới điểm nối dây một khoảng.
Đặt logo lên túi trước là cách nhiều nơi chọn vì nó gọn và không cần thêm công đoạn định vị. Điều cần lưu ý là túi bị kéo giãn khi có đồ bên trong, và một hình in trên mặt túi sẽ méo theo. Với túi hay đựng đồ nặng, nên chuyển logo lên phần thân ngay phía trên miệng túi thay vì in trực tiếp lên mặt túi.
Phần dây thắt lưng và dây đeo cổ là chỗ ít được nghĩ tới nhưng dùng được cho tên bộ phận hoặc một dấu hiệu ngắn. Dây thường dệt riêng nên có thể đặt dệt sẵn chữ vào dây, cách này bền hơn các kiểu in và không thêm chi tiết nào lên thân tạp dề. Đổi lại nó chỉ hợp với đơn hàng đủ lớn để đặt dệt dây theo yêu cầu.
Với các bộ phận khác nhau trong cùng doanh nghiệp, hãy giữ một vị trí logo thống nhất và chỉ thay đổi phần chữ đi kèm. Bộ quần áo đầu bếp mặc cùng tạp dề và nhóm đồng phục nhà hàng khách sạn theo từng bộ phận nên dùng chung một quy ước vị trí, để khi nhân sự luân chuyển thì hình ảnh chung không bị vỡ.
Logo Chịu Được Giặt Công Nghiệp Nhiệt Độ Cao
Giặt tại nhà và giặt công nghiệp là hai chuyện khác nhau, và logo là chi tiết cảm nhận rõ nhất sự khác nhau đó. Dây chuyền công nghiệp chạy nhiệt cao hơn, dùng hoá chất mạnh hơn, thêm khâu sấy và khâu là hơi. Một logo sống tốt qua máy giặt gia đình có thể bong sau vài chục vòng ở dây chuyền.
Ngành dệt có hẳn một hệ ký hiệu dùng để đánh dấu trang phục lao động phù hợp với giặt công nghiệp, mô tả trong ISO 30023 về ký hiệu ghi nhãn quần áo bảo hộ đưa vào giặt công nghiệp. Điểm dùng được ngay từ tài liệu này là ý tưởng: nhãn phải nói cho nhà giặt biết món đồ chịu được chế độ nào, thay vì để họ chọn chế độ theo món cứng cáp nhất có trong cùng mẻ.
Về phía đặt hàng, việc cần làm rất cụ thể. Ghi chế độ giặt dự kiến vào đơn, yêu cầu xưởng gửi vài chiếc mẫu đã gắn logo, đưa số mẫu đó cho chính nhà giặt đang phục vụ chạy vài chục chu kỳ, rồi xem mép hình, xem màu và xem độ bám. Một buổi thử như vậy rẻ hơn nhiều so với việc thay cả lô sau vài tháng.
Kết quả thử nên được ghi lại thành một dòng trong hồ sơ đơn hàng, kèm số chu kỳ và nhiệt độ đã chạy. Dòng đó trở thành mốc để so cho đợt sau, và cũng là căn cứ khi nhà cung cấp đề nghị đổi vật liệu gắn logo sang loại rẻ hơn.
Duyệt Mẫu Logo Trước Khi Chạy Cả Lô
Duyệt mẫu là bước rẻ nhất trong toàn bộ quy trình và cũng là bước hay bị rút gọn nhất khi gấp. Thứ cần duyệt không phải file thiết kế trên màn hình mà là một chiếc tạp dề thật đã gắn logo thật, ở đúng kích thước sẽ chạy, trên đúng loại vải sẽ dùng.
Có bốn thứ nên kiểm trên chiếc mẫu đó. Thứ nhất là nhìn từ khoảng cách hai mét, vì đó là khoảng cách người ta thực sự nhìn thấy logo, chứ không phải khoảng cách cầm trên tay. Thứ hai là mép hình có sắc không khi soi gần. Thứ ba là vùng quanh hình có nhăn hay cứng bất thường không. Thứ tư là vị trí có cân so với đường biên và so với dây đeo không.
Nếu mẫu đạt, hãy giữ lại chính chiếc đó làm mẫu đối chứng và ghi ngày lên nhãn. Khi lô về, đặt chiếc lấy ngẫu nhiên trong thùng cạnh chiếc mẫu và so. Lỗi lệch trục hay lệch vị trí là lỗi cài đặt máy, nghĩa là nếu sai thì sai hàng loạt chứ không sai lẻ tẻ, nên phát hiện sớm ở vài chiếc là đủ để chặn cả lô.
Khi đặt tạp dề may theo mẫu riêng của doanh nghiệp, hãy ghi bước duyệt mẫu thật trước sản xuất thành một điều kiện trong đơn. Giữ lại hồ sơ kỹ thuật của mỗi đợt thì lần bổ sung sau khớp được cả sắc vải lẫn cách gắn logo.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Tạp Dề In Logo
Logo Nhiều Màu Chuyển Sắc Thì Chọn Cách Nào?
Thêu gần như không làm được phần chuyển sắc mềm, in lụa làm được nhưng phải tách nhiều màu nên chi phí dựng khuôn tăng nhanh. Với đơn nhỏ, ép phim in là phương án còn lại. Với đơn lớn dùng lâu dài, cách bền hơn là làm một phiên bản rút gọn ít màu của logo dành riêng cho đồng phục.
Nên Đặt Logo To Cỡ Nào Trên Phần Yếm?
Không có con số chung, nhưng có cách thử: in hình ra giấy ở vài kích thước, dán tạm lên chiếc tạp dề đang mặc, rồi lùi ra hai mét nhìn. Kích thước nhỏ nhất mà vẫn đọc được ở khoảng cách đó là kích thước nên chọn. Làm to hơn mức cần chỉ tốn thêm và làm mảng gắn cứng hơn.
Thêu Có Làm Tạp Dề Nhanh Hỏng Ở Chỗ Thêu Không?
Mảng thêu tự nó bền, nhưng nó làm vùng vải quanh đó ít co giãn hơn phần còn lại. Trên nền vải dày thì chênh lệch này không đáng kể. Trên vải mỏng, mép mảng thêu là nơi hay rách trước, nên với vải mỏng cần lót mặt sau hoặc giảm mật độ mũi.
Có Nên Đặt Logo Ở Cả Mặt Trước Và Mặt Sau Không?
Tạp dề gần như luôn được nhìn từ phía trước, nên phần sau chỉ hợp với dấu hiệu ngắn dành cho việc phân biệt bộ phận trong nội bộ. Đặt logo đầy đủ ở cả hai mặt làm tăng chi phí mà không tăng thêm nhận diện, đồng thời thêm một điểm cứng nữa lên chiếc tạp dề.
