Những Mẹo Nhỏ Để Bảo Quản Quần Áo Y Tế Đúng Cách

Quần áo mặc trong cơ sở y tế bị giặt nhiều hơn hẳn đồ thường ngày, chịu nhiều vết bẩn lạ hơn, và phải giữ được vẻ gọn gàng suốt ca trực dài. Đó là lý do việc bảo quản cần có nề nếp riêng chứ không thể làm theo thói quen giặt đồ gia đình.

Bài viết này nói về đồng phục làm việc thông thường trong ngành y: áo blouse, bộ scrub và các món đi kèm. Đây không phải tài liệu về phương tiện bảo vệ cá nhân hay về quy trình khử khuẩn. Mọi nội dung dưới đây đều phải nhường chỗ cho quy định cụ thể của cơ sở nơi bạn làm việc.

Phân Biệt Blouse, Scrub Và Đồ Dùng Một Lần

Ba nhóm trang phục này hay bị gọi gộp làm một, trong khi cách dùng và cách bảo quản của chúng khác hẳn nhau. Gọi đúng tên là bước đầu tiên để không xử lý sai.

Áo blouse là áo khoác dáng dài, mặc chồng lên trang phục bên trong. Vai trò chính của nó là đồng phục nhận diện và lớp che bên ngoài cho quần áo cá nhân. Áo blouse thông thường không phải phương tiện bảo vệ cá nhân và không được xem là lớp chắn khi làm việc ở khu vực có yêu cầu bảo hộ riêng.

Bộ scrub gồm áo và quần rời, form rộng vừa, cổ tròn hoặc cổ tim, thường may từ vải pha chịu được số lần giặt lớn. Đây là bộ đồ mặc suốt ca, thay trực tiếp tại nơi làm việc. Tiêu chí đáng quan tâm nhất với scrub là độ bền của đường may, khả năng giữ màu và cảm giác thoáng khi đứng lâu.

Nhóm thứ ba là đồ dùng một lần: áo choàng, mũ trùm, bao giày, khẩu trang và găng tay. Những thứ này không giặt lại để tái sử dụng, mà được thải bỏ theo quy định về chất thải của cơ sở. Các mặt hàng thuộc nhóm trang phục bảo hộ y tế và găng tay y tế phần lớn nằm ở nhóm dùng một lần này.

Cần phân biệt thêm một nhóm nữa hay bị lẫn: đồ phòng sạch dùng trong nhà máy điện tử, thực phẩm hay dược phẩm. Nhóm này có yêu cầu riêng về xơ vải và về tĩnh điện, được chọn theo cấp độ phòng sạch của nhà máy chứ không dùng thay cho đồng phục bệnh viện.

Tách Đồ Mặc Ở Cơ Sở Y Tế Khỏi Đồ Mặc Ở Nhà

Nguyên tắc đơn giản nhất và cũng hữu ích nhất là giữ hai dòng quần áo tách biệt: đồ mặc tại nơi làm việc và đồ mặc ở nhà. Hai dòng này không đụng nhau ở bất kỳ khâu nào, từ lúc thay tới lúc cất.

Nếu cơ sở có phòng thay đồ và tủ cá nhân, hãy thay tại chỗ thay vì mặc sẵn bộ đồng phục từ nhà tới. Thay tại nơi làm việc cũng giúp bộ đồ đỡ nhàu và đỡ bám bụi đường, hai thứ khiến áo nhanh xuống cấp hơn bất kỳ yếu tố nào khác.

Chuẩn bị một chiếc túi riêng chỉ để đựng đồ đã mặc mang về. Túi này không dùng cho việc gì khác và được giặt định kỳ cùng đồ bên trong nếu chất liệu cho phép. Đừng dùng chính chiếc túi đựng đồ sạch để mang đồ bẩn về.

Trong tủ ở nhà, dành hẳn một ngăn cho đồng phục đi làm. Ngăn này không xếp chung với quần áo mặc nhà hay đồ của người khác trong gia đình. Cách sắp xếp này còn giúp bạn lấy đồ nhanh trong những ca trực bắt đầu từ sáng sớm.

Giày dép cũng nên tách riêng theo cùng logic. Một đôi dành cho khu vực làm việc, để lại tại đó, và một đôi để đi đường. Việc này phụ thuộc vào điều kiện từng nơi, nhưng nếu làm được thì nên duy trì đều đặn.

Giặt Quần Áo Y Tế Theo Hướng Dẫn In Trên Nhãn

Không có công thức giặt chung cho mọi bộ đồng phục y tế, vì mỗi loại vải một khác. Nguồn thông tin đúng duy nhất là chiếc nhãn khâu ở sườn áo, cộng với hướng dẫn của đơn vị cung cấp nếu đó là hàng đặt theo lô.

Nhãn chăm sóc dùng bộ ký hiệu quốc tế theo tiêu chuẩn ISO 3758 về ký hiệu nhãn chăm sóc hàng dệt. Hình chậu nước kèm con số là nhiệt độ giặt tối đa cho phép. Tam giác trắng cho phép dùng chất tẩy, tam giác gạch chéo thì không. Hình bàn ủi kèm chấm cho biết mức nhiệt ủi.

Đừng tự nâng nhiệt độ lên cao hơn mức ghi trên nhãn với suy nghĩ nước càng nóng càng sạch. Nhiệt vượt mức cho phép làm co vải, làm hỏng phần sợi đàn hồi ở cổ tay và cạp quần, khiến bộ đồ không còn vừa sau vài tháng.

Giặt đồng phục đi làm thành mẻ riêng, không chung với quần áo của cả nhà. Lộn trái áo để mặt ngoài đỡ bị chà xát, cài nút và kéo khoá trước khi cho vào máy. Không nhồi máy quá đầy, vì đồ không đủ chỗ đảo thì vừa không sạch vừa nhăn nặng hơn.

Nếu cơ sở của bạn có hệ thống giặt tập trung, hãy giao đồ theo đúng quy trình được ban hành thay vì mang về tự giặt. Đồ từ khu vực có yêu cầu riêng luôn đi theo luồng xử lý riêng, và đó là việc của bộ phận chịu trách nhiệm, không phải việc tự xử ở nhà.

Vết Bẩn Khó Và Giới Hạn Của Chất Tẩy

Vết bẩn trên đồng phục y tế đa dạng hơn ở hầu hết ngành nghề khác, và phần lớn chúng đều dễ xử lý hơn rất nhiều khi còn ướt.

Thao tác đúng khi vừa dính bẩn là thấm chứ không chà. Đặt khăn giấy lên vết bẩn và ấn nhẹ để hút bớt, làm từ rìa vào giữa để vết không loang rộng. Chà mạnh chỉ đẩy chất bẩn sâu vào giữa các sợi và làm xù mặt vải.

Về chất tẩy, hãy bám theo đúng ký hiệu trên nhãn. Chất tẩy gốc clo có thể làm ố vàng hoặc loại bỏ màu trên vải nhuộm, đồng thời làm yếu sợi nếu dùng lặp lại nhiều lần. Với đồ màu, chỉ dùng loại chất tẩy được nhãn cho phép, và thử trước ở một góc khuất.

Tuyệt đối không tự pha trộn các loại hoá chất tẩy rửa với nhau để tăng hiệu quả. Một số hỗn hợp sinh ra khí độc, và việc này nguy hiểm hơn nhiều so với cái lợi của một vết bẩn được tẩy sạch. Dùng từng loại riêng, theo đúng hướng dẫn trên bao bì.

Cuối cùng, hãy chấp nhận rằng không phải vết nào cũng cứu được. Một vết ố cứng đầu trên áo trắng, sau hai ba lần xử lý vẫn còn, thường sẽ ở lại vĩnh viễn. Tiếp tục tẩy chỉ làm hỏng vùng vải xung quanh. Khi đó, chuyển bộ đó sang diện dự phòng là hợp lý hơn.

Phơi Trong Bóng Râm Và Cất Trong Tủ Riêng

Khâu phơi quyết định màu áo giữ được bao lâu, không kém khâu giặt. Với đồng phục màu trắng thì đây là khâu quan trọng nhất.

Phơi ở nơi thoáng gió, tránh nắng chiếu thẳng trong nhiều giờ. Nắng gắt làm ố vàng vải trắng theo thời gian và làm giòn sợi ở những chỗ căng như vai và cổ. Với đồ màu, nắng trực tiếp còn làm bạc không đều giữa hai mặt áo.

Treo bằng móc có vai rộng, vỗ phẳng thân áo và vùng cổ trước khi phơi để giảm công ủi về sau. Không vắt xoắn mạnh, vì nếp xoắn hằn sâu rất khó làm phẳng, nhất là với vải pha.

Chỉ cất đồ khi đã khô hoàn toàn. Đồ còn ẩm xếp vào tủ kín sẽ sinh mùi mốc và để lại vết lốm đốm khó gỡ. Tủ cất đồng phục nên khô ráo, thoáng, và không để sát tường ẩm. Để áo trắng riêng một khu vực, tránh treo sát đồ màu đậm mới mua vì chúng có thể lem màu.

Luân Phiên Nhiều Bộ Và Thời Điểm Nên Thay Bộ Mới

Một bộ đồ duy nhất giặt đi giặt lại mỗi ngày sẽ hỏng nhanh hơn nhiều so với ba bộ dùng luân phiên. Sợi vải cần thời gian nghỉ giữa hai lần giặt để trở lại trạng thái ban đầu.

Số bộ cần có phụ thuộc vào lịch trực và vào thời gian giặt phơi của bạn. Nguyên tắc là luôn còn ít nhất một bộ sạch sẵn sàng trong tủ, kể cả khi trời mưa nhiều ngày liền. Thiếu bộ dự phòng là lý do phổ biến khiến người ta phải mặc lại đồ chưa kịp giặt.

Hãy đánh dấu nhỏ từng bộ ở mặt trong cổ áo và xoay vòng theo thứ tự. Cách này giúp các bộ mòn đều nhau thay vì một bộ bạc thuỗn còn bộ khác vẫn mới. Với hàng đặt theo lô cho cả khoa, việc đánh dấu còn giúp tránh lẫn đồ giữa các nhân viên cùng cỡ.

Dấu hiệu cho thấy đã tới lúc thay: vải mỏng đi thấy rõ khi soi sáng, màu trắng ngả xám không hồi lại sau khi giặt, đường may bục ở nách hoặc đáy quần, nút bung nhiều lần, cổ áo mất dáng. Một trong những dấu hiệu đó xuất hiện là đủ để chuẩn bị bộ thay thế.

Ghi lại ngày bắt đầu dùng của mỗi đợt đặt hàng. Với đồng phục cho cơ sở y tế đặt theo lô, ghi chép này giúp bộ phận hành chính dự trù đợt thay tiếp theo, thay vì chờ tới khi nhiều người cùng báo hỏng trong một tuần.

Quy Định Của Cơ Sở Luôn Đứng Trên Mọi Mẹo Vặt

Mọi điều viết ở trên là thói quen chăm sóc quần áo, không phải quy trình chuyên môn. Trong một cơ sở y tế, những việc liên quan tới kiểm soát nhiễm khuẩn đều có quy định thành văn và có bộ phận chịu trách nhiệm riêng.

Mỗi khoa một khác. Khu vực hành chính, khu khám ngoại trú và các khu có yêu cầu đặc biệt đều có quản lý riêng về trang phục, về luồng đồ sạch và đồ bẩn. Đừng áp dụng cách làm của khoa này sang khoa khác chỉ vì thấy tiện hơn.

Cũng đừng suy diễn về mức bảo vệ của một bộ quần áo dựa trên cảm giác dày mỏng hay dựa trên lời quảng cáo. Mức bảo vệ, nếu có, phải được công bố bằng tài liệu kỹ thuật và kết quả thử nghiệm đi kèm sản phẩm, chứ không suy ra từ kiểu dáng.

Khi phân vân, hãy hỏi người phụ trách tại đơn vị thay vì tìm câu trả lời trên mạng. Một câu hỏi ngắn với người nắm quy trình vẫn nhanh hơn và chính xác hơn bất cứ bài viết nào, kể cả bài này.

Chuẩn Bị Trước Ca Trực Đêm Và Ca Kéo Dài

Ca trực đêm và ca kéo dài đặt ra vài yêu cầu mà ca hành chính không có. Bộ đồ phải chịu được nhiều giờ liền, phòng có thể lạnh dần về sáng, và bạn ít có cơ hội về nhà thay giữa chừng. Chuẩn bị trước vài thứ giúp cả ca dễ chịu hơn hẳn.

Mang theo một bộ thay dự phòng, cất trong túi riêng. Bộ này cứu bạn khi có sự cố làm ướt hoặc bẩn bộ đang mặc. Một bộ dự phòng để sẵn trong tủ cá nhân tại nơi làm việc còn tiện hơn là mang đi mang về sau mỗi ca.

Tính tới nhiệt độ. Phòng điều hoà về đêm thường lạnh hơn ban ngày, trong khi cơ thể lại giảm mức hoạt động vào những giờ cuối ca. Một lớp áo mỏng mặc bên trong hoặc một chiếc áo khoác nhẹ để sẵn giúp bạn khỏi phải chịu lạnh suốt mấy giờ liền.

Chú ý tới đôi giày nhiều hơn bình thường. Ca dài nghĩa là nhiều giờ đứng và đi lại, nên đế êm và độ ôm vừa vặn quan trọng hơn hẳn kiểu dáng. Mang thêm một đôi tất sạch để thay giữa ca là mẹo nhỏ nhưng tạo khác biệt rõ rệt với những người phải trực qua đêm thường xuyên.

Cuối ca, đừng bỏ bộ đồ đã mặc vào cùng ngăn với đồ sạch chỉ vì đang mệt. Vài giây tách riêng vào túi dành cho đồ bẩn giữ cho toàn bộ nề nếp bên trên khỏi bị phá vỡ. Một thói quen chỉ có tác dụng khi nó được giữ đúng vào lúc bạn ít muốn giữ nhất.

Đáng làm ngay hôm nay là kiểm tra lại toàn bộ số bộ đồng phục bạn đang có và tình trạng của từng bộ. Xếp chúng ra, soi dưới ánh sáng, thử cài hết nút và kéo hết khoá. Việc này chỉ tốn mươi phút nhưng cho bạn bức tranh thật về những gì đang nằm trong tủ, thay vì cảm giác mơ hồ rằng mình vẫn còn đủ đồ để mặc.

Từ danh sách đó, hãy quyết định ba việc: bộ nào còn dùng tốt, bộ nào chuyển sang diện dự phòng, và bộ nào cần thay hẳn. Ghi lại kết quả rồi hẹn nhắc mình xem lại sau vài tháng. Nề nếp bảo quản không nằm ở một mẹo hay ho nào, mà nằm ở việc lặp lại đều đặn vài thao tác đơn giản như thế.