Top 4 Ưu Điểm Của Ủng Chống Cháy Cho Công Nhân Trong Môi Trường Làm Việc Nhiệt Độ Cao

Trong các ngành cơ khí, luyện kim, hàn cắt và sản xuất công nghiệp, đôi chân của người lao động thường xuyên phải đối mặt với nhiệt độ cao, tia lửa hàn và giọt kim loại nóng chảy bắn ra. Bài viết này nói về bốn ưu điểm thực của ủng chống cháy, và quan trọng hơn là ranh giới của chúng: từ “chống cháy” in trên hộp không phải một mức bảo vệ, và nó hay bị hiểu rộng hơn thực tế rất nhiều.

Ủng Chống Cháy Bảo Vệ Bàn Chân Khỏi Những Gì

Trong nhiều ngành nghề như cơ khí, luyện kim, hàn cắt kim loại, xây dựng và sản xuất công nghiệp, người lao động phải đứng gần ba nguồn nguy hiểm khác nhau chứ không phải một: nhiệt bức xạ từ lò và từ phôi nóng, tia lửa cùng xỉ hàn văng ra, và giọt kim loại nóng chảy rơi xuống bàn chân. Ba nguồn này được thử bằng ba phép khác nhau, và một đôi ủng đứng được trước nguồn này không đương nhiên đứng được trước nguồn kia. Ủng chống cháy cho công nhân là dòng giày bảo hộ chuyên dụng được thiết kế nhằm bảo vệ bàn chân khỏi tác động của nhiệt độ cao, tia lửa hàn, kim loại nóng chảy và nhiều nguy cơ khác trong môi trường lao động. Cần hiểu đúng giới hạn của nó: lớp vật liệu này kéo dài thời gian phản ứng khi tia lửa hoặc giọt kim loại bắn tới, chứ không xoá được rủi ro nhiệt. Khoảng cách thao tác, tấm che nguồn nhiệt và quy trình vẫn phải giữ nguyên.

Chỗ người mua hay bỏ qua là dòng mã in trên lưỡi gà hoặc cổ ủng. Giày và ủng có mũi bảo vệ chịu va đập 200 J nằm trong EN ISO 20345 và mang mã bắt đầu bằng chữ S, từ S1 tới S5. Loại không có mũi bảo vệ nằm trong EN ISO 20347 và mang mã bắt đầu bằng chữ O, từ O1 tới O5. Hai bộ mã này trông giống nhau trên bảng báo giá nhưng khác nhau ở đúng thứ quan trọng nhất với người đi trong xưởng đúc. Riêng phần nhiệt thì đọc theo một nhóm ký hiệu khác đi kèm. HRO là đế ngoài chịu nhiệt tiếp xúc, được thử bằng cách áp đế lên bề mặt 300 °C trong 60 giây rồi xem đế có chảy hay nứt không. HI là cách nhiệt từ nền nóng truyền lên bàn chân, CI là cách lạnh. Một đôi ghi HRO mà không ghi HI nghĩa là đế không chảy khi đứng trên nền nóng, chứ không hứa rằng bàn chân bên trong không bị nóng theo. Còn một hiểu nhầm nặng hơn cần nói thẳng. Ủng chống cháy trong nhóm hàng này được làm để hứng tia lửa, xỉ hàn và nhiệt bức xạ trong ca làm bình thường. Nó không phải ủng để đi vào đám cháy đang bùng phát hay đứng ngâm trong lửa; giày ủng cho lính chữa cháy nằm ở một tiêu chuẩn riêng là EN 15090 và không bán lẫn trong nhóm giày bảo hộ công nghiệp. Cấp nhầm nhóm này cho đội ứng cứu là đưa người vào chỗ họ tưởng mình được bảo vệ nhiều hơn thực tế.

Top 4 Ưu Điểm Của Ủng Chống Cháy Cho Công Nhân

Ủng chống cháy cho công nhân không phải một đôi giày bảo hộ thông thường dày hơn, mà là món phải qua thêm các phép thử riêng cho nguy cơ nhiệt bên cạnh các phép thử cơ học quen thuộc. Bốn mục dưới đây là bốn nhóm phép thử đó, mỗi mục kèm luôn chỗ nó dừng lại. Điều cần nhớ trước khi đọc tiếp: mỗi ưu điểm tương ứng với một ký hiệu trên nhãn, và một đôi ủng chỉ có ưu điểm nào đúng bằng số ký hiệu nó mang. Không có đôi nào mặc định có cả bốn, và giá chên lệch giữa hai mẫu trông giống hệt nhau thường nằm ở chỗ đó.

Chịu Nhiệt Tiếp Xúc Và Nhiệt Bức Xạ Đến Mức Nào

Phần hay được quảng cáo nhất là khả năng chịu nhiệt, nhưng nó tách thành hai chuyện rời nhau. Nhiệt tiếp xúc là khi đế đứng trên nền nóng hoặc giẫm phải phôi vừa ra lò; nhiệt bức xạ là nhiệt truyền qua không khí từ miệng lò hay từ khối kim loại nóng cách đó vài mét. Lớp lót cách nhiệt bên trong đế giải quyết nhóm thứ nhất. Nhóm thứ hai lại phụ thuộc vào mặt da ngoài và vào thời gian đứng: da có xử lý chịu nhiệt làm chậm quá trình cháy xém thêm vài chục giây chứ không chặn được nhiệt vô hạn. Vì vậy quy trình vẫn phải quy định thời gian đứng tối đa tại vị trí nóng và khoảng cách tới nguồn nhiệt, đôi ủng không thay được hai con số đó. Một dấu hiệu nhận ra đôi ủng đã hết tác dụng nhiệt: đế bắt đầu cứng và nứt chân chim, hoặc mặt da phía mũi nổi bọt và giòn khi bóp. Hai dấu này xuất hiện trước khi đế mòn hết gân, nên người dùng thường vẫn thấy đôi ủng “còn tốt” trong khi phần chịu nhiệt đã hỏng.

Chắn Tia Lửa Hàn Và Kim Loại Nóng Chảy

Tia lửa hàn và kim loại nóng chảy là những tác nhân phổ biến có thể gây ra chấn thương nghiêm trọng cho người lao động. Nếu sử dụng giày dép thông thường, bàn chân rất dễ bị bỏng hoặc tổn thương khi tiếp xúc với các vật liệu có nhiệt độ cao.

Chống giọt kim loại nóng không nằm ở độ dày mà nằm ở hình dáng. Cổ ủng cao chắn được mắt cá và cẳng chân; mặt da nhẵn và không có túi, không có nếp gấp hứng thì giọt kim loại trượt xuống đất thay vì nằm lại đốt thủng. Dây buộc phải có nắp che hoặc dùng loại không dây, vì khe dây buộc là đường ngắn nhất để xỉ hàn rơi vào bên trong. Một loại phải gạt ngay từ khâu chọn hàng là ủng cao su hoặc ủng phủ nhựa vốn dành cho môi trường ẩm. Gặp giọt kim loại nóng, lớp cao su và nhựa chảy ra rồi bám dính vào da, làm vết bỏng sâu hơn thay vì chắn được nó. Đây là chỗ hay nhầm nhất ở công trường có cả việc hàn lẫn việc lội nước: một người đi một đôi ủng cho cả hai việc.

Chống Trượt, Chống Đâm Xuyên Trong Nhà Xưởng

Môi trường công nghiệp thường tồn tại nhiều yếu tố nguy hiểm như sàn trơn trượt, vật sắc nhọn, máy móc vận hành liên tục hoặc vật nặng rơi từ trên cao. Các mối nguy này độc lập với nguy cơ nhiệt, nên chúng có ký hiệu riêng trên nhãn. Mũi bảo vệ trong nhóm S chịu được vật rơi ở mức 200 J, tương đương một vật khoảng 20 kg rơi từ khoảng một mét. Con số này không nói gì về vật nhọn đâm xuyên từ dưới đế lên: muốn chặn đinh và mảnh thép trên sàn thì phải có tấm lót chống đâm xuyên, và tấm đó được ghi riêng chứ không đi kèm mũi thép. Khu vực dọn phế liệu sau khi cắt là nơi thường thiếu đúng món này. Phần chống trượt cũng đọc theo điều kiện sàn chứ không đọc chung chung. Đế bám tốt trên nền gạch ướt chưa chắc bám trên nền thép dính dầu, và xưởng cơ khí thường có cả hai loại nền trong cùng một nhà. Cách đơn giản là chọn theo nền xấu nhất mà tổ phải đi qua trong ca, không chọn theo nền ở vị trí đứng chính.

Độ Bền Cao, Hợp Với Nhiều Điều Kiện Lao Động

Một trong những lý do khiến nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhóm ủng này là tuổi thọ dài hơn giày vải thông thường trong cùng điều kiện. Da dày và chỉ khâu chịu nhiệt không mục sớm khi gặp bụi nóng và dầu mỡ, đó là khác biệt thực chứ không phải lời quảng cáo. Nhưng độ bền cơ học và tuổi thọ bảo hộ là hai đồng hồ khác nhau. Đôi ủng có thể còn nguyên hình dạng trong khi phần chịu nhiệt đã xuống cấp, và đó là lý do khu vực nhiệt độ cao nên thay ủng theo chu kỳ chứ không đợi rách. Bộ phận vật tư nên ghi ngày cấp phát lên phiếu để có căn cứ thay, thay vì chờ tổ trưởng báo. Cùng một dòng ủng có nhiều mẫu chên lệch nhau ở số ký hiệu trên nhãn, không phải ở kiểu dáng bên ngoài. Khi so hai báo giá, hãy đặt hai dòng mã cạnh nhau trước rồi mới so tiền; hai đôi cùng hình mà một đôi có thêm tấm chống đâm xuyên và ký hiệu nhiệt thì khoản chên là khoản đó.

Ủng Chống Cháy Chia Theo Đặc Thù Từng Ngành

Hiện nay, ủng chống cháy cho công nhân chịu nhiệt độ cao được sản xuất theo từng nhóm nghề vì ba nguồn nguy hiểm nói ở đầu bài xuất hiện với tỉ lệ khác nhau ở mỗi nghề. Thợ hàn gặp tia lửa nhiều nhưng ít đứng trên nền nóng; công nhân xưởng đúc gặp cả nhiệt bức xạ lẫn kim loại nóng chảy đổ thành dòng. Ba nhóm dưới đây chia theo đúng cách đó. Đọc để biết nhóm nào đúng với tổ của mình trước, rồi mới so ký hiệu trên nhãn trong nhóm đó.

Ủng Chống Cháy Dành Cho Thợ Hàn

Ủng cho nghề hàn được thiết kế để bảo vệ bàn chân trước tia lửa hàn, xỉ hàn và các hạt kim loại nóng phát sinh trong quá trình làm việc. Đây là dòng được dùng phổ biến tại các xưởng cơ khí, nhà máy gia công kim loại và công trình xây dựng; phần việc hàn có văn bản riêng là ISO 20349-2, tách khỏi phần xưởng đúc. Đặc điểm của loại ủng này là hạn chế tối đa các khe hở có thể khiến tia lửa lọt vào bên trong: nắp che dây buộc, lưỡi gà liền thân, cổ ủng ôm sát ống chân. Một số mẫu còn có tấm che rời trùm từ mũi lên mâm chân, tháo được khi không hàn. Có một thói quen làm hỏng toàn bộ phần thiết kế trên: nhét ống quần vào trong cổ ủng. Ống quần nhét vào biến miệng ủng thành cái phễu hứng, giọt kim loại nóng rơi thẳng xuống bàn chân và nằm lại ở đó vì không có đường ra. Ống quần phải thả trùm ra ngoài cổ ủng, không gấp lài ở gấu, để giọt kim loại trượt thẳng xuống đất. Ngoài khả năng chịu nhiệt, nhiều dòng ủng cho nghề hàn còn được trang bị mũi thép bảo hộ và đế chống trượt, vì xưởng hàn thường có phôi thép xếp chồng và nền dính dầu. Nhưng từng tính năng vẫn phải đọc theo mã ghi trên nhãn, không suy ra từ chữ chống cháy in trên hộp.

Ủng Chống Cháy Cho Ngành Luyện Kim, Đúc Kim Loại

Ngành luyện kim và đúc kim loại khác nghề hàn ở chỗ kim loại nóng chảy không bắn ra từng hạt mà có thể đổ thành dòng khi rót lệch hoặc khi khuôn vỡ. Vì vậy yêu cầu đặt lên đôi ủng cũng khác hẳn, và văn bản áp dụng cũng là một văn bản khác.

Nhánh ủng cho xưởng đúc có văn bản riêng: ISO 20349-1 quy định giày và ủng bảo vệ trước rủi ro trong xưởng đúc, trong đó một đôi ủng muốn đạt tiêu chuẩn này còn phải đạt đồng thời các mức bảo vệ cơ bản của ISO 20345 — mũi bảo vệ và chống đâm xuyên nằm trong mức nền, không phải tuỳ chọn cộng thêm. Văn bản còn vạch một ranh giới mà bảng báo giá hay bỏ qua: phần bao chân trùm ra ngoài ủng để chắn kim loại nóng chảy thuộc phạm vi tiêu chuẩn quần áo ISO 11612. Hai món đó nằm ở hai dòng khác nhau trong danh mục cấp phát và mua thiếu một dòng thì phần cổ chân vẫn hở.

Một chi tiết của nhóm xưởng đúc hay bị người mua cắt đi vì trông như thứ yếu: khoá tháo nhanh ở cổ ủng. Ủng cho xưởng đúc được làm để cởi ra trong vài giây bằng một động tác, vì khi kim loại nóng chảy đã lọt vào trong thì việc duy nhất còn làm được là tống nó ra khỏi chân ngay lập tức. Đôi ủng buộc dây chặt theo kiểu thông thường biến vài giây đó thành vài chục giây. Nhiều mẫu ủng được trang bị lớp lót cách nhiệt nhằm hạn chế nhiệt lượng truyền từ nền xưởng vào lòng bàn chân, đây là phần mang ký hiệu HI đã nói ở trên. Cần đọc nó tách khỏi ký hiệu HRO, vì HRO chỉ nói đế ngoài không chảy chứ không nói bàn chân không nóng. Bên cạnh đó, phần đế của nhóm luyện kim thường dày và chịu mài mòn hơn vì nền xưởng đúc có cát khuôn và xỉ sắc. Cũng chính lớp cát và xỉ đó làm đế trơn theo một kiểu khác với nền ướt, nên không lấy kinh nghiệm chọn đế ở xưởng cơ khí đem sang áp cho xưởng đúc.

Ủng Chống Cháy Sử Dụng Trong Nhà Máy Và Công Trường Công Nghiệp

Đây là dòng được dùng rộng nhất vì nó gánh nhiều việc cùng lúc: sản xuất công nghiệp, xây dựng, kho vận và lắp đặt cơ khí. Người mua thường chọn nó để khỏi phải chia tổ thành nhiều nhóm cấp phát.

Chỗ được việc của dòng này là gom nhiều ký hiệu vào một thiết kế: vừa có mã nhiệt, vừa có mũi bảo vệ, tấm chống đâm xuyên và đế bám dầu. Nhưng chính vì gom nhiều, mức của từng phần thường chỉ ở bậc thấp nhất của nhóm — đủ cho việc đi lại và lắp đặt, không đủ cho người đứng bên lò suốt ca. Dấu hiệu để biết tổ đã vượt quá dòng này: đế mềm ra sau vài tuần, mặt da ở mũi bị xém thành vệt, hoặc người đi kêu nóng chân dù đế còn nguyên. Khi thấy một trong ba dấu đó, tách những người đó sang nhóm ủng chuyên cho nghề hàn hoặc cho xưởng đúc, thay vì tăng tần suất cấp phát dòng cũ.

Giữ Ủng Chống Cháy Bền Lâu Qua Từng Ca Làm

Việc lựa chọn đúng giày và ủng bảo hộ lao động bắt đầu từ việc liệt kê mối nguy có thật trong ca làm chứ không bắt đầu từ bảng báo giá. Viết ra ba dòng: nguồn nhiệt là gì, nền đi là nền nào, có vật rơi hay vật nhọn không. Ba dòng đó dịch thẳng ra thành dãy ký hiệu cần có trên nhãn. Về cỡ số, ủng chịu nhiệt nên lấy rộng hơn giày thường ngày một cỡ vì người đi thường mang tất dày hoặc hai lớp tất. Ủng chật làm lớp lót cách nhiệt bị ép mỏng, mất bớt tác dụng, và cũng khiến thao tác cởi nhanh khó hơn đúng lúc cần cởi nhanh nhất. Trong quá trình sử dụng, cần vệ sinh ủng thường xuyên để loại bỏ bụi bẩn, dầu mỡ và xỉ bám trên bề mặt. Việc này không chỉ để nhìn cho sạch: dầu ngấm vào mặt da làm da mềm và dễ bắt lửa hơn, còn xỉ và cát kẹt trong gân đế làm đế mất độ bám trên nền trơn. Ngoài ra, nên bảo quản ủng tại nơi khô ráo, thoáng mát và tránh tiếp xúc trực tiếp với nguồn nhiệt lớn trong thời gian dài. Phơi ủng ướt sát lò sấy hoặc cạnh ống xả nhiệt làm keo dán đế tách lớp, đây là nguyên nhân bung đế hay gặp nhất ở xưởng có lò. Cuối mỗi tuần nên lật đế soi ba điểm: gân đế còn sâu hay đã mòn phẳng, mép đế có hở ra khỏi thân ủng không, và mũi ủng có vết lõm do vật rơi không. Mũi bảo vệ đã ăn một cú va đập mạnh thì phải thay cả đôi, kể cả khi nhìn bên ngoài vẫn còn nguyên, vì phần biến dạng bên trong không trở lại hình cũ.

Với khu vực nhiệt độ cao, ủng cần thay theo chu kỳ chứ không đợi tới khi hư hỏng. Bộ phận vật tư có thể theo dõi mẫu mã và giá tại danh mục ủng bảo hộ cho nhà máy để lên kế hoạch cấp phát.