Chiếc phao tròn màu cam treo trên lan can bến tàu hay thành hồ bơi là hình ảnh quen thuộc tới mức ít ai hỏi nó dùng như thế nào. Phần lớn người đi qua đều nghĩ rằng khi cần thì chỉ việc cầm nó nhảy xuống. Đó là cách dùng sai, và nó sai ngay từ bản chất của món đồ.
Phao Cứu Hộ Xốp Là Thiết Bị Ném, Không Phải Áo Phao
Phao tròn được thiết kế để rời khỏi tay người cứu và bay tới chỗ người gặp nạn. Nó không được thiết kế để mặc lên người, không có dây đai giữ thân và không giữ được đầu người bất tỉnh ở trên mặt nước. Người đuối sức còn tỉnh táo thì bám được; người đã lịm đi thì buông ra ngay.
- Phao tròn xốp: thiết bị ném, dùng để đưa lực nổi tới cho người ở xa bờ, giúp người cứu không phải xuống nước.
- Áo phao cứu sinh: thiết bị mặc sẵn trước khi xuống nước, có dây đai và khoá, phân theo cấp lực nổi.
- Phà gỗ hay can nhựa tự chế: không thuộc nhóm thiết bị cứu sinh, không có cơ sở nào để tính lực nổi của chúng.
Phân biệt được ba nhóm này là bước đầu tiên, vì nó quyết định danh mục mua hàng. Một bến tàu treo hai mươi chiếc phao nhưng không có áo phao cho người làm việc trên mép nước vẫn đang thiếu lớp bảo vệ quan trọng nhất.

Thân Phao Tròn Xốp Và Dây Ném Đi Kèm
Thân phao là khối bọt xốp kín được bọc lớp vỏ ngoài. Lớp vỏ làm hai việc: giữ cho bọt xốp không bị bóp vụn khi va đập, và chắn tia cực tím làm già vật liệu bên trong. Vỏ rách thì phần xốp lộ ra sẽ mục dần, đó là lý do không nên dán băng keo chắp vá rồi tiếp tục treo.
- Dây vành: dây thừng vòng quanh thân phao, chia thành các đoạn bằng nhau. Đây là chỗ tay bám của người dưới nước, không phải dây kéo.
- Dây ném: dây dài rời nối từ phao về bờ, giúp kéo người vào thay vì chờ họ tự bơi. Dây phải nổi được và phải được cuộn gọn.
- Dải phản quang: giúp tìm ra phao bằng đèn pin trong đêm, đồng thời đánh dấu vị trí người đang bám.
- Nhãn thân phao: ghi tên đơn vị quản lý và thông tin sản phẩm. Đây cũng là chỗ ghi mã theo dõi khi đưa vào sổ tài sản.
Về chiều dài dây, các bộ quy định lao động đều đưa ra con số cụ thể thay vì nói chung chung. Mục 1926.106 của OSHA về làm việc trên và gần mặt nước yêu cầu phao tròn phải kèm dây dài ít nhất chín mươi bộ, tương đương khoảng hai mươi bảy mét, và khoảng cách giữa hai phao kề nhau không được vượt quá hai trăm bộ. Đó là cách diễn đạt đáng học theo: con số gắn với tình huống sử dụng thật.
Ném Phao Đúng Hướng Cho Người Đang Đuối
Người đang đuối nước không vẫy tay kêu cứu như trên phim. Họ thường im lặng, đầu ngửa ra sau, miệng ngang mặt nước và tay ấn xuống hai bên. Giai đoạn đó rất ngắn, nên thao tác phải gọn và đúng ngay lần đầu.
- Hô to gọi thêm người và chỉ tay về phía nạn nhân để không ai mất dấu vị trí.
- Giẫm chân lên đầu dây ném hoặc buộc vào cột trước khi ném. Phao bay đi kèm cả cuộn dây là tình huống hay gặp nhất.
- Ném quá người một chút và lệch sang bên, không ném thẳng vào đầu. Phao đập vào mặt làm nạn nhân chìm nhanh hơn.
- Tính cả gió và dòng chảy. Trên sông, phao trôi rất nhanh sau khi chạm nước nên phải ném về phía thượng nguồn.
- Kéo dây đều tay, không giật mạnh, để tay nạn nhân không tuột khỏi vành phao.
- Không nhảy xuống khi chưa được huấn luyện. Người đuối bám chặt theo bản năng và có thể dìm cả người tới cứu.
Nếu khoảng cách quá xa để ném tới, phương án tiếp theo là đưa xuồng ra chứ không phải bơi ra. Đây cũng là lý do quy định dẫn ở trên buộc có sẵn một xuồng cứu hộ tại nơi có người làm việc trên mặt nước.
Áo Phao Cứu Sinh Và Cấp Lực Nổi Theo EN ISO 12402
Khác với phao tròn, áo phao được phân cấp rõ ràng theo lực nổi, đơn vị là newton. Bộ tiêu chuẩn châu Âu EN ISO 12402 chia thành các cấp năm mươi, một trăm, một trăm năm mươi và hai trăm bảy mươi lăm newton. Đây không phải một thang trơn. Cấp năm mươi không phải qua bài thử lật; từ cấp một trăm trở lên, tiêu chuẩn mới buộc chiếc áo tự đưa mũi và miệng của người đã mất ý thức lên khỏi mặt nước. Trong dải đã có phép thử ấy, cấp cao hơn cho biên độ lớn hơn khi người mặc đeo thêm đồ nặng hoặc gặp sóng.
- Cấp thấp nhất: dành cho người biết bơi, hoạt động gần bờ và có người hỗ trợ ngay. Nó hỗ trợ nổi chứ không tự lật người.
- Cấp trung bình: mốc thấp nhất đã phải qua phép thử lật người bất tỉnh nằm ngửa. Dùng cho vùng nước lặng, người mặc quần áo nhẹ và có khả năng được cứu trong thời gian ngắn.
- Cấp cao: dành cho vùng nước hở, sóng lớn hoặc người mặc đồ bảo hộ dày, nơi thời gian chờ ứng cứu có thể kéo dài.
Cấp lực nổi được thử ở điều kiện phòng thí nghiệm với người mặc đồ nhẹ. Người mang ủng, đai nghề và túi dụng cụ sẽ nặng hơn nhiều so với giả định đó. Khi chọn sản phẩm trong nhóm áo phao cứu sinh, hãy nói rõ người mặc sẽ mang thêm những gì trên người chứ không chỉ nói cân nặng.

Điểm Treo Phao Quanh Hồ Bơi Và Bến Nước
Một chiếc phao cách chỗ xảy ra sự việc sáu mươi mét thì người cứu phải chạy đi rồi chạy về, và khoảng thời gian đó thường dài hơn cả giai đoạn người đuối còn giữ được đầu trên mặt nước. Bố trí điểm treo vì thế là bài toán khoảng cách chứ không phải bài toán thẩm mỹ.
- Treo dọc theo lối đi cạnh mép nước, chia đều khoảng cách để từ bất kỳ điểm nào cũng chạy tới được một chiếc trong vài giây.
- Đặt thêm ở khu nước sâu, khu cầu nhảy và chỗ chuyển độ sâu đột ngột.
- Giá treo phải nhấc phao ra được bằng một động tác, không dùng dây rút hay khoá chống mất trộm.
- Dây ném cuộn gọn treo ngay cạnh phao, không cuộn rối và không cất trong tủ khác.
- Không để ghế tắm nắng, chậu cây hay biển quảng cáo che khuất điểm treo.
- Kèm theo một bảng hướng dẫn ngắn ngay tại chỗ, vì người phát hiện đầu tiên thường là khách chứ không phải nhân viên.
Với tàu thuyền và bến cảng, phao tròn chỉ là một phần của bộ trang bị. Nhóm thiết bị an toàn hàng hải còn gồm đèn tín hiệu, phảo hiệu và phương tiện báo vị trí, những thứ quyết định việc người trôi trên mặt nước có được tìm thấy hay không.

Nắng, Nước Mặn Và Va Đập Làm Hỏng Phao Xốp Ra Sao
Phao treo ngoài trời chịu ba tác nhân cùng lúc và không tác nhân nào để lại dấu vết dễ thấy trong năm đầu tiên. Đó là lý do nhiều đơn vị chỉ phát hiện phao đã hỏng đúng vào lúc cần dùng.
- Nắng: tia cực tím làm lớp vỏ bạc màu, giòn và nứt chân chim. Vỏ nứt là dấu hiệu đầu tiên cần để ý.
- Nước mặn: muối kết tinh trong các sợi dây làm dây cứng và mục từ bên trong, trong khi bề mặt vẫn trông bình thường.
- Va đập: mỗi lần phao rơi xuống nền bê tông làm vỡ một vùng bọt xốp bên trong. Nhiều lần như vậy thì lực nổi giảm dù vỏ còn nguyên.
- Ngấm nước: phao đã nặng hơn rõ rệt so với chiếc cùng loại còn mới là phao đã hỏng, phải loại bỏ.
- Dây vành lỏng: các điểm bắt dây vào thân phao bị tuột làm người bám trượt tay.
Cách kiểm tra đơn giản nhất là giữ một chiếc phao mới nguyên làm mẫu đối chiếu. Mỗi quý nhấc từng chiếc đang treo lên so với chiếc mẫu; chiếc nào nặng hơn thấy rõ thì đưa ra khỏi giá. Quy định dẫn ở trên cũng đòi kiểm tra thiết bị nổi trước và sau mỗi lần sử dụng, và loại bỏ ngay khi phát hiện khuyết tật làm giảm độ bền hoặc lực nổi.

Ca Trực Cứu Hộ Cần Chuẩn Bị Những Gì
Thiết bị chỉ là một nửa; nửa còn lại là người trực biết phải làm gì trong mười giây đầu. Một ca trực được chuẩn bị tốt thường chỉ khác ca trực bình thường ở vài thói quen nhỏ.
- Đầu ca đi một vòng đếm đủ số phao, kiểm dây ném có cuộn gọn và không bị rối.
- Ghi sổ ai trực khu nào, vì khi có chuyện thì người gần nhất là người xử lý chứ không phải người phụ trách chung.
- Tập ném phao vào một đích nổi trên mặt nước, mỗi người vài lần mỗi tháng. Ném trúng là kỹ năng phải luyện.
- Người trực mặc áo dễ nhận diện để khách biết gọi ai; nhóm áo phản quang làm tốt việc này cả ban ngày lẫn khi trời tối.
- Có sẵn bộ sơ cứu và phương tiện liên lạc tại chỗ, thuộc nhóm thiết bị ứng cứu khẩn cấp, đặt ở điểm ai cũng biết.
- Ghi lại mọi lần đã dùng phao, kể cả khi không có hậu quả gì. Đó là dữ liệu để biết khu nào hay xảy ra chuyện.
Cuối cùng, không nên hứa với ai rằng có phao là an toàn. Phao làm giảm xác suất xấu chứ không loại bỏ nó, và phần lớn vụ việc dưới nước vẫn được quyết định bởi việc có người đang nhìn về phía mặt nước hay không. Thiết bị treo đủ trên tường chỉ có giá trị khi có người tỉnh táo đứng cạnh nó.


