Mũ Tai Bèo Bộ Đội – Dáng Vành, Màu Sắc Và Cách Dùng

Mũ tai bèo bộ đội là dòng mũ vải mềm vành tròn đều gắn với hình ảnh giải phóng quân, nay vẫn được sản xuất đều đặn cho dân quân tự vệ, sinh viên học quân sự, hội cựu chiến binh và cả người đi rừng, đi phượt. Điều khiến nhiều người mua nhầm là trên thị trường còn một dòng mũ tai bèo khác hẳn về công năng: mũ tai bèo thời trang. Bài viết tách rõ hai dòng này và chỉ ra những dấu hiệu nhìn được bằng mắt.

Mũ Tai Bèo Bộ Đội Khác Gì Mũ Tai Bèo Thời Trang

Hai dòng có chung hình dáng tổng thể nhưng khác nhau ở gần như mọi chi tiết còn lại. Bản kiểu quân đội ưu tiên độ bền và tính đồng nhất: thân vải dày, gam màu trầm cố định, vành to bản đủ che vùng gáy, đường may chắc và ít chi tiết trang trí. Bản thời trang ưu tiên dáng và màu: thân mềm rũ, vành thường hẹp hơn hoặc bo cong theo kiểu, nhiều màu pastel, đôi khi có dây rút hai bên hoặc mặt trong họa tiết để đội lộn ngược.

Hệ quả rất thực tế. Chiếc mũ thời trang đội đi chơi buổi chiều thì đẹp, nhưng phơi nắng bốn năm giờ liên tục thì vành rũ xuống che tầm nhìn và vải bạc loang. Ngược lại, chiếc kiểu quân đội đội đi cà phê thì hơi cứng và nặng nề. Chọn nhầm dòng là lý do phổ biến khiến người mua thấy mũ tai bèo bất tiện, chứ không phải bản thân kiểu mũ có vấn đề.

Dáng Vành Và Cách Nhận Ra Chiếc Mũ Đúng Kiểu

Vành là chi tiết phân biệt nhanh nhất. Bản đúng kiểu có vành xòe đều bốn phía, mặt vành gần như song song với mặt đất chứ không cụp xuống, và khi cầm hai mép vành bóp nhẹ thì vành bật trở lại thay vì nằm im. Độ bật này đến từ lớp dựng bên trong vành cùng các đường chỉ diễu chạy vòng tròn. Đếm số vòng chỉ trên mặt vành là cách kiểm nhanh: vành càng nhiều vòng chỉ càng giữ dáng lâu.

Bề rộng vành nên đo bằng thước, không ước lượng bằng mắt. Đặt mũ úp xuống mặt bàn, đo từ chân chụp ra mép vành ở bốn hướng trước, sau và hai bên, ghi lại bốn số bằng xăng-ti-mét. Bản đúng kiểu cho bốn số gần bằng nhau; lệch nhau quá một xăng-ti-mét là dấu hiệu rập cắt sai hoặc lớp dựng bị kéo lệch lúc may. Bốn số này còn dùng được vào một việc nữa: đem so với chiếc mũ cũ đang có trong đội hình là biết ngay lô mới có cùng dáng hay không, việc mà ảnh chụp gửi qua tin nhắn không làm được.

Chi tiết thứ hai là phần chụp. Chụp kiểu quân đội hơi thấp và ôm, có đường may nối các múi rõ ràng, mặt trong thường có dải băng mồ hôi khâu liền chứ không dán keo. Lật mặt trong lên là thấy ngay: dán keo thì mép dải phẳng lì và bong sau vài lần giặt, khâu liền thì thấy đường chỉ chạy suốt vòng.

Chi tiết thứ ba là quai. Quai đúng kiểu là dây dù bản nhỏ luồn qua hai khoen hai bên chụp, có chốt trượt để hãm, và khi buông ra vẫn nằm gọn men theo vành chứ không lủng lẳng. Mũ làm ẩu hay bỏ quai hoặc gắn quai bằng dây thun, đội một buổi gió là tuột.

Màu Xanh Lá, Cỏ Ú Và Rằn Ri Dùng Vào Việc Gì

Ba gam màu thông dụng không thay thế được cho nhau, vì mỗi màu đi kèm một bối cảnh sử dụng.

• Xanh lá đậm: gam quen thuộc nhất, dùng cho sinh hoạt tập thể, huấn luyện, các đợt học quân sự và hoạt động đoàn thể. Màu này lộ bụi đất ít và bạc chậm hơn các gam sáng.
• Cỏ ú: ngả vàng nâu, hợp với người đi rừng và làm việc giữa cây cối khô, vì vết đất bám lên gần như không thấy. Đây cũng là gam ít chói mắt nhất khi trời nắng gắt.
• Rằn ri: họa tiết loang, dùng cho hoạt động dã ngoại mang màu sắc quân sự, câu lạc bộ mô phỏng, hội nhóm chơi trận giả. Cần lưu ý rằng họa tiết rằn ri của lực lượng vũ trang có quy định riêng, nên nhóm dân sự thường chọn các mẫu loang thương mại thay vì mô phỏng đúng.

Nếu mũ nằm trong một bộ nhận diện có sẵn, hãy so màu trực tiếp với áo và quần thay vì so qua ảnh chụp. Cùng gọi là xanh lá nhưng vải mũ và vải áo thường đến từ hai lô nhuộm khác nhau, chênh nhau nửa tông là nhìn ra ngay khi đứng thành hàng. Với đội trực và tuần tra, chi tiết này nên chốt cùng lúc với đồng phục bảo vệ để cả bộ về cùng một tông.

Những Nhóm Đang Dùng Mũ Tai Bèo Bộ Đội

Nhóm đầu tiên là dân quân tự vệ và các đợt huấn luyện ở cấp cơ sở, nơi mũ được phát theo quân số và cần đồng nhất chặt chẽ về màu. Nhóm thứ hai là sinh viên trong các đợt học giáo dục quốc phòng, đặc điểm là mua theo mùa, số lượng dồn vào vài tuần và dải vòng đầu rất rộng vì có cả nam lẫn nữ.

Nhóm thứ ba là hội cựu chiến binh và các chương trình về nguồn, thăm chiến trường xưa, nơi chiếc mũ mang ý nghĩa kỷ niệm nhiều hơn công năng. Nhóm này quan tâm đến dáng đúng và chất vải dày, chấp nhận nặng hơn để mũ trông chững chạc trong ảnh chụp tập thể.

Nhóm cuối là người dùng cá nhân đi câu, đi rẫy, chạy xe đường dài. Với nhóm này, mũ tai bèo cạnh tranh trực tiếp với mũ lưỡi trai: lưỡi trai gọn và nhẹ hơn nhưng bỏ trống toàn bộ vùng gáy và hai tai, còn vành xòe đều lại che được hai vùng đó.

Đi Rừng Và Đi Phượt Với Chiếc Mũ Vành Mềm

Ưu điểm lớn nhất khi đi đường dài là chiếc mũ này gấp được. Cuộn tròn theo chiều vành rồi nhét vào ngăn hông balo, lấy ra vẫn bung lại gần như nguyên dáng nếu vành có lớp dựng đủ tốt. Đây là điều mũ vỏ cứng và mũ lưỡi trai có phom không làm được.

Trong rừng, vành rộng còn có tác dụng ít người nghĩ tới: hất sương và nước đọng trên lá khỏi rơi thẳng vào cổ áo, đồng thời cản bớt nhánh cây quét ngang mặt khi đi hàng một. Đổi lại, vành rộng vướng khi đeo balo có quai trên vai cao, và cản tầm nhìn lên cao khi leo dốc, nên nhiều người quen lật ngược phần vành trước lên.

Về che nắng, vùng gáy và vành tai là nơi bị bỏ quên nhiều nhất trong các chuyến đi dài ngày. Việc che chắn cơ học kết hợp với nghỉ giải lao ở chỗ râm là biện pháp cơ bản, đúng theo hướng dẫn chung trong tài liệu về stress nhiệt của viện an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp Hoa Kỳ dành cho người làm việc ngoài trời. Chiếc mũ chỉ giải quyết được phần che, không thay được việc uống nước và nghỉ đúng nhịp.

Mũ tai bèo bộ đội gần như luôn được bán ở dạng một cỡ chung, vòng đầu điều chỉnh bằng dải chun hoặc dây rút bên trong chụp. Nếu đội thấy tức hai bên thái dương ngay lúc thử, đừng kỳ vọng vải sẽ giãn ra sau vài tuần – phần vành có lớp dựng nên biên độ giãn rất nhỏ. Ngược lại, mũ rộng quá thì mỗi lần cúi xuống sẽ trượt về phía trước, và đó là lúc nhiều người bỏ luôn không đội nữa.

Gấp Gọn, Giặt Và Giữ Vành Không Bị Rũ

Điều làm hỏng dáng nhanh nhất không phải nắng mà là vắt máy. Lồng vắt xoáy mạnh làm lớp dựng trong vành gãy nếp, và một khi đã gãy thì không nắn lại được. Cách xử lý an toàn là vò nhẹ bằng tay ở vùng băng mồ hôi, phần bẩn nhất, rồi xả sạch và ép nước bằng khăn bông thay vì vắt xoắn.

Khi phơi, úp mũ lên một vật tròn cỡ bằng đầu người, có thể là hộp hoặc quả bóng, để chụp khô đúng dáng và vành nằm ngang. Phơi treo bằng kẹp ở mép vành sẽ để lại vết gấp cố định ngay chỗ kẹp.

Khi cất dài ngày, đừng ép mũ dưới đáy balo. Nếu buộc phải nén, hãy nhét quần áo mềm vào lòng chụp để chụp không xẹp thành nếp. Với các chi tiết đi kèm như quai thay thế, khoen, chốt trượt hay phù hiệu gắn rời, có thể tìm trong nhóm phụ kiện nón thay vì bỏ nguyên chiếc khi chỉ hỏng một chi tiết nhỏ.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Mũ Tai Bèo Bộ Đội

Mũ Tai Bèo Có Chống Nước Không?

Vải thân mũ chỉ cản được mưa nhỏ trong thời gian ngắn rồi ngấm. Không nên hiểu lớp cản nước ban đầu là khả năng chống thấm, vì sau vài lần giặt lớp hồ vải mất đi và mũ ngấm nhanh hơn hẳn lúc mới.

Sức cản nước của một tấm vải được đo bằng chiều cao cột nước. Phép thử mang số hiệu ISO 811 đặt mẫu vải dưới một cột nước dâng dần và ghi lại áp suất tại thời điểm giọt nước thứ ba xuyên qua mặt bên kia, kết quả đọc bằng milimét cột nước. Vải mũ thông thường nằm rất thấp trên thang này, còn hàng công bố chống thấm thật thì phải có con số đi kèm. Thiếu con số ấy, cụm chống nước trên nhãn chỉ là một cách nói.

Vành Bị Rũ Xuống Thì Cứu Được Không?

Nếu rũ do ẩm thì phơi khô đúng dáng là trở lại. Nếu rũ do lớp dựng bên trong đã gãy nếp thì không phục hồi được, chỉ còn cách may thêm một đường chỉ diễu sát mép vành để hãm.

Đội Mũ Tai Bèo Dưới Mũ Bảo Hiểm Được Không?

Không nên. Vành rộng làm mũ bảo hiểm kênh lên, đai giữ không ôm đúng vị trí và lực giữ giảm hẳn. Nếu cần che nắng khi chạy xe, chọn kiểu mũ mềm không vành hoặc khăn trùm.

Mua Lẻ Vài Chiếc Có Bị Lệch Màu So Với Lô Cũ Không?

Rất dễ lệch, vì vải nhuộm theo từng cây. Nếu đang bổ sung cho một đội hình đã có sẵn, hãy gửi một chiếc mũ cũ làm mẫu đối màu thay vì chỉ gọi tên gam màu.

Giặt Bao Lâu Một Lần Là Hợp Lý?

Tùy cường độ ra mồ hôi. Dấu hiệu cần giặt là vệt muối trắng viền quanh băng mồ hôi bên trong; để lâu quá thì vệt này ăn vào sợi vải và giặt không hết.