Kính Bảo Vệ Mắt Chặn Được Những Tác Nhân Nào
Kính bảo vệ mắt chuyên dụng chắn ba nhóm tác nhân khác nhau, và mỗi nhóm cần một kiểu kính riêng: vật thể rắn bay tới như mạt kim loại, vụn gỗ, mảnh đá mài; chất lỏng bắn như hoá chất, dung môi, dầu nóng; và bức xạ như tia cực tím, tia hồng ngoại, ánh sáng chói cường độ cao. Một mẫu kính hiếm khi làm tốt cả ba việc cùng lúc.
Đặc biệt đối với những người làm việc trong các ngành nghề có yêu cầu bảo vệ mắt cao như xây dựng, công nghiệp hóa chất, chế tạo máy móc, hay trong môi trường ngoài trời, kính bảo vệ mắt trở thành sản phẩm không thể thiếu.
Vì Sao Mắt Là Bộ Phận Khó Bảo Vệ Nhất
Mắt là bộ phận rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương bởi các tác động bên ngoài. Môi trường làm việc hoặc các hoạt động ngoài trời có thể tiềm ẩn những nguy cơ gây hại cho mắt mà người sử dụng không thể lường trước được. Bụi mịn, khói từ dây chuyền sản xuất, giọt hoá chất bắn và tia cực tím đều để lại hậu quả trên mắt, từ viêm kết mạc kích ứng cho tới tổn thương tích luỹ về sau.
Đặc biệt, trong các ngành công nghiệp có nguy cơ cao như xây dựng, sản xuất ô tô, dầu khí hay khoáng sản, việc không bảo vệ mắt sẽ dễ dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng.
Điểm khiến mắt khó bảo vệ hơn các bộ phận khác là nó không có lớp che tự nhiên nào ngoài mi mắt, và phản xạ nhắm mắt vẫn chậm hơn tốc độ một mạt kim loại bay ra từ máy mài. Nghĩa là không có cách nào tự né kịp, chỉ có cách đặt sẵn một tấm chắn ở giữa.
Ba Bộ Phận Tạo Nên Một Chiếc Kính Đạt Chuẩn
Kính bảo vệ mắt hiện nay được thiết kế với nhiều tính năng nổi bật và ưu việt, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu bảo vệ mắt của người sử dụng:
- Gọng kính chắc chắn và vừa vặn: Gọng kính được làm từ các vật liệu bền bỉ, có khả năng chịu lực và va đập tốt. Gọng chỉnh được cả chiều dài càng kính lẫn góc nghiêng thấu kính, nên một mã có thể vừa nhiều khuôn mặt trong cùng một tổ. Gọng quá chật để lại vệt hằn sau tai chỉ sau vài giờ, và người bị hằn sẽ tự tháo kính ra giữa ca.
- Tròng kính chống trầy xước và chống tia UV: Tròng kính của kính bảo vệ mắt được làm từ các chất liệu cao cấp như polycarbonate, có khả năng chống trầy xước rất tốt, giúp bảo vệ kính luôn trong tình trạng rõ ràng và không bị mờ. Nhiều dòng còn có lớp lọc tia cực tím; mức lọc thực tế phải đọc trên ký hiệu dập ở thấu kính hoặc trong phiếu thử nghiệm của lô hàng, không suy ra từ dòng quảng cáo trên bao bì.
- Tấm chắn bên hông hoặc viền ôm hốc mắt: đây là bộ phận hay bị bỏ qua nhất vì nhìn giống chi tiết trang trí. Một chiếc kính hở hai bên chỉ chặn được thứ bay thẳng từ phía trước, trong khi mạt kim loại ở công đoạn mài văng ra theo mọi hướng. Kiểu có tấm chắn hông che được đường bay chéo, còn kiểu goggle viền mềm ôm kín quanh hốc mắt mới chặn được giọt hoá chất và bụi mịn.
Ba bộ phận trên đều có ký hiệu dập riêng. Theo bộ tiêu chí EN 166 của châu Âu, chữ cái đứng cạnh mã nhà sản xuất cho biết mức va đập mà mẫu đó đã chịu được khi thử, và mức cao nhất chỉ đạt được ở dạng tấm che mặt chứ không đạt được ở dạng kính gọng.
Thiệt Hại Thật Khi Bỏ Qua Kính Bảo Vệ Mắt Trong Ca Làm
Trong toàn bộ nhóm trang bị bảo hộ mắt và mặt, đây là món rẻ nhất nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của đôi mắt, đặc biệt là trong những môi trường làm việc khắc nghiệt. Việc sử dụng kính bảo vệ mắt mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp giảm thiểu các nguy cơ tác động xấu đến mắt và bảo vệ đôi mắt khỏi những tác hại lâu dài. Dưới đây là những lý do tại sao kính bảo vệ mắt lại có tầm quan trọng lớn như vậy trong đời sống và công việc.
Vật Rắn Bay Tới Là Nguyên Nhân Phổ Biến Nhất
Nhóm gây chấn thương mắt nhiều nhất tại nơi làm việc là vật rắn bay tới: mạt kim loại văng ra từ máy mài, vụn gỗ bắn lên khi cưa, mảnh đá mài vỡ, đinh và mảnh bê tông ở công trường. Những yếu tố này có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến mắt, từ những vết xước nhẹ đến các chấn thương nặng như thủng giác mạc, viêm kết mạc, hoặc thậm chí mù lòa vĩnh viễn. Kính bảo vệ mắt giúp giảm thiểu các rủi ro này bằng cách tạo một lớp chắn bảo vệ cho mắt khỏi các tác nhân gây hại từ bên ngoài.
Riêng nghề hàn thì kính an toàn chỉ lo được một nửa việc. Kính an toàn thấu kính trong chỉ chặn được xỉ và vảy hàn bắn ra lúc gõ xỉ hay mài đường hàn; nó hoàn toàn không lọc được ánh sáng hồ quang. Nhìn hồ quang qua thấu kính trong gây viêm giác mạc do tia cực tím, cơn đau ập đến vài giờ sau khi ca làm đã kết thúc. Người hàn phải dùng mặt nạ hàn hoặc kính hàn có cấp lọc chọn theo dòng hàn đang chạy, và đeo thêm kính an toàn trong bên dưới cho công đoạn gõ xỉ. Với môi trường nhiều bụi hoặc có hoá chất bắn, kiểu gọng hở hai bên không đủ: bụi mịn và giọt bắn đi vòng qua mép thấu kính, nên phải chuyển sang kính kín kiểu goggle có viền mềm ôm quanh hốc mắt.
Tổn Thương Tích Luỹ Không Gây Đau Ngay
Việc tiếp xúc lâu dài với ánh sáng mặt trời và tia UV mà không có sự bảo vệ thích hợp có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng đối với mắt. Tia UV có thể gây tổn hại đến các tế bào trong mắt, được y văn ghi nhận là yếu tố nguy cơ của một số bệnh lý mắt như đục thuỷ tinh thể. Đặc điểm chung của nhóm tổn thương này là tích luỹ dần và không gây đau ngay, nên người lao động thường chỉ nhận ra khi thị lực đã giảm rõ. Các câu hỏi cụ thể về chẩn đoán và điều trị thuộc về bác sĩ chuyên khoa mắt, bài viết này chỉ nói phần trang bị.
Một hiểu nhầm phổ biến là phải chọn thấu kính sẫm màu mới chặn được tia cực tím. Thấu kính polycarbonate chặn phần lớn tia cực tím ngay ở dạng trong suốt, còn màu sẫm chỉ làm giảm độ chói. Vì vậy một chiếc kính râm rẻ tiền không rõ nguồn gốc còn tệ hơn không đeo gì: nó làm đồng tử mở to ra mà chưa chắc đã chặn được tia.
Mỗi Ngành Có Một Kiểu Nguy Cơ Riêng
Trong một số ngành nghề đặc thù như xây dựng, công nghiệp hóa chất, sản xuất ô tô, hay các ngành nghề yêu cầu làm việc trong môi trường có nhiều khói bụi, hóa chất độc hại, việc sử dụng kính bảo vệ mắt là cực kỳ quan trọng. Môi trường làm việc trong các ngành này thường tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho mắt, từ các mảnh vỡ của vật liệu xây dựng cho đến khói bụi, hơi hóa chất, hoặc tia UV mạnh.
Kính bảo vệ mắt được thiết kế để đáp ứng các yêu cầu khắc khe trong những môi trường này, giúp bảo vệ mắt người lao động khỏi các nguy cơ tiềm ẩn. Ví dụ, trong ngành xây dựng, nơi có thể xuất hiện các mảnh vỡ bay ra từ vật liệu xây dựng, kính bảo vệ mắt với chất liệu polycarbonate cứng cáp sẽ giúp ngăn chặn những vật thể này không làm tổn thương mắt. Ngành hoá chất lại đòi hỏi kiểu khác hẳn: giọt axit hay dung môi bắn lên có thể luồn qua khe hở phía trên và hai bên của kính gọng, nên vị trí có nguy cơ bắn phải cấp kính kín kiểu goggle, kèm bồn rửa mắt khẩn cấp đặt trong tầm với.
Bớt Chói Và Bớt Bụi Thì Năng Suất Tăng Theo
Ngoài phần chắn, còn một chi tiết quyết định trực tiếp việc thợ có đeo kính hay không: lớp chống đọng sương. Kính mờ vì hơi thở là lý do phổ biến nhất khiến người lao động đẩy kính lên trán, và từ lúc đó chiếc kính không còn tác dụng gì.
Lớp chống đọng sương là một lớp phủ mỏng ở mặt trong thấu kính, và nó mòn dần theo số lần lau. Lau bằng vạt áo hoặc bằng giấy ăn làm lớp này hỏng nhanh nhất; cách đúng là rửa nước cho trôi bụi khô rồi để ráo, hoặc lau bằng khăn mềm chuyên dụng khi mặt kính đã sạch.
Người đang đeo kính cận cần một trong hai cách: kính bảo hộ dạng trùm ngoài đủ rộng để đeo chồng lên kính thuốc, hoặc kính bảo hộ làm theo độ riêng. Đeo kính thuốc thường rồi coi đó là kính bảo hộ là sai, vì gọng và thấu kính của kính thuốc không được thử va đập.
Hãng Nào Đang Được Doanh Nghiệp Việt Đưa Vào Danh Sách Mua
Trên thị trường hiện nay, có rất nhiều thương hiệu cung cấp kính bảo vệ mắt, mỗi thương hiệu đều có những đặc điểm riêng và đáp ứng những nhu cầu khác nhau của người tiêu dùng. Dưới đây là những thương hiệu nổi bật được người tiêu dùng và các chuyên gia bảo hộ lao động đánh giá cao về chất lượng, độ bền, và tính năng bảo vệ mắt vượt trội.
3M Và Dải Sản Phẩm Dễ Tìm Phụ Kiện Thay
3M là một trong những thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất các thiết bị bảo hộ lao động, đặc biệt là kính bảo vệ mắt. Điểm mạnh thực dụng của 3M ở thị trường trong nước là dải phụ kiện thay thế dễ tìm, nên một mã hỏng gọng hay xước thấu kính không kéo theo việc phải đổi cả lô. Một số sản phẩm nổi bật của 3M bao gồm kính bảo vệ mắt Maxim 14246 và kính bảo vệ mắt 41120-00000-100 958B.
Dòng Maxim của 3M là mẫu hay được nhắc tới nhất trong nhóm kính ôm sát mặt, với gọng điều chỉnh được cả chiều dài lẫn góc nghiêng thấu kính, thuận tiện khi một mẫu phải vừa nhiều khuôn mặt trong cùng một tổ. Mức lọc tia cực tím và cấp chống va đập cụ thể phải đọc trên ký hiệu dập ở gọng và thấu kính của chính lô hàng, vì cùng một tên dòng có thể có nhiều phiên bản thấu kính khác nhau.
Các mẫu thấu kính không màu của 3M dùng cho công việc trong nhà xưởng, nơi tầm nhìn phải giữ nguyên độ sáng. Thấu kính polycarbonate vừa chịu va đập vừa lọc phần lớn tia cực tím ngay ở dạng trong suốt, nên không cần chọn kính sẫm màu chỉ để chống tia. Chọn thấu kính sẫm cho công việc trong nhà thiếu sáng là lỗi thường gặp và làm giảm khả năng nhìn rõ chi tiết.
King’s Với Dải Giá Dễ Tiếp Cận Cho Đơn Lớn
King’s là thương hiệu đến từ Đài Loan, thường được chọn cho đơn hàng số lượng lớn nhờ dải giá thấp hơn nhóm châu Âu ở cùng cấu hình thấu kính. Các dòng của King’s thường ghi tiêu chuẩn ANSI Z87.1 của Mỹ, EN 166 của châu Âu và AS/NZS 1337 của Úc – New Zealand. Khi nhận hàng nên soi ký hiệu dập trên sản phẩm và đối chiếu với phiếu thử nghiệm của lô, vì cùng một dòng bán ở các thị trường khác nhau có thể khai theo bộ tiêu chuẩn khác nhau.
Thấu kính vẫn là polycarbonate như nhóm trên. Điểm cần soi khi nhận hàng là ký hiệu dập ở càng kính và ở mép thấu kính: nếu chỉ có tên hãng mà không có ký hiệu mức va đập, lô đó chưa đủ căn cứ để nghiệm thu, dù giá có tốt tới đâu.
Uvex Mạnh Ở Nhóm Đeo Liên Tục Nhiều Giờ
Uvex là một thương hiệu nổi tiếng đến từ Đức, chuyên cung cấp các sản phẩm bảo vệ mắt và các thiết bị bảo hộ lao động khác. Các mẫu kính bảo vệ mắt của Uvex được thiết kế tinh tế, với tính năng bảo vệ vượt trội. Dải sản phẩm Uvex phủ cả nhóm gọng nhẹ lẫn nhóm goggle, nhưng mỗi mã chỉ được thử cho một số nguy cơ nhất định, nên vẫn phải đối chiếu ký hiệu dập trên thấu kính với nguy cơ của tổ trước khi cấp phát.
Điểm mạnh thực dụng của Uvex nằm ở nhóm phải đeo suốt ca: gọng nhẹ và đệm mũi mềm làm giảm điểm tì lên sống mũi, chỗ mà kính nặng để lại vệt hằn sau vài giờ. Với tổ chỉ đeo kính vài phút lúc vận hành máy thì khoản chênh giá này không đáng bỏ ra.
Honeywell Cho Nhóm Ngành Nặng Và Hoá Chất
Honeywell là một thương hiệu toàn cầu chuyên cung cấp các sản phẩm bảo vệ cho ngành công nghiệp, trong đó có nhiều dòng kính bảo vệ mắt. Đặc biệt, Honeywell được biết đến với các sản phẩm kính bảo vệ mắt dành riêng cho các ngành công nghiệp có yêu cầu khắt khe về an toàn lao động, chẳng hạn như công nghiệp hóa chất, khai thác mỏ, hoặc ngành sản xuất ô tô.
Dải sản phẩm của Honeywell phủ khá rộng các tình huống có hoá chất bắn và bụi mịn, gồm cả nhóm kính kín kiểu goggle có viền mềm ôm quanh hốc mắt. Kính Honeywell thường có sẵn cả lớp chống đọng sương lẫn lớp chống trầy xước trên cùng một thấu kính, và đây đúng là cặp cần cho khu vực vừa ẩm vừa có bụi mài.
Với khu vực có hoá chất bắn, cần kiểm thêm van thông khí trên kính goggle: loại van kín chặn được giọt bắn nhưng bí hơi hơn, còn loại van hở thoáng hơn nhưng chỉ dùng được cho bụi chứ không dùng cho chất lỏng.
Tên hãng không thay được việc đối chiếu ký hiệu. Cùng một hãng vẫn có mã chỉ đạt mức va đập thấp và mã đạt mức cao hơn, nên thứ cần ghi vào yêu cầu kỹ thuật là ký hiệu bắt buộc phải có trên thấu kính, chứ không phải tên thương hiệu.
Mục Đích Dùng Của Từng Tổ Quyết Định Mẫu Kính Nào Hợp
Sáu tiêu chí dưới đây xếp theo đúng thứ tự nên xét, và tiêu chí đầu tiên quyết định phần lớn các tiêu chí còn lại.
Chất Liệu Thấu Kính
Polycarbonate gần như là mặc định cho thấu kính bảo hộ vì nó chịu va đập tốt hơn hẳn thuỷ tinh và acrylic ở cùng bề dày, đồng thời nhẹ hơn nên đỡ tì lên sống mũi. Đổi lại bề mặt của nó mềm và dễ xước, nên gần như mọi mẫu đều phải phủ thêm một lớp chống trầy.
Màu thấu kính thì chọn theo ánh sáng nơi làm việc chứ không theo sở thích. Thấu kính trong dùng cho trong nhà; thấu kính xám giảm chói mà vẫn giữ đúng màu; thấu kính vàng hoặc hổ phách tăng tương phản khi trời âm u nhưng làm sai màu, nên không dùng ở nơi phải phân biệt dây điện theo màu.
Độ Bền Của Gọng Và Thấu Kính
Một tiêu chí quan trọng khác khi lựa chọn kính bảo vệ mắt là độ bền. Kính bảo vệ mắt cần có độ bền cao để chịu được va đập và chống lại các tác nhân gây hại trong môi trường làm việc. Độ bền của kính không chỉ phụ thuộc vào chất liệu mà còn vào thiết kế của kính. Những chiếc kính có khả năng chống trầy xước sẽ giúp duy trì độ trong suốt của tròng kính lâu dài, tránh ảnh hưởng đến tầm nhìn của người sử dụng.
Kính bảo vệ mắt cũng cần có khả năng chống bụi, nước và các yếu tố khác từ môi trường xung quanh. Một số mẫu kính cao cấp còn có tính năng chống đọng sương, giúp người sử dụng không bị mờ mắt khi làm việc trong môi trường có độ ẩm cao, như trong các nhà xưởng, công trường xây dựng hay các khu vực nhiệt độ thay đổi đột ngột.
Lớp Phủ Chống Trầy Xước
Vết xước không chỉ làm mờ mà còn tán ánh sáng thành quầng khi có đèn chiếu tới, nên một thấu kính đã xước ở khu vực có đèn cao áp còn khó nhìn hơn ở chỗ sáng đều. Cách kéo dài tuổi thọ thấu kính rẻ nhất là cấp kèm một túi vải mềm và bắt buộc cất kính vào túi, thay vì úp mặt thấu kính xuống bàn máy.
Lớp Phủ Chống Đọng Sương
Đặc biệt đối với những công việc phải làm trong môi trường ẩm ướt hoặc khi di chuyển qua lại giữa các không gian có sự chênh lệch nhiệt độ, kính bảo vệ mắt cần có tính năng chống đọng sương. Hơi nước bám lên thấu kính làm mất tầm nhìn trong vài giây, và vài giây đó là đủ để xảy ra tai nạn ở vị trí đang vận hành máy. Đây cũng là lý do khu vực ra vào kho lạnh cần loại có lớp chống đọng sương chứ không chỉ riêng khu vực ẩm ướt.
Khả Năng Điều Chỉnh Cho Vừa Nhiều Khuôn Mặt
Kính chỉnh được càng và độ ôm cho phép một mã dùng chung cho cả tổ, thay vì phải đặt nhiều mã theo từng khuôn mặt. Kính quá lỏng thì tuột xuống mũi mỗi lần cúi, còn quá chật thì bị tháo ra giữa ca; cả hai đều dẫn tới cùng một kết quả là mắt không được che.
Với người phải đeo cả ca, đệm mũi mềm và càng kính bản rộng là hai chi tiết đáng trả thêm tiền, vì chúng chia lực tì ra một diện tích lớn hơn thay vì dồn vào một điểm.
Mục Đích Sử Dụng Của Từng Tổ
Trước khi quyết định lựa chọn kính bảo vệ mắt, bạn cần xác định rõ mục đích sử dụng của mình. Ngoài mức va đập, ký hiệu trên kính còn có chữ số cho biết mẫu đó đã được thử với nhóm nguy cơ nào: chất lỏng bắn, bụi thô, bụi mịn và khí, hồ quang điện, hay kim loại nóng chảy. Một chiếc kính không có chữ số tương ứng nghĩa là nó chưa được thử cho nhóm đó, chứ không phải nó chịu được nhưng chưa ghi.
Nguồn Cung Và Khả Năng Mua Lại Cùng Mẫu
Tiêu chí cuối là khả năng mua lại đúng mã đó sau sáu tháng. Thấu kính và đệm mũi là món tiêu hao, nên một mã đã ngừng nhập sẽ kéo theo việc phải đổi cả lô khi phụ kiện hết hàng, dù thân kính vẫn còn dùng tốt.
Vì vậy khi so báo giá, nên hỏi thêm giá thấu kính rời và giá đệm mũi rời của cùng mã đó, chứ đừng chỉ so giá nguyên chiếc.
Sáu tiêu chí trên có thể gói vào một dòng khi mời báo giá: ghi rõ ký hiệu bắt buộc trên thấu kính, màu thấu kính, lớp phủ cần có, và khoảng chỉnh của gọng.
Câu Trả Lời Ngắn Cho Người Phụ Trách An Toàn Lao Động
Kính bảo vệ mắt không chỉ là một sản phẩm bảo vệ sức khỏe mà còn là một công cụ không thể thiếu đối với người lao động, đặc biệt trong những ngành nghề có môi trường làm việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Những người làm việc trong môi trường xây dựng, công nghiệp, hoặc các ngành nghề cần tiếp xúc với hóa chất, bụi bẩn, tia UV hay các tác động vật lý mạnh đều cần sự hỗ trợ của kính bảo vệ mắt để bảo vệ đôi mắt khỏi những nguy cơ nguy hiểm.
Việc lựa chọn kính bảo vệ mắt chất lượng cao sẽ giúp giảm thiểu rủi ro tổn thương mắt, nâng cao hiệu quả công việc và phòng ngừa những bệnh lý nguy hiểm về mắt.
Khi lựa chọn kính bảo vệ mắt, điều quan trọng là phải chọn những sản phẩm đạt chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín. Cách làm gọn nhất cho người phụ trách an toàn lao động: liệt kê từng tổ, ghi nguy cơ chính của tổ đó là vật rắn, hoá chất hay bức xạ, rồi mới chọn kiểu kính. Một mẫu dùng chung cả xưởng luôn thừa cho tổ này và thiếu cho tổ kia.
Kính bảo vệ mắt hiếm khi đi một mình. Ở tổ mài và tổ cắt, kính thường đeo cùng khẩu trang chống bụi, và hai món này phải vừa khuôn mặt cùng lúc mới không đẩy nhau ra khiến hơi thở làm mờ thấu kính. Ở nơi có nguy cơ vật rơi từ trên cao, kính phải đi kèm mũ bảo hộ công nghiệp, ưu tiên loại có rãnh lắp kính che mặt để thợ không phải tháo ra tháo vào.
Bảng liệt kê đó cũng là cơ sở để tách báo giá theo nhóm kính, giúp bộ phận mua hàng so được giá giữa các nhà cung cấp trên cùng một cấu hình thay vì so chung một rổ. Tài liệu tham chiếu về các lớp bảo vệ mắt mặt tại nơi làm việc có ở chuyên mục Eye and Face Protection của cơ quan an toàn lao động Hoa Kỳ.
