Áo Cotton Và Những Điều Bạn Cần Biết Về Loại Áo Này

Áo cotton là món quen thuộc đến mức ít ai hỏi kỹ về nó, cho đến khi phải đặt vài trăm chiếc cho cả công ty. Lúc đó mới lộ ra những câu hỏi không trả lời được bằng cảm giác: vải này nặng bao nhiêu, mặc một buổi có dính lưng không, giặt xong co bao nhiêu, in logo kiểu nào thì bám. Bài viết đi vào đúng những điểm đó.

Phần nhận biết vải cotton thật và cách đọc tỉ lệ pha trên nhãn nằm ở bài phân biệt vải cotton thật.

Sợi Bông Làm Nên Chiếc Áo Cotton Như Thế Nào

Vải cotton được dệt từ sợi bông, phần lông mềm mọc quanh hạt của cây bông vải. Mỗi sợi bông là một ống rỗng xoắn, và chính cấu trúc rỗng đó tạo ra hai đặc tính quan trọng nhất của loại vải này: hút nước vào lòng sợi rất nhanh và mềm khi tiếp xúc với da. Đồng thời nó cũng giải thích vì sao cotton dễ nhăn và lâu khô hơn sợi tổng hợp.

Chiều dài sợi là yếu tố tạo ra khoảng cách chất lượng giữa hai tấm vải cùng ghi cotton. Sợi càng dài thì khi kéo thành chỉ càng ít đầu sợi thò ra khỏi thân chỉ, mặt vải vì thế mịn hơn và ít xù lông sau vài chục lần giặt. Đây là lý do hai chiếc áo cùng ghi cotton nhưng một chiếc vẫn phẳng sau nửa năm còn chiếc kia đã nổi hạt. Khi đặt số lượng lớn, nên hỏi nhà cung cấp về loại sợi dùng cho lô vải thay vì chỉ hỏi phần trăm cotton.

Kiểu Dệt Kim Mới Là Thứ Tạo Ra Độ Co Giãn

Một hiểu nhầm phổ biến là cho rằng sợi bông có tính đàn hồi. Bản thân sợi bông gần như không giãn. Chiếc áo thun cotton co giãn được là nhờ kiểu dệt kim: các vòng sợi móc vào nhau thành hàng, khi kéo thì các vòng duỗi ra rồi thu lại. Đó cũng là lý do một chiếc sơ mi cotton dệt thoi gần như không giãn, trong khi chiếc áo thun cùng chất liệu lại mềm và ôm theo người.

Ba kiểu dệt kim hay gặp trên áo đồng phục cho ra ba cảm giác khác nhau. Dệt trơn một mặt cho vải mỏng, mặt phải nhẵn, giá thấp, nhưng mép cắt dễ cuộn và vải dễ xoăn thân sau nhiều lần giặt. Dệt lỗ tổ ong cho mặt vải rõ hạt, thoáng hơn và giữ form tốt hơn, thường dùng cho áo có cổ. Dệt hai mặt cho vải dày, hai mặt giống nhau, ít cuộn mép, hợp với áo mặc ngoài.

Khi so báo giá giữa hai xưởng, phải so cùng kiểu dệt thì con số mới có nghĩa. Một báo giá thấp hơn thường đi kèm kiểu dệt đơn giản hơn chứ không phải ưu đãi, và sự khác biệt đó hiện ra ngay ở lần giặt thứ mười chứ không phải lúc nhận hàng.

Định Lượng Vải Là Con Số Phải Có Trong Hợp Đồng

Định lượng là khối lượng của một mét vuông vải, tính bằng gam. Đây là cách gọn nhất để diễn đạt độ dày mỏng bằng một con số thay vì bằng cảm nhận của từng người. Hai tấm vải cùng thành phần, cùng kiểu dệt nhưng lệch nhau vài chục gam là đã cho ra hai chiếc áo khác hẳn về độ xuyên thấu, độ rủ và tuổi thọ.

Vì vậy con số này phải được ghi thành dòng riêng trong hợp đồng, kèm dung sai được chấp nhận. Khi nhận hàng, có thể kiểm bằng cách cắt một mẫu vuông đúng kích thước từ phần vải thừa rồi cân bằng cân điện tử. Đó là phép kiểm rẻ tiền nhất mà một bộ phận hành chính cũng làm được, không cần phòng thí nghiệm.

Chọn định lượng theo công việc chứ không theo giá. Người làm trong xưởng nóng cần vải nhẹ để thoát nhiệt; nhưng áo quá mỏng mặc lên nền da sáng sẽ lộ và nhân viên sẽ tự mặc thêm áo lót bên trong, làm hỏng toàn bộ mục đích thoáng mát. Nhóm làm ngoài trời hoặc hay cọ vào thiết bị thì cần vải nặng hơn để đỡ rách ở vai và nách.

Cotton Thấm Nhanh Nhưng Khô Chậm

Đây là điểm bị nói sai nhiều nhất. Cotton hút mồ hôi rất nhanh, nhưng nước nằm trong lòng sợi nên bay hơi chậm. Hệ quả trên người là chiếc áo ướt dính vào lưng và giữ nguyên trạng thái đó suốt buổi chiều. Sợi tổng hợp thì ngược lại: hút kém hơn nhưng đẩy ẩm ra mặt ngoài và khô nhanh.

Biết điều này mới chọn đúng. Công việc ra mồ hôi vừa phải, trong phòng có gió hoặc điều hoà thì cotton cho cảm giác dễ chịu nhất. Công việc đổ mồ hôi liên tục hoặc phải đi lại ngoài nắng cả ngày thì chiếc áo cotton nguyên chất sẽ nặng dần và bí. Đó là lý do thực tế khiến nhiều xưởng đề xuất pha thêm sợi tổng hợp cho nhóm làm ngoài trời, chứ không chỉ vì giá rẻ.

Một cách xử lý đơn giản mà nhiều đơn vị bỏ qua: cấp hai chiếc cho mỗi người ở những vị trí đổ nhiều mồ hôi, kèm một chỗ treo thông gió gần khu thay đồ. Đổi áo giữa ca rẻ hơn nhiều so với việc đổi sang loại vải đắt tiền hơn, và giải quyết đúng cái gốc của vấn đề.

Co Rút Sau Lần Giặt Đầu Và Cách Chốt Size

Vải cotton co lại sau lần giặt đầu tiên, và co nhiều hơn theo chiều dài thân. Đó là hiện tượng bình thường của sợi thiên nhiên chứ không phải lỗi, nhưng nó trở thành vấn đề khi cả lô được duyệt lúc vải còn nguyên và đến tay nhân viên thì ngắn hụt. Những xưởng làm nghiêm túc đều xử lý vải trước để giảm co, nhưng mức độ giữa các xưởng không giống nhau.

Cách chắc chắn nhất là yêu cầu một áo mẫu, đo và ghi lại số đo ở ba vị trí là ngang ngực, dài thân và dài tay, sau đó giặt đúng cách mà công ty sẽ giặt rồi đo lại. Chính số đo sau khi giặt mới là số đo đưa vào biên bản duyệt mẫu. Đồng thời ghi vào hợp đồng mức co tối đa được chấp nhận và cách xử lý nếu lô giao vượt mức đó.

Phép đo trước và sau giặt này có tên riêng trong tài liệu kỹ thuật: ISO 5077 về xác định độ thay đổi kích thước sau giặt và sấy. Điểm đáng lấy từ tài liệu là mức co phải đo theo cả chiều dài lẫn chiều ngang, và đo sau chu kỳ giặt kèm sấy chứ không chỉ sau khi giặt, vì công đoạn sấy làm co thêm một phần nữa. Vì thế công ty có máy sấy công nghiệp phải yêu cầu xưởng trả số đo sau cả giặt lẫn sấy, còn nơi phơi tự nhiên thì lấy số sau giặt là đủ; hai con số đó khác nhau và không thay cho nhau được.

Với đơn đầu tiên, nên lấy size bằng cách cho nhân viên mặc thử bộ áo mẫu chứ không hỏi miệng. Người trả lời theo trí nhớ thường chọn cỡ họ từng mặc ở một thương hiệu khác, và bảng size giữa hai xưởng may hiếm khi trùng nhau. Danh mục áo thun đồng phục là chỗ tham chiếu nhanh các dáng đang có trước khi chốt mẫu để may thử.

Chọn Kiểu In Logo Hợp Với Nền Cotton

Nền cotton đòi kiểu in khác với nền sợi tổng hợp. Mực gốc nước bám tốt vào sợi bông và cho bản in mềm, gần như không cảm thấy lớp mực khi sờ. Kỹ thuật in chuyển nhiệt thăng hoa thì ngược lại: mực chỉ bám vào sợi polyester, nên đưa lên nền cotton nguyên chất sẽ cho màu nhạt và phai nhanh. Đây là lý do kỹ thuật khiến nhiều đơn hàng phải đổi chất liệu sau khi đã duyệt thiết kế.

Cách nghiệm thu bản in thăng hoa là một chủ đề riêng. Với người đặt áo cotton, nguyên tắc cần nhớ gọn lại thế này: chốt chất liệu trước, chốt kiểu in sau, và luôn ép thử logo lên đúng tấm vải sẽ dùng cho lô hàng chứ không phải lên một mẫu vải bất kỳ có sẵn ở xưởng.

Thêu chỉ là lựa chọn bền nhất cho logo nhỏ ở ngực, nhưng trên nền vải dệt kim mỏng, mũi thêu dày có thể làm nhăn vùng xung quanh nếu xưởng không lót giấy đệm đúng cách. Khi duyệt mẫu thêu, lật mặt trái xem đường chỉ và kéo nhẹ hai bên logo để xem vải có gợn sóng không.

Vòng Giặt Quyết Định Áo Cotton Sống Được Bao Lâu

• Không ngâm lâu trong nước giặt, vì thuốc nhuộm và mực in đều phai nhanh hơn khi ngâm.
• Phơi nơi thoáng thay vì phơi nắng gắt. Nắng trực tiếp lâu ngày làm sợi bông giòn và vải mục ở vai.
• Phân loại màu trước khi giặt và dùng bột giặt độ tẩy thấp cho đợt đầu.
• Lộn trái áo có in trước khi cho vào máy để giảm ma sát lên bản in.
• Chỉ cất áo đã giặt sạch và cất nơi khô thoáng. Sợi bông hút ẩm từ không khí nên áo còn vết mồ hôi mà để lâu trong tủ kín sẽ lên mùi, còn phần dầu da sót lại ở cổ và nách sẽ ngả vàng dần.

Với đội đông người, nên viết những dòng trên thành một hướng dẫn một trang dán ở khu thay đồ, thay vì phổ biến miệng một lần rồi thôi. Phần lớn áo hỏng sớm không phải do vải kém mà do giặt sai cách trong vài tháng đầu.

Cuối cùng là chuyện định mức. Áo thun cotton cấp cho văn phòng có vòng đời khác hẳn áo cấp cho xưởng, nên không dùng chung một số lần cấp mỗi năm. Nhóm làm việc nặng thường phải chuyển hẳn sang quần áo bảo hộ lao động may bằng vải dày hơn, còn áo thun cotton chỉ giữ vai trò lớp mặc trong hoặc áo đồng phục cho các dịp tập trung.