Cách Chọn Áo Mưa Theo Điều Kiện Sử Dụng
Áo mưa chia làm ba nhóm theo phần cơ thể mà nó che được: áo mưa bộ tách áo và quần nên phủ tới cổ chân, áo cánh dơi là một tấm liền thân buông xuống hai bên, còn dáng manto dừng ở ngang gối. Chọn sai nhóm thì trị số chống thấm ghi trên nhãn cũng không cứu được ống quần ướt. Bài này đọc ba nhóm đó theo phần cơ thể chúng che, đọc bốn loại vải theo cách chúng hỏng, và nêu bốn thứ cần kiểm tận tay trước khi trả tiền: trị số cột nước, đường may đã dán keo chưa, lớp tráng có bong khi cào móng tay không, và chiều dài tà áo so với dáng ngồi trên xe.
Các Loại Áo Mưa Phổ Biến Trên Thị Trường
Ba nhóm dưới đây khác nhau ở đúng một điểm: phần cơ thể còn hở khi trời mưa. Đọc theo trục đó nhanh hơn đọc theo tên gọi, vì cùng một tên gọi mỗi xưởng lại cắt một kiểu dáng khác nhau, và cùng là “áo mưa bộ” nhưng ống quần có mẫu dừng trên mắt cá, có mẫu phủ kín cả mu giày.
Áo Mưa Bộ
Áo mưa bộ không chỉ là sự kết hợp giữa áo và quần mà còn cung cấp sự che chắn toàn diện trước mưa và gió. Vì tách rời áo và quần nên nhóm này che được cả phần đùi và ống chân, khu vực mà các kiểu áo choàng thường bỏ trống. Đó là lý do áo mưa bộ là lựa chọn hợp lý nhất khi di chuyển bằng xe máy trong mưa lớn. Với khả năng chống ẩm và che mưa tốt, chúng giúp người điều khiển xe dễ dàng di chuyển mà không sợ bị ướt hoặc lạnh lẽo.
“Chống thấm” là một trị số đo được chứ không phải một tính từ trên nhãn. ISO 811 về xác định độ chống thấm nước của vải bằng áp suất thuỷ tĩnh tăng dần áp lực cột nước ép lên mặt vải cho tới khi nước xuyên qua, rồi ghi kết quả bằng milimét cột nước — số càng lớn thì vải cản nước càng lâu. Với người đi xe máy, áp lực thật không chỉ đến từ hạt mưa mà còn từ gió tạt và từ chỗ vải bị căng lên đùi khi ngồi, nên một mẫu vừa đủ cho người đi bộ có thể ngấm rất nhanh ở tư thế lái. Khi mua theo lô cho đội giao hàng, nên hỏi trị số cột nước và hỏi luôn đường may đã dán keo chưa, vì nước thường vào qua lỗ kim trước khi vào qua mặt vải.
Áo Mưa Cánh Dơi
Áo mưa cánh dơi là loại áo mưa một mảnh liền thân, khoác qua đầu rồi buông rộng xuống hai bên như cánh dơi. Đây là điểm khác với áo mưa bộ ở trên: áo mưa bộ tách thành áo và quần riêng, còn cánh dơi chỉ có một tấm phủ. Một số mẫu làm sẵn hai lỗ chui đầu để người ngồi sau cũng nằm dưới cùng tấm áo. Sức hút của nhóm này nằm ở sự đơn giản: chỉ cần tung áo và chui đầu qua là mặc xong, không phải xỏ từng ống quần giữa lúc mưa. Áo thường được làm từ nhựa PVC hoặc vải dù phủ lớp chống thấm, gập gọn được nên dễ để sẵn trong cốp xe. Đổi lại, phần thân dưới và ống chân gần như không được che, và tà áo rộng dễ bị gió thổi bạt lên hoặc cuốn vào bánh xe. Vì vậy cánh dơi hợp với quãng đường ngắn và mưa vừa, còn với người chạy xe cả ca dưới mưa lớn thì áo mưa bộ vẫn an toàn hơn hẳn.
Áo Mưa Manto
Áo mưa manto là cách gọi quen thuộc cho kiểu áo mưa dáng măng tô, tức áo choàng dài có khoá kéo hoặc nút cài phía trước, thường kèm mũ trùm liền thân. Tên gọi này chỉ kiểu dáng chứ không phải tên một hãng sản xuất, nên khi mua vẫn phải hỏi chất liệu và thông số chống thấm như với mọi loại khác. Điểm mạnh của dáng manto là mặc và cởi nhanh mà không phải chui đầu, tà áo gọn hơn cánh dơi nên ít bị gió bạt. Áo thường làm từ vải dù phủ lớp chống thấm hoặc PVC, có nhiều tông màu và gập gọn được để mang theo. Vì tà áo dừng ở ngang gối hoặc bắp chân, dáng manto hợp với người đi bộ, đi xe đạp hoặc di chuyển quãng ngắn hơn là người chạy xe máy đường dài dưới mưa lớn.
Chất Liệu Áo Mưa Và Đặc Điểm Từng Loại Vải
Bốn loại vải dưới đây khác nhau ở cách chúng hỏng, chứ không phải ở việc loại nào cản nước nhiều hơn loại nào. Vải dù rách theo sợi, màng PE rách theo vết xước, PVC nứt theo nếp gấp, EVA thì bạc và giòn dần. Biết trước kiểu hỏng sẽ chọn được loại chịu đúng kiểu dùng của mình:
Vải Dù: Vải dù được tạo ra từ sự kết hợp của các chất liệu như polyester, cotton, nylon, và tơ nhân tạo. Xuất hiện lần đầu tại Việt Nam vào năm 1980 và được phân phối tại các chợ lớn như Sài Gòn, Huế, và Hà Nội. Vải dù nổi tiếng với độ bền cao, chống mài mòn và khả năng chống thấm nước tốt. Tuổi thọ của áo mưa vải dù thường cao, đặc biệt là trong các điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Vải Nhựa PE: Vải nhựa PE (Polyethylene) là loại nhựa nhiệt dẻo được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Đây là loại màng dùng cho áo mưa một lần, mỏng tới mức gấp lại chỉ bằng bao thuốc lá nên để sẵn được trong cặp. Màng PE kín nước hoàn toàn vì bản thân nó là một lớp nhựa liền không có lỗ dệt, nhưng rất mỏng, dễ rách khi vướng vào gương hay chân chống, nên tuổi thọ thấp và chỉ hợp cho vài lần dùng. Bù lại giá rẻ và gập gọn được để mang dự phòng.
Vải Nhựa PVC: Vải nhựa PVC (polyvinyl chloride) là lớp nhựa tráng lên nền vải dệt, không cùng họ với polyester, là loại vải nhựa phổ biến trong ngành sản xuất áo mưa dày. Cùng loại màng này được dùng làm bạt che, làm lều và làm quần áo đi mưa, vì nó cản nước tuyệt đối. Mặt trái nằm ở đúng tính chất đó: màng PVC cũng không cho hơi ẩm từ trong thoát ra, nên mặc quá nửa giờ là mồ hôi đọng lại thành nước bên trong áo và người mặc tưởng nhầm là áo bị ngấm.Vải nhựa PVC nổi tiếng với khả năng chống thấm nước xuất sắc và độ bền cao.Khả năng chống mài mòn, chống hóa chất, và khó phai màu khi sử dụng làm cho nó trở thành một lựa chọn ổn định trong môi trường khắc nghiệt.
Vải Nhựa EVA: Vải nhựa EVA (Ethylene Vinyl Acetate) là một loại copolymer an toàn và không độc hại. Không có mùi nhựa, bền chắc, và có độ bóng cao, nó thích hợp để sản xuất áo mưa cho trẻ em.Vải EVA có khả năng chống thấm nước xuất sắc và tuổi thọ cao.Thân thiện với môi trường và có thể tái sử dụng, làm cho nó là một lựa chọn an toàn và bền vững cho người tiêu dùng.
Kinh Nghiệm Kiểm Hàng Khi Mua Áo Mưa
Bốn phép kiểm dưới đây làm được ngay tại quầy, không cần máy móc. Thứ nhất là lớp tráng: lật mặt trong, cào nhẹ bằng móng tay dọc một đoạn chừng 3–4 cm; lớp tráng đạt thì không bong thành vảy và không để lại vệt trắng. Thứ hai là đường may: soi ngược sáng, nếu nhìn rõ từng lỗ kim xuyên qua vải thì đường may chưa dán keo, và nước sẽ vào qua lỗ kim trước khi vào qua mặt vải. Thứ ba là trị số cột nước đo theo ISO 811 — hỏi thẳng con số milimét, đừng nhận câu trả lời bằng tính từ. Thứ tư là mùi: mùi nhựa gắt ngay khi mở túi thường đi kèm lớp PVC nhiều chất hoá dẻo, thứ sẽ tiếp tục bốc ra trong cốp xe suốt mùa nắng.
Đường may là chỗ hỏng trước tiên trên áo mưa, và nó hỏng theo hai kiểu khác nhau. Kiểu thứ nhất là lỗ kim không được bịt: mỗi mũi chỉ là một lỗ xuyên qua lớp tráng, nước theo đó vào trong dù mặt vải bên ngoài vẫn ráo. Cách xử lý của nhà sản xuất là ép một dải băng keo nóng chảy chồng lên đường may ở mặt trong, và dải băng đó nhìn thấy được bằng mắt thường khi lộn áo ra. Kiểu thứ hai là dải băng bong mép sau vài mùa, thường bắt đầu ở vai và ở đũng quần — hai chỗ chịu kéo căng nhiều nhất ở tư thế ngồi lái. Với áo mua theo lô cho đội giao hàng, nên lật mặt trong xem dải băng có chạy liền mạch qua chỗ các đường may giao nhau không, vì đó là điểm hay bị bỏ sót nhất trên chuyền may.
Với áo mưa trẻ em, khác biệt giữa PVC và EVA nằm ở chất hoá dẻo. Màng PVC nguyên bản cứng, muốn mềm đủ để may thì phải trộn thêm chất hoá dẻo, và chính nhóm chất này bốc ra mùi nhựa gắt khi áo nằm trong túi kín. EVA là copolymer mềm sẵn, không cần trộn chất hoá dẻo để đạt độ dẻo, nên áo EVA gần như không mùi và còn giữ được độ mềm khi trời lạnh, trong khi màng PVC cứng lại và dễ gãy nếp ở nhiệt độ thấp. Đó là lý do phần lớn áo mưa trẻ em bán kèm cặp sách dùng EVA chứ không dùng PVC, dù PVC rẻ hơn.
Cỡ áo mưa phải thử ở tư thế sẽ mặc, không phải tư thế đứng thẳng. Người lái xe máy ngồi gập gối, nên tà áo cần dài thêm chừng một gang tay so với lúc đứng mới phủ hết đùi; chiếc vừa vặn khi đứng thường hở đùi khi ngồi. Ngược lại, tà quá rộng và quá dài chính là thứ bị cuốn vào bánh sau hoặc vướng chân chống, nên với áo mưa bộ thì ống quần phải dừng trên mắt cá chứ không phủ xuống gót. Với người ngồi sau, đo lại chiều dài từ vai xuống chỗ ngồi, vì phần lưng người ngồi sau nằm ngoài vùng khuất gió mà thân người lái tạo ra.
Khi đọc đánh giá của người mua trước, thứ đáng tin là những mô tả có nêu điều kiện cụ thể: mưa kéo dài bao lâu, chạy bao nhiêu cây số, ướt ở chỗ nào trên người. Câu “áo tốt, che mưa ổn” không cho biết điều gì, vì một chiếc chịu được cơn mưa rào mười phút vẫn có thể ngấm sau bốn mươi phút chạy đường trường. Ba chỗ ướt được nhắc lại nhiều nhất trong các đánh giá là vai, đũng quần và cổ tay — cả ba đều là chỗ đường may chịu kéo căng hoặc chỗ nước chảy dồn về, chứ không phải chỗ mặt vải kém.
Cách cất áo sau khi dùng quyết định phần lớn tuổi thọ. Gấp áo lúc còn ướt rồi nhét vào cốp xe làm hai thứ xảy ra cùng lúc: hơi nước đọng làm lớp keo dán đường may mềm ra và bong mép, còn nhiệt trong cốp xe giữa trưa đẩy nhanh quá trình đó. Nếp gấp cố định cũng là chỗ lớp tráng nứt trước tiên, vì cùng một đường gấp bị bẻ đi bẻ lại mỗi ngày. Vì vậy nên trải áo ra cho ráo hẳn ở chỗ có gió mà không có nắng, rồi mỗi lần gấp lại xê dịch đường nếp đi một chút để vết gấp không đè mãi vào một chỗ. Phơi nắng gắt thì hỏng theo đường khác: tia cực tím làm màng PVC giòn và bạc màu nhanh hơn hẳn so với hong trong bóng râm.
Đi Xe Máy Chọn Áo Bộ, Đi Bộ Chọn Manto Hay Cánh Dơi
Tóm lại, chọn theo phần cơ thể cần che trước, rồi mới chọn vật liệu. Đi xe máy đường dài dưới mưa lớn thì áo mưa bộ là nhóm duy nhất phủ được cả đùi và ống chân; đi bộ hoặc đi xe đạp quãng ngắn thì dáng manto gọn hơn và ít bị gió bạt hơn cánh dơi. Về vật liệu: vải dù tráng nhẹ và chịu nếp gấp, màng PE chỉ để dự phòng vài lần, PVC dày và cản nước tuyệt đối nhưng không cho hơi ẩm thoát ra nên mặc lâu sẽ hầm, EVA mềm và không mùi nên hợp với áo trẻ em. Với người làm việc ngoài trời cả ca, nên xem áo mưa cùng bộ với trang phục bảo hộ ngoài trời và ủng chống nước cổ cao, vì nước tạt vào ống quần và giày mới là thứ làm hỏng cả ngày công. Trước khi trả tiền, hỏi đúng ba thứ: trị số cột nước tính bằng milimét, đường may đã dán keo chưa, và chiều dài tà áo đo từ vai.
